Đến thời điểm này có thể khẳng định việc thực hiện các chỉ tiêu về hạ tầng nông thôn trong chương trình xây dựng nông thôn mới trên toàn tỉnh năm 2012 đều tăng cao. Cụ thể, số xã có tỷ lệ km đường trục thôn, xóm được cứng hoá đạt chuẩn tăng thêm 17 xã; số xã có tỷ lệ đường ngõ, xóm sạch và không lầy lội vào mùa mưa tăng thêm 8 xã; số xã có hệ thống thuỷ lợi cơ bản đáp ứng yêu cầu sản xuất và dân sinh tăng thêm 12 xã, số xã tỷ lệ trường học các cấp có cơ sở vật chất đạt chuẩn quốc gia tăng thêm 10 xã...
Theo kết quả tổng hợp của Ban Xây dựng nông thôn mới tỉnh, tổng nguồn vốn đầu tư cho cơ sở hạ tầng nông thôn tại các xã trên toàn tỉnh trong năm 2012 đạt gần 1.100 tỷ đồng, trong đó nguồn vốn trực tiếp từ chương trình xây dựng nông thôn mới là 427 tỷ đồng và lồng ghép từ các chương trình, dự án khác là 673 tỷ đồng để đầu tư xây dựng tu bổ, nâng cấp và xây dựng mới các hạng mục công trình chủ yếu. Một trong những phong trào đang có sức lan toả lớn, được nhân dân tham gia hưởng ứng thực hiện mạnh nhất ở các địa phương trong năm qua đó là làm đường giao thông nông thôn. Với 201 công trình, tổng số trên 70km đường giao thông nông thôn được triển khai. Trong bối cảnh nguồn lực hạn chế, nhiều địa phương đã có những cách làm sáng tạo, có chính sách hỗ trợ phù hợp nên đã huy động được nhiều hơn sự tham gia của người dân và cộng đồng, dần hình thành các phong trào ở khu dân cư về xây dựng đường giao thông nông thôn. Điển hình như TP Móng Cái, trong năm qua đã bê tông hoá và mở rộng đạt chuẩn được 25km đường giao thông nông thôn với tổng kinh phí là 28,1 tỷ đồng (kinh phí đóng góp của người dân 18,6 tỷ đồng, chiếm gần 66%); huyện Đầm Hà đã bê tông hoá được 21 tuyến đường (dài 12km) với tổng kinh phí là 14,2 tỷ đồng (trong đó dân góp 9,7 tỷ đồng, chiếm khoảng 68%).
Từ nguồn vốn hỗ trợ trực tiếp của chương trình xây dựng nông thôn mới, toàn tỉnh đã cải tạo và nâng cấp được gần 160 công trình thuỷ lợi, trong đó đã kiên cố hoá, nạo vét được 70km kênh mương, xây dựng tu bổ sửa chữa, nâng cấp được hàng trăm công trình thuỷ lợi gồm bờ bao, cống, trạm bơm phục vụ tưới tiêu; xây dựng, nâng cấp được 45 công trình nước sạch tập trung, quy hoạch các bãi thu gom rác thải, sửa chữa các cống rãnh thoát nước thải vệ sinh. Các địa phương tiếp tục triển khai xây dựng mới, sửa chữa và nâng cấp trên 200 công trình trường học các cấp, góp phần nâng cao chất lượng cơ sở vật chất nhà trường, bảo đảm trường lớp an toàn, sạch sẽ có cây xanh thoáng mát. Riêng đối với đầu tư hạ tầng điện để đảm bảo hết năm 2012, 100% số xã có hệ thống điện cơ bản đạt yêu cầu kỹ thuật và thực hiện cam kết trong bản ghi nhớ giữa UBND tỉnh với Tổng Công ty Điện lực miền Bắc, Điện lực Quảng Ninh đang tích cực triển khai theo tinh thần đã cam kết. Trong đó, giai đoạn I, xây dựng 17 công trình cấp điện với quy mô 51,52km đường dây trung áp; 21 trạm biến áp với tổng dung lượng 1.272kVA; 48km đường dây hạ áp và 1.481 công tơ đo đếm với tổng mức đầu tư 38.177 triệu đồng. Giai đoạn II, xây dựng 55 công trình cấp điện với quy mô đầu tư: 217,819km đường dây trung áp; 158 trạm biến áp/tổng dung lượng 10.095kVA; 365,532 đường dây hạ áp; lắp đặt 8.088 công tơ đo đếm với tổng mức đầu tư là 318.177 triệu đồng. Hiện đã đóng điện đưa vào sử dụng 5/55 công trình, 18 công trình đạt tiến độ 30-80%. Hệ thống điện ra các xã đảo Minh Châu, Quan Lạn (Vân Đồn) đã được khởi công với quy mô đầu tư xây dựng 23,2km đường dây trên không 110kV; 43,3km đường dây trên không 22kV; 24,6km cáp ngầm dưới biển 22kV với tổng mức đầu tư 1.107 tỷ đồng. Ngoài ra, các địa phương đã sửa chữa, nâng cấp 32 trụ sở UBND xã, 13 trạm y tế xã, 100 nhà văn hoá, 1 chợ và hàng trăm công trình khác được xây dựng hoàn thành đưa vào sử dụng.
Để có kết quả như vậy, hầu hết các địa phương bố trí lồng ghép các nguồn vốn khác để thực hiện như TP Cẩm Phả trên 120 tỷ đồng, Uông Bí trên 60 tỷ đồng, huyện Cô Tô trên 70 tỷ đồng, huyện Hải Hà trên 60 tỷ đồng… Một số địa phương có chính sách hỗ trợ phù hợp như hỗ trợ xi măng, huy động nguồn lực từ bên ngoài, hỗ trợ vật tư, máy móc, thiết bị, cho phép doanh nghiệp ứng vốn làm trước, không tính lãi... Trong đó một số địa phương khá thành công như Móng Cái, Đầm Hà trong hỗ trợ xi măng; Đông Triều hỗ trợ kinh phí phù hợp từ ngân sách làm đường giao thông, thực hiện xã hội hoá trong xây dựng nông thôn mới; TP Uông Bí kêu gọi hỗ trợ nguồn lực ngoài ngân sách nhà nước.
Đồng chí Trương Công Ngàn, Trưởng Ban Xây dựng Nông thôn mới tỉnh cho biết: Kết quả đầu tư xây dựng hạ tầng thiết yếu ở các xã trong năm qua rất tốt. Tuy nhiên, còn một số tồn tại, hạn chế như nguồn lực đầu tư chủ yếu vẫn dựa vào ngân sách, mới chú trọng đến đầu tư các công trình hạ tầng kỹ thuật giao thông, trường học chứ chưa có nhiều công trình y tế, văn hoá, vệ sinh môi trường nông thôn. Việc bố trí nguồn vốn đầu tư còn dàn trải, hiệu quả vận hành, quản lý, sử dụng công trình sau đầu tư chưa cao. Từ những hạn chế nói trên trong năm 2013 cần có giải pháp khắc phục.
Ngọc Lan