Vừa qua, Hội VHNT tỉnh Quảng Ninh đã mở liên tiếp các trại sáng tác VHNT tại huyện Ba Chẽ, TP Uông Bí và mới đây là huyện Yên Hưng.
Tổ chức các trại sáng tác là một hoạt động thường niên của hội, tuy nhiên năm nay đã có những thay đổi nhất định về mặt tổ chức và liệu điều này có thực sự mang lại hiệu quả trong việc thúc đẩy phong trào sáng tác trong các văn nghệ sĩ tỉnh nhà? Đây là câu hỏi mà không ít người quan tâm đến sự phát triển văn học - nghệ thuật của Quảng Ninh đặt ra.
Lễ khai mạc trại sáng tác văn học - nghệ thuật huyện Yên Hưng.
Ảnh: Thanh Nga
Việc tổ chức các trại sáng tác VHNT hàng năm, theo ông Phạm Ngọc Thành - Phó Chủ tịch Hội VHNT tỉnh, Trưởng Ban tổ chức Trại sáng tác VHNT năm 2011, là một hoạt động thiết thực đối với mỗi hội VHNT và với mỗi văn nghệ sĩ. Qua đó, động viên, khích lệ và tạo điều kiện thuận lợi để các văn nghệ sĩ có điều kiện sáng tác mới hoặc hoàn thiện tác phẩm. Đây cũng là dịp để các văn nghệ sĩ ở nhiều địa phương được gặp gỡ, trao đổi kinh nghiệm sáng tác đồng thời chia sẻ những trăn trở của mình về đề tài, về nghề… Những năm trước, thường thì địa phương nào tổ chức trại sáng tác cho các hội viên địa phương đó còn Hội tổ chức một trại sáng tác tổng hợp và phối hợp với một số đơn vị để các hội viên đi thực tế sáng tác. Năm nay, Hội đã mở liên tiếp các trại sáng tác tại 3 địa phương và đây chính là một cơ hội tốt để các thành viên dự trại có điều kiện để tìm hiểu thêm về các lĩnh vực kinh tế, văn hoá, xã hội tại một vùng đất mới không thuộc địa phương mình đang sinh sống.
Mỗi trại sáng tác này chỉ khoảng hơn 10 hội viên thuộc các chuyên ngành văn học - nghệ thuật, sau lễ khai mạc với sự có mặt của lãnh đạo Hội VHNT, lãnh đạo địa phương, các trại viên đã tổ chức đi thực tế theo nhóm hoặc từng cá nhân có sự giúp đỡ của chính quyền và hội VHNT tại địa phương đó. Tại huyện Ba Chẽ, trại sáng tác diễn ra làm 2 đợt, mỗi đợt dài từ 3 đến 5 ngày, các trại viên được đi thăm một số địa chỉ, di tích danh thắng như Đèo Kiếm, đình Làng Dạ, xã Minh Cầm, xã Đạp Thanh v.v... theo giới thiệu của lãnh đạo huyện. Tại TP Uông Bí, các trại viên tự tổ chức các nhóm đi thăm Yên Tử, xuống xã Điền Công hay ra khu đô thị phía Nam. Tại huyện Yên Hưng, với sự nhiệt tình của lãnh đạo cũng như các hội viên sinh sống tại địa phương, các thành viên dự trại đã có chuyến thực tế thú vị như ra thăm đê bao Hà Nam, thăm Đình Cốc hay xuống một số xã. Sau những chuyến thực tế sáng tác này, mỗi văn nghệ sĩ có điều kiện "nạp" thêm cho mình những tư liệu mới để rồi khi trở về nhà họ có thể tái tạo chúng một cách sinh động trên bàn viết, bên những bảng màu, khuông nhạc...
Các trại sáng tác vừa qua diễn ra trong thời gian ngắn, mỗi đợt tại Ba Chẽ diễn ra từ 3 đến 5 ngày, tại Uông Bí diễn ra trong 3 ngày và tại Yên Hưng diễn ra trong 2 ngày. Khoảng thời gian ít ỏi này có đủ cho mỗi tác giả có thể hiểu sâu sắc về vùng đất mà họ đến để phản ánh đậm nét vùng đất đó trong tác phẩm của mình hay chỉ là hình thức "cưỡi ngựa xem hoa"? Trả lời câu hỏi này, ông Phạm Ngọc Thành nhấn mạnh: Việc sáng tạo là nhu cầu tự thân của mỗi nghệ sĩ, luôn luôn thôi thúc họ chứ không phải chỉ mỗi khi có các trại sáng tác họ mới ngồi vào bàn. Sau những trại sáng tác với những chuyến đi thực tế này, họ có thêm chất xúc tác để tập trung hoàn thiện những tác phẩm dang dở. Và nếu họ thu lượm được thêm những tư liệu mới, cảm xúc mới để "bật" ra những ý tứ giúp họ có ngay những tác phẩm phản ánh về vùng đất đã đến thì càng tốt. Nói tóm lại, trại sáng tác chỉ là điều kiện, quan trọng là lao động của mỗi nghệ sĩ.
Cũng theo ông Phạm Ngọc Thành, sắp tới đây, Hội sẽ tổ chức một trại sáng tác tổng hợp khai mạc tại TP Hạ Long. Trại sáng tác này có đông thành viên tham dự hơn và cũng sẽ có những cuộc đi thực tế sáng tác của các văn nghệ sĩ. Điều này thể hiện rõ nét sự quan tâm của lãnh đạo Hội VHNT tỉnh nhằm thúc đẩy phong trào sáng tác VHNT hơn nữa. Tuy nhiên, sau mỗi trại sáng tác có thu được nhiều tác phẩm chất lượng hay không, câu trả lời vẫn nằm ở phía trước và phụ thuộc vào chính sự lao động của các văn nghệ sĩ.