Với hơn 250 km bờ biển, tỉnh ta có 10/14 huyện, thị xã, thành phố tiếp giáp với biển. Trong đó có 2 huyện đảo là Vân Đồn và Cô Tô. Biển và vùng ven biển ở Quảng Ninh ngày càng tỏ rõ vị trí chiến lược quan trọng không chỉ trước mắt và lâu dài đối với phát triển kinh tế của tỉnh, mà còn đối với nền kinh tế của cả nước.
Chính vì vậy, tháng 6 năm 2007, Tỉnh ủy đề ra chương trình hành động về chiến lược biển đến năm 2020. Chương trình này với nhiều nhiệm vụ, giải pháp quan trọng, được cụ thể hoá tới các cấp, ngành và các địa phương, nhằm khai thác có hiệu quả tiềm năng thế mạnh kinh tế biển đảo... Vậy Cô Tô có thế mạnh gì?
* Ngư nghiệp - mũi nhọn truyền thống
Là một huyện đảo, ngư trường của Cô Tô rất rộng lớn, với 300 km2 mặt biển. Năm 1997, Chính phủ đã quyết định bàn giao đảo Trần (giáp đảo Vĩnh Thực) về huyện đảo Cô Tô. Đến nay, Cô Tô gồm có 1 thị trấn và 2 xã, là Đồng Tiến và Thanh Lân, với dân số 5.500 người, gồm 1.129 hộ. Tổng số lao động ngư nghiệp toàn huyện là 1.580 người, trong đó số lao động chuyên khai thác hải sản khoảng 1.000 người, chuyên nuôi hải sản là 200 người, chế biến và dịch vụ khác là 300 lao động. Bám đảo, bám ngư trường, hàng năm nhân dân huyện đảo đã tổ chức đánh bắt và nuôi trồng thuỷ sản cung cấp cho đất liền với số lượng không nhỏ. Năm 2006, huyện đã khai thác, đánh bắt với tổng sản lượng thuỷ sản là 5.650 tấn, so với kế hoạch đạt 100%, tăng 2,7% so với năm 2005. Trong đó sản lượng cá khai thác 2.850 tấn, tôm 115 tấn, mực 420 tấn, hải sản khác 2.265 tấn. Cùng với khai thác đánh bắt xa bờ, những năm gần đây, Cô Tô đã tập trung đầu tư nuôi trồng hải sản bằng lồng bè. Năm 2006, từ nguồn vốn hỗ trợ của tỉnh, huyện đã áp dụng công nghệ nuôi cá lồng bè của Na Uy. Đây là mô hình mới khá ưu việt, bởi có thể chịu được bão cấp 10 trên biển. Trị giá mỗi lồng 70 triệu đồng, với thời giá này là cao, nhưng để triển khai được mô hình này, huyện đã đứng ra hỗ trợ 50% vốn cho người dân. Hiện nay, mô hình nuôi cá lồng chìm truyền thống từ nguồn vốn thuỷ sản đã thực hiện được 5 ô lồng, và 7 ô lồng nuôi bằng công nghệ Na uy. Số lượng cá nuôi thả trên 4.000 con giống, gồm: cá song, cá giò, cá hồng v.v... Qua theo dõi, cá sinh trưởng ở các lồng bè phát triển tốt. Đi đôi với nuôi cá lồng bè trên biển, huyện đang định hướng phát triển nuôi loại ốc hương. Hiện tại đã có 2 hộ nuôi, với số lượng 5 vạn con đã cho thu hoạch lứa đầu tiên vào quý I năm 2007. Cùng với nuôi ốc hương biển, hiện nay còncó một số hộ đang đầu tư xây dựng cơ sở sản xuất ốc hương giống. Kết quả này thành công sẽ cung cấp nguồn giống tại chỗ cho nhu cầu nuôi ốc hương của địa phương. Nuôi trồng hải sản ở Cô Tô còn có bào ngư, cầu gai, hải sâm, ngọc trai... Nhờ có tiềm năng thiên nhiên ưu đãi mà biển Cô Tô mới có trai ngọc sinh thuỷ. Dự án nuôi ngọc trai với số vốn đầu tư 2 triệu USD đến nay đã hoàn tất cơ sở hạ tầng, và đang đi vào sản xuất. Đây là dự án liên kết kinh doanh đầu tư của Công ty nuôi cấy ngọc trai Nhật Bản với Việt nam. Dự án này có diện tích 30 ha mặt biển và 2,4 ha mặt đất. Dự án được tỉnh phê duyệt năm 2005, đến năm 2007 đi vào hoạt động. Hiện nay nhà xưởng đã xong, đang đưa lồng trai vào nuôi cấy, số lao động dự kiến sẽ thu hút từ 200 đến 2.500 người...
Với chiến lược phát triển kinh tế biển đảo, Cô Tô tiếp tục đầu tư phương tiện, máy móc, thiết bị, phục vụ cho việc khai thác đánh bắt xa bờ và nuôi trồng thuỷ sản và những năm tới, sản lượng thuỷ sản của huyện sẽ tăng lên đáng kể. Được biết, hiện nay phương tiện khai thác thuỷ sản toàn huyện mới chỉ có 218 tàu, thuyền, với tổng công suất 4.800 CV. Nếu năm 2006, Cô Tô đã khai thác đạt trên 5.600 tấn thuỷ sản thì năm 2007 này, kế hoạch phấn đấu của huyện là 6.000 tấn (chủ yếu là đánh bắt xa bờ). Còn chiến lược đến năm 2015, để đạt được mục tiêu trên một vạn tấn thuỷ sản, đương nhiên huyện sẽ phải đầu tư thêm phương tiện khai thác xa bờ, đồng thời đẩy mạnh nuôi trồng hải sản. Có như vậy, mũi nhọn kinh tế truyền thống này mới phát triển ổn định lâu dài, bền vững...
* Và du lịch sinh thái biển...
Đây là mũi nhọn kinh tế mới bắt đầu được quan tâm và đang có nhiều hứa hẹn trong những năm tới. Bởi lẽ, khi Khu kinh tế Vân Đồn và Hải Hà phát triển sẽ tạo nên động lực quan trọng để Cô Tô trở thành vùng du lịch sinh thái biển phục vụ khách du lịch trong và ngoài nước.
Theo số liệu thống kê, Cô Tô có khoảng 300 km2 diện tích, trong đó diện tích đất nổi là 46,2km2, với 40 hòn đảo lớn nhỏ. Biển của Cô Tô không dữ dằn và có nhiều bờ cát sạch có thể xây dựng thành những bãi tắm lý tưởng. Ngay cả vào mùa mưa lũ, biển Cô Tô vẫn xanh biếc, ngời ngời nước và nắng gió. Với tiềm năng lợi thế đó, Cô Tô hiện có 3 bãi biển đẹp vẫn chưa được khai thác; đó là: Bãi Nam Hải (dài 4 km), bãi Hồng Vàng (dài 3 km), và bãi Vàn Trải (xã Đồng Tiến) cũng có chiều dài tương đương. Để khai thác tiềm năng của những bãi biển này, thông qua những tua du lịch sinh thái biển, lãnh đạo huyện đảo đã có những định hướng cho kế hoạch phát triển du lịch trong tương lai gần...
Theo ông Hoàng Thanh, Phó Chủ tịch UBND huyện, hiện nay trên đảo Cô Tô đã có 4 dự án đầu tư phát triển du lịch. Trong đó, có các dự án đã được tỉnh phê duyệt; đó là: Dự án khu du lịch sinh thái lặn biển của một Việt kiều đang sống ở Cộng hoà Liên bang Nga. Đây là dự án đầu tư ở đảo Cô Tô con. Dự án này có vốn đầu tư 5,5 triệu USD (tổng mặt bằng xin đầu tư là toàn bộ diện tích đảo Cô Tô con).
Để mũi nhọn kinh tế này sớm trở thành hiện thực, huyện đã có những đề án bảo vệ các vùng rừng ngập mặn ven biển nhằm giữ nguyên hiện trạng sinh thái tại các bãi biển Hồng Vàng, Nam Hải, Vàn Trải. Đồng thời Dự án du lịch sinh thái lặn biển và lướt sóng cũng đã được tỉnh phê duyệt đầu tư tại đảo Cô Tô con và Dự án nuôi cấy ngọc trai (do Nhật Bản và Việt Nam phối hợp đầu tư), cũng được các nhà đầu tư xúc tiến phối hợp xây dựng cơ sở hạ tầng nhanh chóng. Dự án này có vốn đầu tư 2 triệu USD, đã đi vào sản xuất. Ở đây cũng xin nói thêm là Dự án nuôi cấy ngọc trai trên biển đảo Cô Tô không chỉ đơn thuần là Dự án phát triển kinh tế mà còn có ý nghĩa tham quan du lịch đối với khách trong và ngoài nước khi đặt chân đến đảo Cô Tô...
Ngoài ra, trong khuôn khổ chương trình đầu tư phát triển kinh tế biển quốc gia, Dự án dịch vụ hậu cần nghề cá Bắc Vịnh Bắc Bộ cũng đã được đầu tư tại Cô Tô, với tổng vốn 200 tỷ đồng. Đây là dự án nhằm giải quyết tuyến đê biển chắn sóng âu tầu, nơi neo đậu tàu thuyền của các ngư dân và các dịch vụ khác... Khi dự án này từng bước được đầu tư theo tinh thần chiến lược biển Việt Nam, Cô Tô sẽ trở thành miền đất hứa, không chỉ về phát triển kinh tế biển, mà cả ngành du lịch biển...
