Những đợt gió mùa đông bắc mới bắt đầu tràn về, chúng tôi có mặt ở Cô Tô, huyện đảo tiền tiêu của Tổ quốc. Mặc dù đã 3 năm tôi mới có dịp trở lại nhưng dường như Cô Tô vẫn thế, hệ thống cơ sở vật chất vẫn không thay đổi là bao. Thị trấn Cô Tô nhỏ bé nằm ven bờ biển vẫn vắng vẻ, tĩnh lặng như ngày nào
Bãi biển Hà Vàn (Cô Tô) đẹp và hoang sơ, chưa được khai thác Cô Tô là một quần đảo, bao gồm 40 đảo lớn nhỏ nằm trên vùng biển Đông Bắc với diện tích tự nhiên hơn 4.000ha. Ngoài thị trấn ra, Cô Tô còn có 2 xã Thanh Lân và Đồng Tiến. Cô Tô nằm cách TP Hạ Long khoảng 150 km. Với một vị trí thiên nhiên ưu đãi, có thể nói tiềm năng lớn nhất của Cô Tô để phát triển du lịch chính là biển đảo. Ở Cô Tô có rất nhiều bãi tắm đẹp, thơ mộng với nhiều bãi cát trắng mịn trải dài, trong đó phải kể đến bãi biển Hồng Vàn, một bãi tắm nằm ở phía Đông Bắc đảo Cô Tô. Bãi biển Hồng Vàn là một trong những bãi tắm còn nguyên vẻ đẹp hoang sơ với những bờ cát trắng phau thoai thoải, cách đấy không xa là khu rừng nguyên sinh với nhiều loại cây quý hiếm, sẽ là địa chỉ hấp dẫn cho du lịch sinh thái. Bãi tắm ở đây, nước trong xanh đến độ từ bờ nhìn ra biển khoảng 40m có thể thấy màu sắccủa những rạn san hô dưới mặt nước. Còn nhớ trong một lần ngồi nói chuyện, một đồng chí lãnh đạo huyện Cô Tô đã tự hào khoe: Chúng tôi đã thuê chuyên gia khảo sát bãi san hô này. Họ nói, “không dám so với các tỉnh phía Nam chứ ở miền Bắc thì có lẽ đây là bãi san hô đẹp nhất”. Rừng san hô ở đây là nơi quần tụ của những loại san hô quý hiếm như san hô đỏ, san hô sừng v.v...
Nói đến tiềm năng du lịch biển, Cô Tô không chỉ có bãi biển tuyệt vời như Hồng Vàn, Vàn Chảy, Cô Tô con mà còn rất nhiều những bãi biển hoang dã, không hề có một dấu chân trên cát. Phần lớn các bãi biển này đều được bao bọc bởi những rặng phi lao hoặc cánh rừng nguyên sinh quanh năm gió thổi dạt dào. Thêm vào đó Cô Tô còn có ngọn Hải đăng đặt trên ngọn núi cao nhất đảo Cô Tô, xấp xỉ 170m so với mặt nước biển. Đây có thể là một điểm du lịch khá lý thú. Đứng trên ngọn Hải đăng có thể phóng tầm mắt quan sát toàn bộ thị trấn Cô Tô, xã đảo Thanh Lân, bãi biển Vàn Chảy, Cô Tô con với những cánh rừng nguyên sinh phủ một màu xanh thẫm. Được biết ngọn núi Hải đăng là địa điểm dự kiến để xây dựng trạm điện gió đầu tiên có công suất 2,5MW vào năm 2007.
Tiềm năng du lịch về biển đảo của Cô Tô là thế nhưng để biến những tiềm năng đó thành hiện thực thì Cô Tô còn rất nhiều khó khăn. Là một huyện đảo cách quá xa đất liền, để đến được Cô Tô, hiện nay mỗi tuần chỉ có duy nhất một chuyến tàu khách từ Vân Đồn ra đảo. Nếu trời yên biển lặng cũng phải mất từ 2 - 3 tiếng đồng hồ lênh đênh trên biển, chưa tính đến ngày biển động, sóng lừng gây mệt mỏi cho du khách. Trước đây, Cô Tô cũng đã từng xây dựng đề án lập tuyến tàu khách Hạ Long - Cô Tô nhưng dự án chưa khả thi bởi quãng đường quá dài, đầu tư quá tốn kém. Thêm nữa, Cô Tô lại là một huyện đảo có điểm xuất phát thấp, vẫn còn nhiều khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo đến nay chiếm khoảng 15%. Cả huyện đảo Cô Tô chưa có khách sạn, dịch vụ du lịch, thậm chí cũng chưa có nhà hàng. Điện sinh hoạt phải dùng động cơ Diezel nên chỉ có từ 5 giờ chiều đến 11 giờ đêm. Hầu hết khách ra đảo hiện nay đều nghỉ ở nhà khách Ủy ban huyện, cơ sở lưu trú duy nhất trên đảo với hơn 10 phòng nghỉ, tiện nghi phục vụ sinh hoạt nhìn chung còn rất đơn sơ. Được biết, đến thời điểm hiện nay, Cô Tô vẫn chưa thiết kế xong bản quy hoạch chi tiết phát triển du lịch của huyện.
Có lẽ, điều này đã giải thích được một phần vì sao Cô Tô vẫn chưa thu hút được các nhà đầu tư vào. Mãi gần đây mới có một công ty nước ngoài đầu tư vào đảo Cô Tô con để phát triển du lịch với thời hạn 50 năm. Đó là Công ty đầu tư Công nghiệp và thương mại VIT CORP (Cộng hòa Liên bang Nga). Theo dự kiến, Công ty sẽ đầu tư một đội tàu cao tốc để vận chuyển khách du lịch; xây dựng các tòa nhà biệt thự, nhà nghỉ tầng thấp, các loại hình dịch vụ, giải trí thể thao trên biển; kinh doanh khu nuôi trồng, bảo tồn động thực vật phục vụ du lịch sinh thái, tham quan nghiên cứu. Hy vọng trong thời gian không xa, khi khu du lịch này đi vào hoạt động sẽ thu hút một lượng khách du lịch lớn đến với Cô Tô.
Với nguồn tài nguyên phong phú từ rừng và biển, Cô Tô hứa hẹn là một điểm du lịch lớn và hấp dẫn trong tương lai nếu được đầu tư đúng mức và đúng cách.