Cơ giới hoá trong sản xuất nông nghiệp: Cần thêm cơ chế hỗ trợ

Thực hiện chủ trương đẩy mạnh CNH-HĐH nông nghiệp, nông thôn, những năm qua ngành Nông nghiệp Quảng Ninh đã có bước phát triển đáng kể, bà con nông dân đã mạnh dạn ứng dụng khoa học - kỹ thuật trong sản xuất mang lại hiệu quả kinh tế cao, trong đó có việc ứng dụng cơ giới hoá trong các khâu sản xuất.

Tuy nhiên, việc đầu tư của ngành, địa phương và bà con nông dân cho lĩnh vực này còn thấp, vì thế hiệu quả đạt được còn khiêm tốn.

Nông dân xã Hưng Đạo (Đông Triều) thu hoạch vụ xuân bằng máy gặt đập liên hợp.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, toàn tỉnh hiện có 18.652 máy móc, công cụ phục vụ sản xuất nông nghiệp, với tổng kinh phí đầu tư trong giai đoạn từ 2006-2010 ước đạt 124.111 triệu đồng, trong đó kinh phí do nông dân tự đầu tư là 110.992,7 triệu đồng (chiếm 89,72%); nguồn kinh phí ngân sách tỉnh đầu tư là 10.135 triệu đồng (chiếm 8,2%); nguồn kinh phí trung ương cấp: 1.267,3 triệu đồng (chiếm 1,02%)... Tuy nhiên, việc đầu tư máy móc nông cụ mới chỉ tập trung chủ yếu ở khâu làm đất, gặt đập và xay xát. Theo đánh giá của ngành chức năng, hiện nay mức cơ giới hoá trong sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh ước đạt từ 62-63%, trong đó cao nhất là huyện Đông Triều với khoảng 85% diện tích, thấp nhất là huyện Đầm Hà và TP Hạ Long với khoảng 40% diện tích. Cũng theo đánh giá của cơ quan chuyên môn, hiện nay chính sách hỗ trợ nông dân trong việc đẩy mạnh ứng dụng cơ giới hoá trong sản xuất còn hạn chế. Sự hỗ trợ của Nhà nước trong việc ứng dụng cơ giới hoá trong sản xuất nông nghiệp hầu hết đều thông qua kênh hỗ trợ từ các chương trình khuyến nông, tuy nhiên mới chỉ dừng lại ở mức độ trình diễn các mô hình, nên số lượng nông dân được hưởng lợi từ các mô hình là rất ít. Tháng 10-2010, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định 63/2010/QĐ-TTg về chính sách hỗ trợ nhằm tổn thất sau thu hoạch đối với nông sản, thuỷ sản; Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Ngân hàng Nhà nước đã có Thông tư hướng dẫn về chính sách hỗ trợ lãi suất đối với tổ chức, cá nhân, hộ gia đình mua các loại máy móc, thiết bị dùng trong khâu làm đất, gieo cấy, chăm sóc, thu hoạch lúa, ngô, sản xuất giống nuôi trồng, khai thác thuỷ sản... nhưng hầu như chính sách này vẫn chưa đến được với nông dân.

Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Trung Thành, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông - Khuyến ngư Quảng Ninh cho biết: “Bên cạnh những kết quả đạt được, việc ứng dụng cơ giới hoá nhằm hiện đại hoá trong sản xuất nông nghiệp ở tỉnh ta còn rất nhiều khó khăn, hạn chế, trong đó phải kể đến công tác quy hoạch, quản lý và thực hiện quy hoạch vùng sản xuất chuyên canh, thâm canh theo hướng công nghiệp còn thiếu sự đầu tư mang tính chất tập trung, trọng điểm và đồng bộ. Chưa có sự chỉ đạo thống nhất trong công tác thời vụ, dồn điền, đổi thửa... vì thế khó có thể đưa máy móc, thiết bị hiện đại vào sản xuất. Việc ứng dụng cơ giới hoá trong sản xuất nông nghiệp mới chỉ dừng ở khâu làm đất, thu hoạch trong trồng trọt, một số công đoạn trong chăn nuôi, thuỷ sản nhưng ở mức độ hạn chế; cơ chế chính sách thu hút, khuyến khích đầu tư cho nông nghiệp nói chung, sản xuất, kinh doanh, sử dụng máy nông nghiệp nói riêng còn nhiều bất cập. Chính sách hỗ trợ tổn thất sau thu hoạch đối với nông sản, thuỷ sản đã được ban hành, nhưng nông dân còn khó tiếp cận”. Còn ông Trần Đức Diên, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thì cho hay: Tới đây, Sở sẽ đề nghị Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Trung tâm Khuyến nông quốc gia tiếp tục hỗ trợ trong việc xây dựng các mô hình cơ giới hoá, mô hình liên kết trong sản xuất, giúp nông dân ứng dụng, nhân rộng. Cùng với đó, đề nghị UBND tỉnh cho chủ trương xây dựng đề án cơ giới hoá trong sản xuất nông nghiệp giai đoạn 2011-2015 và định hướng đến năm 2020 và có cơ chế hỗ trợ cho chương trình cơ giới hoá đồng bộ (thuỷ lợi, làm đất, gieo sạ, chăm sóc, thu hoạch...), liên kết 4 nhà trong sản xuất lúa, ứng dụng công nghệ, thiết bị trong cải tiến chuồng trại chăn nuôi gia súc, gia cầm, hệ thống bioga liên hoàn; cơ giới hoá trong khai thác thuỷ sản, hỗ trợ máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất giống, nuôi trồng, chế biến, bảo quản sản phẩm sau thu hoạch.