"Có ai đi về miền đất Phương Nam, trời xanh mây trắng, soi dòng Cửu Long giang..." ai ai trong đoàn chúng tôi cũng ngân nga câu hát ấy trong tour về với miền Tây Nam Bộ để khám phá văn hoá miệt vườn một vùng sông nước trù phú, bốn mùa cây trái xanh tươi...
Chụp ảnh lưu niệm tại Mũi Cà Mau, cột mốc nơi tận cùng Tổ quốc.
Cần Thơ là thủ phủ của trái cây miền Nam. Trái cây nơi đây vừa rẻ, vừa ngon. Mùa này sầu riêng, roi xanh, roi đỏ, sơ ri, xoài, vú sữa, nhãn tiêu... rất sẵn để bạn thoả thích lựa chọn và thưởng thức. Có lẽ cũng bởi trái cây sẵn như vậy nên nơi đây có chợ nổi Cái Răng - chợ nông sản trên sông là một đặc trưng văn hoá Nam Bộ. Từ trung tâm thành phố đến chợ phải đi xuồng mất khoảng 30 phút. Khung cảnh tấp nập của những thuyền, ghe chở hoa quả làm ta ngập trong cảm giác sự trù phú của miệt vườn Nam Bộ. Mỗi tàu gần như chỉ bán một loại nông sản nhất định, từ xa người ta đã nhìn thấy những cái kèo treo loại nông sản ấy để thông báo chứ không cần hỏi xem ghe bán loại quả gì. Chợ họp vào sáng sớm, các thương hồ đi thu mua trái cây ở miệt vườn rồi đưa về đây bán buôn. Đây là một điểm đến rất thu hút khách du lịch miệt vườn, du khách thấy thú vị vì không chỉ cảm nhận đời sống thương hồ lênh đênh mà cũng nhân tiện có thể mua trái cây về làm quà cho người thân, bạn bè sau một chuyến du lịch dài ngày.
Sự giản dị trong các điểm đến của tuor du lịch miền Tây Nam Bộ thể hiện rất rõ. Không chỉ là chợ nổi Cái Răng, cảm giác trải nghiệm sẽ đến với bạn ở ngay trên mỗi hành trình. Du khách sẽ nhận ra ngay văn hoá Nam Bộ gắn liền với sông nước nơi đây. Các kênh rạch chằng chịt đã ăn sâu vào đời sống của người Nam Bộ. Những căn nhà lá làm từ lá dừa nước thoáng mát, tiện dụng và hiện đại hơn là bê tông cốt thép đa phần đều khá đơn sơ dựng một bề quay lên mặt đường quốc lộ, còn một bề đua ra sông nước, những cây cầu bắc qua kênh rạch, những vườn cây mênh mông... Họ đi lại, sinh hoạt theo cả đường bộ và đường sông. Thậm chí, ở một số vùng như Năm Căn (Cà Mau) thì đường đất còn chưa có, người ta chỉ có thể đi lại bằng ghe, thuyền. Các điểm đến của hành trình như dinh Cậu (Phú Quốc) thờ cậu Tài, cậu Quý; chùa Dơi với kiến trúc đặc trưng, chùa Đất Sét (Sóc Trăng) với những pho tượng Phật, tượng voi trắng, hổ v.v... đều làm từ đất sét hay nhà Công tử Bạc Liêu (Bạc Liêu)... càng cho du khách thấy rõ văn hoá Nam Bộ trong lối sống và trong cả tín ngưỡng của người dân nơi đây mộc mạc, hồn nhiên và phóng khoáng. Mảnh đất miền Tây cũng gắn liền với những địa danh lịch sử. Phú Quốc với biển trời thơ mộng như ngàn đời vẫn thế, thanh bình như chưa hề có những tội ác dã man nếu như du khách không đến thăm di tích Nhà tù Phú Quốc. Nơi đây còn đó những chứng tích đau thương ghi lại tội ác của kẻ thù với biết bao chiến sĩ cộng sản trung kiên năm nào. Đền thờ Nguyễn Trung Trực nằm sát bờ biển Kiên Giang như còn vọng đâu đây khí phách của người anh hùng một thuở đánh giặc. Và ngôi mộ của cụ phó bảng Nguyễn Sinh Sắc, thân sinh Bác Hồ ngự trong khuôn viên thoáng đãng rất đẹp thể hiện tấm lòng người dân Đồng Tháp nói riêng, cả nước nói chung... Ta cũng rưng rưng xúc động khi đến với "mũi thuyền ta đó, mũi Cà Mau...", ngắm cột mốc nơi tận cùng Tổ quốc, trèo lên ngọn hải đăng chót vót nhìn ra mênh mang rừng tràm, thấy chót "mũi thuyền" và xa xa là hòn Khoai... Lối sống đặc trưng Nam Bộ thể hiện đậm nét không chỉ ở nhà cửa, ruộng vườn mà đến cả những cái tên cũng rất hồn nhiên như quán Tèo em, thị xã Trí Phải, chợ nổi Cái Răng, dinh Cậu, dinh Bà v.v... Các thứ quà hay món ăn thường ngày cũng mang hương vị đặc biệt của cây trái miệt vườn. Kẹo dừa Bến Tre, kẹo chuối tươi, tiêu Phú Quốc và bánh Pía sầu riêng nơi đây nổi tiếng thơm ngon, du khách có thể mua làm quà cho người thân, bạn bè sẽ được nhớ mãi. Còn các món ăn khác như bún nước lèo, lẩu mắm, bún cá Kiên Giang, gỏi cá trích, rượu sim Phú Quốc, bánh xèo Kiên Giang, khô cá kèo, chuột Đồng Tháp... cũng là những trải nghiệm thú vị và đầy khác biệt với du khách xứ Bắc. Cay và ngọt là điểm dễ nhận ra nhất trong các món ăn nơi đây. Ngoài ra, các loại rau cũng rất độc đáo. Có ăn lẩu của người Nam Bộ mới biết, dường như các loại cây lá trong vườn đều được bà con đưa vào bữa ăn, rất phong phú từ lá xoài non, lá bằng lăng, lá sấu, lá khế, hoa so đũa v.v... Vào các quán ăn lớn được thưởng thức đặc sản địa phương đã đành, những quán nhỏ hay chợ đêm cũng dễ dàng cho du khách hoà nhập với văn hoá ẩm thực địa phương trong không gian mở rất dễ chịu. Thiên nhiên cũng như nếp sống hiện nay của người Nam Bộ đã có nhiều thay đổi so với trước kia nên bên cạnh những tour du lịch tự nhiên thì việc kiến tạo các điểm đến cũng là một nét đặc trưng khi khám phá văn hoá miền Tây Nam Bộ. Có khá nhiều tour hấp dẫn du khách như câu mực ở biển, khám phá miệt vườn, câu cá sấu hay tát nước bắt cá. Biển Phú Quốc sóng to nên dân câu mực đòi hỏi phải có sức khoẻ và chịu sóng tốt. Đến với miệt vườn, du khách phải ngồi ca nô nhỏ xuôi theo dòng Hậu Giang một quãng đường. Nhưng đây là quãng đường khiến ta xua tan cảm giác mệt mỏi đường xa bởi khung cảnh hữu tình, gió sông mát rượi lùa vào tóc, dòng sông mênh mông trải rộng. Lên bờ, mỗi người một bộ áo bà ba theo đúng truyền thống, nghĩa là rộng thùng thình, màu đen, nam cũng như nữ đều một cỡ, một kiểu như nhau chứ không có ôm sát, thắt eo đầy quyến rũ như dáng áo bà ba hiện giờ. Vậy là trong thoáng chốc, tất cả du khách trở thành "Hai lúa", trông "quê một cục"... Len lỏi trên con đường đất của thôn vào đến không gian vườn quả thoáng đãng, xum xuê, bắt đầu được hái những trái roi chín đỏ (người Nam Bộ gọi là mận) thì ai nấy đều hào hứng. Những con mương đã được tháo nước vào, cá đã được nhà vườn thả xuống... Đôi gầu sòng nhanh chóng được sử dụng để tát cho cạn bớt mương nước. Và cũng nhanh chóng có người cầm nơm úp cá lội xuống bì bõm lùa tay vào các hốc tre kè bờ khua khoắng tìm cá. Cá thả, mương lại khá nhỏ, cá chỉ tập trung vào hai đầu mương nên ai cũng có cơ hội bắt được cá. Dù vậy, người "sát cá" vẫn liên tục nhận được sự tán thưởng của những "nông dân" đang ngồi trên bờ bởi cũng có người chạm vào cá rồi lại giật bắn lên, thậm chí cá đã nằm trong nơm cũng không dễ dàng tóm được để cho vào giỏ... Rồi xiên cá, đốt bếp củi than nướng cá và cuối cùng là nhấm nháp món cá nướng thơm phức trong những làn điệu vọng cổ đặc trưng... Chính cái không khí đồng quê thực sự ấy đã làm du khách thấy thú vị vô cùng.
Mộ cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc - một trong những địa danh lịch sử trên đất miền Tây. 
Khám phá miệt vườn, tát nước bắt cá rất hấp dẫn khách du lịch.
Ảnh: Đỗ Phương
Chưa thể đi được hết, khám phá hết những nét văn hoá đặc trưng trên dải đất phương Nam trù phú nhưng những trải nghiệm ấy cũng là... quá đã với các thành viên tour du lịch miền Tây Nam Bộ của chúng tôi lần này. Đi, mở rộng tầm mắt, để biết các địa phương bạn làm du lịch ra sao và quan trọng hơn, để yêu hơn con người, sông nước quê hương đất Việt...
