Trong buổi tiếp xúc cử tri của đại biểu Quốc hội tại thị trấn Bình Liêu, huyện Bình Liêu ngày 11-4-2008, nhiều cử tri đã bày tỏ băn khoăn về tiến độ thi công công trình Nhà máy nước thị trấn Bình Liêu đã gần 5 năm trôi qua mà vẫn chưa hoàn thành, trong khi theo kế hoạch ban đầu thời gian xây dựng không quá 1 năm.
Theo lãnh đạo UBND huyện Bình Liêu thì huyện đã gần 10 lần ra văn bản yêu cầu nhà thầu thực hiện theo đúng cam kết nhưng tới nay công trình vẫn “đắp chiếu” và chưa biết bao giờ mới hoàn thành.
Hàng chục ống dẫn nước nằm trước cổng UBND huyện Bình Liêu đang bị rỉ sét vì “chờ” dự án.
Đến công trường thi công Nhà máy nước thị trấn Bình Liêu, nằm phía sau trụ sở UBND huyện, cảnh tượng đầu tiên đập vào mắt chúng tôi là hàng trăm chiếc ống dẫn nước, có lẽ “chờ” thi công nên đã bị rỉ sét, vàng ố. Đây đó, những tảng bê tông xếp chồng lên nhau ngổn ngang. Trên nóc bể giữ nước, cỏ dại mọc um tùm. Ông Đỗ Xuân Trường, Phó Giám đốc Ban quản lý dự án công trình huyện Bình Liêu cho biết: “Trong quá trình thi công, chúng tôi luôn đáp ứng mọi yêu cầu cho nhà thầu. Việc chậm tiến độ thi công dự án đã quá 40 tháng, chúng tôi đã có văn bản yêu cầu nhà thầu thực hiện theo đúng cam kết trong hợp đồng nhưng lần nào họ cũng cam kết rồi lại để đấy''.
Lật lại hồ sơ, ngày 3-12-2003, Ban quản lý dự án công trình Bình Liêu (chủ đầu tư) đã ký với Công ty Cấp thoát nước và Môi trường Việt Nam Viwaseen (Bộ Xây dựng) hợp đồng xây lắp số 47/HĐ-CT ''Về việc thi công xây lắp công trình Nhà máy nước thị trấn Bình Liêu''. Đây là công trình được xây dựng bằng nguồn ngân sách của tỉnh, với tổng trị giá gần 6 tỷ đồng. Nhà thầu đảm nhận thi công các hạng mục chính bao gồm xây dựng công trình thu - trạm bơm nước thô, bể chứa, bể lắng, bể lọc. Theo công suất thiết kế, nhà máy có khả năng cung cấp nước cho thị trấn và một số xã lân cận.
Theo hợp đồng ký kết giữa UBND huyện Bình Liêu với nhà thầu thì thời gian thi công nhà máy là không quá 350 ngày, tức đến hết ngày 30-11-2003 công trình phải hoàn thành. Tuy nhiên, sau 3 năm, công trình mới hoàn thiện được khoảng 70% giá trị gói thầu, tiến độ thi công chậm 21 tháng so với hợp đồng đã ký. Trong khi đó, về phía chủ đầu tư đã cấp vốn cho nhà thầu 85% so với khối lượng công việc thực hiện. Theo lãnh đạo UBND huyện Bình Liêu thì nguyên nhân chậm tiến độ là do nhà thầu chưa tập trung đúng mức cho dự án. Ngày 21-5-2007, UBND huyện Bình Liêu có văn bản đề nghị nhà thầu phải thực hiện đúng hợp đồng đã ký. Trước yêu cầu đó, đại diện nhà thầu đã cam kết tiếp tục thi công và hoàn thành các công việc còn lại trong khu xử lý trước ngày 30-6-2007, còn các tuyến ống sẽ hoàn thành sau đó 1 tháng. Nhưng sau 2 tháng ký cam kết, nhà thầu vẫn không hoàn thành tiến độ thi công. Trước tình hình đó, ngày 24-7-2007, UBND huyện Bình Liêu đã có buổi làm việc trực tiếp tại Công ty Cấp thoát nước và Môi trường Việt Nam Viwaseen, có trụ sở tại 52, Quốc Tử Giám, Hà Nội. Tại đây, ông Nguyễn Đức Hùng, Phó Giám đốc Công ty đã cam kết với UBND huyện Bình Liêu: ''sẽ tiếp tục thi công xây dựng công trình Nhà máy nước thị trấn Bình Liêu với thời gian hoàn thành xây lắp công trình là 30-8- 2007 và bàn giao trước ngày 30-9-2007. Nếu quá thời gian trên mà công trình chưa hoàn thành thì Công ty sẽ hoàn toàn chịu trách nhiệm.
Để cam kết trên thành hiện thực, ngày 30-7-2007, Ban Quản lý dự án công trình huyện Bình Liêu đã đề nghị nhà thầu nhanh chóng đưa công nhân vật tư thiết bị tiếp tục thi công các hạng mục còn lại đúng như cam kết tại biên bản làm việc ngày 24-7-2007, nhưng cho đến ngày 18-9-2007, nhà thầu vẫn chưa có động tĩnh gì. Không thể chờ đợi mãi, UBND huyện Bình Liêu đã có công văn đề nghị phía nhà thầu trả lời chính thức bằng văn bản có tiếp tục thi công công trình Nhà máy nữa hay không, đề UBND huyện báo cáo UBND tỉnh huỷ hợp đồng, chọn nhà thầu khác tiếp tục thi công hoàn thiện công trình. Tuy nhiên, phía nhà thầu đã im lặng và cho đến cả công văn nhắc lại của UBND huyện Bình Liêu ngày 20-3-2008, tình hình vẫn “y nguyên". Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Đoàn Văn Chỉnh, Chủ tịch UBND huyện Bình Liêu cho biết: “Sự chậm trễ của nhà thầu là do họ đang kiểm kê cổ phần hoá doanh nghiệp. Chúng tôi được biết, các công trình khác do Công ty này thi công cũng đang trong tình trạng như vậy. Sự chậm trễ của nhà thầu qua nhiều lần cam kết nhưng không thực hiện đã vi phạm hợp đồng kinh tế".
Xem ra, lời giải thích của lãnh đạo UBND huyện Bình Liêu là chưa thuyết phục. Chẳng lẽ vì một lý do hết sức nội bộ của đơn vị thi công, mà chủ đầu tư cứ phải ''nể nang'' hết lần này đến lần khác, để rồi công trình cứ “đắp chiếu” ở đó, dẫn đến sự lãng phí tiền của Nhà nước bởi sự hoen rỉ vật tư, sự tăng giá vật liệu, nhân công... Lẽ ra trong trường hợp không giải quyết được sự việc, UBND huyện Bình Liêu phải báo cáo bằng văn bản cho UBND tỉnh về sự chậm tiến độ của dự án để tỉnh có sự chỉ đạo can thiệp kịp thời. Đây không chỉ là bài học kinh nghiệm cho huyện Bình Liêu mà còn cho cả các địa phương khác trong tỉnh, nhất là các huyện miền núi, hải đảo khi mà các công trình đang rất cần cho đời sống dân sinh.
