Cờ vua - môn thể thao mũi nhọn ở Quảng Ninh

Nói đến những môn thể thao thành tích cao (TTTTC) của tỉnh ta từ những năm 1990 trở lại đây phải nói đến môn cờ vua. Môn “thể thao trí tuệ” này ở Vùng mỏ bắt đầu được “gieo trồng” từ những năm 1979-1980 của thế kỷ trước và tới nay, có thể nói Quảng Ninh đã trở thành một trong những trung tâm cờ vua mạnh trong cả nước.

Đại kiện tướng cờ vua thế giới Nguyễn Anh Dũng (phải) thi đấu ở AI Games III được tổ chức tại Quảng Ninh.

Đại kiện tướng cờ vua thế giới Nguyễn Anh Dũng (phải) thi đấu ở AI Games III được tổ chức tại Quảng Ninh.

Còn nhớ, năm 1980, lần đầu tiên tỉnh ta tham gia giải cờ vua toàn quốc với 2 VĐV nam của TX Cẩm Phả, đó là ông Phạm Văn Tuyển và ông Nguyễn Thế Dũng; tuy nhiên lần đó kết quả chưa được cao vì các VĐV trên đều đã lớn tuổi và thời gian tập luyện chưa nhiều. Nhưng chỉ một thời gian ngắn sau, từ cái nôi ở Cẩm Phả đã có một lực lượng VĐV trẻ kế cận được tổ chức, huấn luyện do 2 thầy Phạm Văn Tuyển và Vũ Xuân Quý dẫn dắt. Con em công nhân ngành Than vốn có tố chất thông minh, truyền thống hiếu học nên đã tiếp cận rất nhanh với môn thể thao này. Nhận thức được tiềm năng phát triển của môn thể thao trí tuệ, Sở Thể dục - Thể thao Quảng Ninh (nay là Sở Văn hoá - Thể thao và Du lịch) đã xác định môn cờ vua là một trong những môn thể thao trọng điểm của tỉnh và đã có sự quan tâm đầu tư thoả đáng. Năm 1983, Trường TDTT tỉnh đã tuyển chọn một số em có năng khiếu vào trường, trong đó chủ yếu là các em của lớp nghiệp dư cờ vua TX Cẩm Phả. Cơ sở vật chất, phương tiện chuyên môn đầu tư cho môn cờ vua cũng được quan tâm hơn. Mới đầu cả Quảng Ninh chỉ có 2 đến 3 chiếc đồng hồ đánh cờ do các cá nhân tự mua sắm, đến năm 1987 toàn tỉnh đã có trên 40 đồng hồ đánh cờ của cá nhân và tập thể. Số lượng đó so với cả nước lúc bấy giờ chỉ đứng sau TP Hồ Chí Minh, Hà Nội và Hội Cờ Việt Nam. Từ năm 1983, các kỳ thủ trẻ của Quảng Ninh bắt đầu tham dự các giải cờ vua trẻ, trong đó có HKPĐ toàn quốc lần thứ nhất tại Hà Nội nhưng chủ yếu vẫn là để học hỏi và tích luỹ kinh nghiệm trận mạc. Thành tích cao nhất gặt hái ở môn thể thao này vào thời gian đó là của VĐV Phạm Ngọc Thanh với huy chương đồng ở giải Nhi đồng, Thiếu niên và trẻ toàn quốc năm 1986 tổ chức tại TP Huế. Với đà phát triển đó phong trào được nhân rộng thêm ở một số địa bàn trong tỉnh như thị xã Hồng Gai - (nay là TP Hạ Long), các huyện Tiên Yên, Yên Hưng. Số VĐV đầu đàn lúc này không chỉ còn tập trận ở TX Cẩm Phả như trước nữa mà đã xuất hiện nhiều ở các địa phương khác như Nguyễn Thu Thuỷ, Hoàng Thị út của TX Hồng Gai, Dương Tùng Hải của Tiên Yên, Nguyễn Diễm Hạnh của huyện Yên Hưng...

Để có phong trào rộng và mạnh hơn nữa, đã nhiều năm Sở Văn hoá - Thể thao và Du lịch cùng phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo đưa môn cờ vua vào trong các trường học để giảng dạy và được chọn là một trong những môn thi đấu chính thức của Hội khoẻ Phù Đổng các cấp, tham gia thi đấu ở Hội khoẻ Phù Đổng toàn quốc. Phong trào càng rộng, lực lượng càng mạnh, thành tích thi đấu các giải toàn quốc và khu vực ngày một nhiều. Đội cờ vua học sinh Quảng Ninh đi tham gia thi đấu cả 6 lần Hội khoẻ Phù Đổng toàn quốc thì 2 lần làm rạng rỡ cho đoàn thể thao học sinh tỉnh nhà; đó là: tại Hội khoẻ Phù Đổng toàn quốc lần thứ 11 năm 1987 tổ chức tại thành phố Hồ Chí Minh, đoàn thể thao học sinh Quảng Ninh giành 7 huy chương (3V, 2B, 2Đ) trong đó đội cờ vua giành 6 huy chương (3V, 1B, 2Đ). Tham gia Hội khoẻ Phù Đổng toàn quốc lần thứ 12 năm 1992 tại Đà Nẵng, đoàn thể thao học sinh Quảng Ninh giành được 26 huy chương (7V, 5B, 14Đ) trong đó đội cờ vua Quảng Ninh giành 9 huy chương (3V, 1B, 5Đ) góp phần đáng kể đưa đoàn thể thao học sinh tỉnh nhà xếp ở vị trí cao trong số các đoàn của các tỉnh, thành phố trong cả nước. Đội tuyển cờ vua Quảng Ninh đã tham gia thi đấu cả 5 lần ở Đại hội TDTT toàn quốc và đã 4 lần giành được huy chương. Trong đó đáng chú ý nhất là Nguyễn Anh Dũng. Năm 1993, Nguyễn Anh Dũng được đứng trong đội hình 20 VĐV cờ vua nam trẻ mạnh nhất thế giới và được Báo Thể thao Việt Nam bầu chọn là 1 trong 10 gương mặt VĐV tiêu biểu toàn quốc năm 1993 và được phong là Đại kiện tướng cờ vua thế giới. VĐV Ngô Kim Tuyến đã giành huy chương ở giải cờ vua trẻ và giải cờ vua các lứa tuổi Châu á và khu vực. Một nguyên nhân rất quan trọng giúp đội tuyển cờ vua Quảng Ninh gặt hái nhiều thành công là có một đội ngũ huấn luyện viên, giáo viên (kể cả chuyên trách và nghiệp dư) rất nhiệt tình, có năng lực, như huấn luyện viên Phạm Văn Tuyển, Vũ Xuân Quý, Nguyễn Khắc Hùng, Vương Đức Thảo, Nguyễn Ngọc Tâm của TX Cẩm Phả, Nguyễn Ngọc Lương của Tiên Yên, Vũ Đình Mạc của Yên Hưng...

Việc Quảng Ninh được đăng cai tổ chức môn cờ vua và cờ tướng của AI Game III đã cho thấy “thương hiệu” của làng cờ tỉnh nhà đã thực sự được khẳng định. Mặc dù chỉ có một đại diện duy nhất trong đội tuyển cờ quốc gia tham gia đấu lần này là Nguyễn Anh Dũng, nhưng Quảng Ninh vẫn là vùng đất hứa hẹn nhiều tài năng của cả nước về môn thể thao trí tuệ này...

Cùng chuyên mục