Đó là kinh nghiệm xây dựng Làng Văn hoá của thôn Hợp Thành, xã Phương Nam (TX Uông Bí). Từ một thôn nghèo, Hợp Thành đã huy động sức mạnh nội lực để vươn lên phát triển kinh tế, tạo thu nhập cao và ổn định. Đây chính là điều kiện tiên quyết để Hợp Thành trở thành Làng Văn hoá tiêu biểu cấp tỉnh.
Còn nhớ từ năm 2000 trở về trước, đời sống người dân Hợp Thành chủ yếu dựa vào nông nghiệp và đánh bắt hải sản tự nhiên. Ruộng của Hợp Thành nhiều, nhưng nhiễm mặn nên năng suất cây trông rất thấp, đánh bắt hải sản gần bờ cũng ngày càng kém hiệu quả... nên số thanh niên trong độ tuổi lao động của thôn đông nhưng không có việc làm. Bởi vậy đời sống nhân dân rất khó khăn, thu nhập bình quân trên đầu người chỉ đạt 250-300 ngàn đồng người/ tháng. Khi cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá” được triển khai rộng khắp trên toàn thị xã Uông Bí, xã Phương Nam đã xác định muốn đạt Làng Văn hoá thì chỉ tiêu đầu tiên phải thực hiện ở Hợp Thành là phát triển kinh tế, nâng cao đời sống nhân dân.
Thời điểm đó Phương Nam có những thay đổi căn bản, khu công nghiệp Phương Nam được hình thành, một số nhà máy, xí nghiệp đã đi vào hoạt động, con đường cầu Đá Bạc nối Quảng Ninh với Hải Phòng đi qua địa phận Phương Nam cũng hoàn thiện... Phương Nam trở thành điểm nút giao thông thuận tiện, có lợi thế để phát triển kinh tế. Ngay khi đó nhiều hộ dân Hợp Thành đã bảo nhau đầu tư cho con cháu học nghề, đáp ứng nhu cầu tuyển dụng ở khu công nghiệp trên địa bàn. Nắm bắt nhu cầu trên, UBND xã cũng tạo điều kiện khuyến khích người dân mạnh dạn chuyển đổi phương thức sản xuất từ phụ thuộc hoàn toàn vào nông nghiệp, nghề đi sông đi biển bấp bênh sang kinh tế dịch vụ, buôn bán nhỏ, nhất là dịch vụ công nghiệp và dịch vụ thương mại. Mỗi năm thôn Hợp Thành đã được hỗ trợ vốn vay từ 500 triệu đến hàng tỷ đồng và tập huấn kỹ năng nghề nghiệp cho hàng trăm lượt người dân. Nhờ vậy chỉ trong vòng chưa đây 4 năm, lực lượng lao động của Hợp Thành đã có 50% trực tiếp làm việc tại các nhà máy, xí nghiệp, 20% làm dịch vụ buôn bán nhỏ.
Sự hỗ trợ tích cực và thiết thực của các đoàn thể xã, thôn trong những năm qua ngày càng thắt chặt quyền lợi và nghĩa vụ của người dân với tổ chức, tạo nên sự tin tưởng và gắn kết sức mạnh cộngå đồng. Đây là yếu tố quan trọng khiến mọi hoạt động do đoàn thể phát động đã đến được đông đảo nhân dân. Ngoài ra, đời sống kinh tế khấm khá, việc lo cái ăn, cái mặc không còn nặng nề như trước, người dân có điều kiện để xây dựng và phát huy các phong trào văn hoá, văn nghệ, thể dục thể thao. Hệ thống cơ sở hạ tầng thôn xóm như đường liên thôn, nhà sinh hoạt cộng đồng, các công trình điện, nước công cộng v.v... cũng được người dân góp công, góp của cải thiện. Sự nghiệp học hành của con trẻ nếu trước kia thiếu sự quan tâm đầu tư thì nay đã được chú ý chăm sóc đầy đủ hơn. Nhờ vậy chất lượng giáo dục của thôn Hợp Thành được nâng lên một bước. Đến tháng 1-2004, Hợp Thành là thôn đầu tiên của Phương Nam vinh dự đón bằng công nhận Làng văn hoá cấp thị xã. Đây là phần thưởng lớn cho quá trình phấn đấu phát triển kinh tế của Hợp Thành. Từ năm 2004-2008, đời sống kinh tế của dân thôn Hợp Thành càng có những bước phát triển mới. Nhiều hộ gia đình đã sắm được xe ô tô vận tải, chuyển đổi thành công từ trồng lúa một vụ kém năng suất sang nuôi lợn, gà, cá, ba ba, và các cây trồng có hiệu quả kinh tế cao. Số hộ khá, giàu của thôn tăng lên theo năm, hiện thôn có tới gần 60% hộ có mức thu nhập/1-1,5 triệu/ người/tháng, chỉ còn lại 8 hộ có mức sống trung bình từ 700-800 ngàn đồng/người/tháng. Điều quan trọng là những thành tựu trên đã làm thay đổi toàn diện cách nghĩ, cách làm của người dân, từ quy mô nhỏ lẻ, manh mún sang quy mô lớn có liên doanh liên kết, tạo hiệu quả bền vững...
Có thể nói tiêu chí về phát triển kinh tế trong cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá đã tạo nên động lực, kích thích mạnh mẽ người dân Hợp Thành vươn lên cải thiện cuộc sống. Từ một thôn nghèo, Hợp Thành đã không chỉ thành công trong việc kiên quyết không để tái nghèo mà còn giữ vững cơ cấu kinh tế thôn ổn định và phát triển. Thay vì một vùng quê nghèo, Hợp Thành hôm nay đã mang dáng dấp của một vùng nông thôn công nghiệp hoá, hiện đại hoá với 100% đường làng, ngõ xóm được bê tông hoá, đường điện ổn định, nước sạch dẫn đến từng hộ dân, trên 20% là nhà cao tầng có đầy đủ tiện nghi sinh hoạt vui chơi, giải trí, còn lại đều là nhà cấp bốn kiên cố, vững chắc...
