31 hộ dân trú tại tổ 19, khu 2, phường Hồng Gai (TP Hạ Long), là CBCN của Công ty Tuyển than Hòn Gai (trước là Xí nghiệp Tuyển than Hòn Gai) đồng loạt viết đơn gửi các cơ quan chức năng của tỉnh kiến nghị về việc bao giờ thì họ được chấm dứt tình trạng sống với cái “án quy hoạch treo” của TP Hạ Long lơ lửng suốt nhiều năm qua?
Ông Nguyễn Văn Nghinh, tổ trưởng tổ dân cho biết: Trước năm 1995, để ổn định chỗ ở cho một số CBCN, Công ty Tuyển than Hòn Gai đã báo cáo và đề nghị UBND TP Hạ Long cho phép 31 CBCN của Công ty được bố trí ở tại khu vực tổ 19, khu 2, phường Hồng Gai. Nguyên trạng của khu vực này thời gian đó vốn là dãy nhà tắm, nhà giao ca, khu vệ sinh đã bỏ hoang của Công ty. Sau khi được chuyển về đây, các hộ dân đã phải cải tạo, tu sửa lại nhà, nâng cấp đường đi ngõ xóm tạo thành một khu dân cư sinh sống ổn định. Năm 1997, Sở Địa chính (nay là Sở Tài nguyên và Môi trường) đã tiến hành đo đạc và lập bản đồ địa chính cho từng hộ dân, kể từ đó khu vực này có tên trên bản đồ hành chính của phường Hồng Gai với tên gọi là tổ 8B, khu 1, mỗi ngôi nhà đều có số nhà riêng.
Tuy nhiên, điều đặc biệt của khu dân cư này là không được nộp thuế sử dụng đất, không được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tất nhiên không được sửa chữa, cải tạo nhà vì khu đất này nằm trong quy hoạch dự án mở rộng đường của thành phố. Đã nhiều lần người dân ở đây làm đơn xin được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng đều không được thành phố chấp nhận với lý do không đủ điều kiện cấp đất, khu vực nằm trong quy hoạch di dời của thành phố... Năm 2008, Ban Quản lý dự án TP Hạ Long có tổ chức cuộc họp với các hộ dân thông báo chuẩn bị thu hồi đất, nhưng từ đó cho đến nay vẫn chưa thấy triển khai thực hiện.
Theo phản ánh của các hộ dân, hiện nay hầu hết nhà ở của họ đã xuống cấp nghiêm trọng, nhiều gia đình phải vá víu tạm để chống đỡ với mưa nắng. Các gia đình đang sống trong tâm trạng lo âu thấp thỏm vì nhà cửa xuống cấp, mối nguy hiểm luôn thường trực bên mình. Theo quan sát của chúng tôi, quả thật những ngôi nhà ở đây đang trong tình trạng rệu rã, nhiều bức tường xây bằng gạch xỉ đã nứt ngang dọc, trần nhà lún võng. Cơn bão số 5 vừa qua tuy sức gió không lớn nhưng nhiều ngôi nhà bị giật tung mái, bị dột, nước mưa ngấm loang lổ trên tường, nếu không được sửa chữa, nguy cơ mất an toàn sẽ rất lớn.
Rõ ràng ở đây đang tồn tại một bất cập ảnh hưởng đến cuộc sống của các hộ dân. Nếu ngay từ đầu thành phố có thông báo sẽ giải toả khu vực này và kiên quyết di dời các hộ dân ra khỏi đây thì người dân sẽ có kế hoạch chủ động sắp xếp nơi an cư cho mình. Nhưng chính vì trong suốt gần 20 năm thành phố cứ để “lửng lơ” như vậy dẫn đến người dân cứ bám víu vào hy vọng, nhiều gia đình đã có đến mấy thế hệ cùng chung sống ở đây. Mặt khác việc thành phố cho phép lập tổ dân, khu phố, số nhà đã mặc nhiên thừa nhận sự tồn tại hợp pháp của họ, vậy thì sao lại không giải quyết quyền lợi cho họ?
Hiện nay khu nhà ở của các hộ dân trên đang xuống cấp nhưng không được sửa chữa, vì vậy không thể kéo dài tình trạng này được nữa. Đã đến lúc TP Hạ Long cần phải có giải pháp hữu hiệu để đảm bảo an toàn cho cuộc sống của các hộ dân ở đây. Nếu khu vực này nhất thiết phải giải toả, thành phố cần có phương án bố trí nơi ở mới cho người dân. Được biết, hầu hết các hộ dân trên đều là CBCN, nhiều gia đình là đối tượng chính sách, gia đình có công vì vậy cần phải có chính sách ưu tiên, và điều quan trọng là cần phải làm khẩn trương để giải quyết vấn đề an cư lạc nghiệp cho người dân.
Bảo An
