* Hàng chục người bị bỏng nặng do nướng thức ăn bằng cồn.Gần đây, các nhà hàng, quán ăn đều thay bếp gas mini bằng bếp cồn để an toàn cho thực khách. Tuy nhiên, khách có thể bị ngộ độc, choáng nếu là sản phẩm kém chất lượng.
Khó phân biệt
Hiện, trên thị trường xuất hiện hai loại cồn khô ethanol và methanol với giá bán trung bình 20.000 đồng một kg. Tuy nhiên tại các chợ, tiệm tạp hóa cũng như siêu thị hầu như cồn chỉ được đóng gói, quảng cáo không hôi, không cay mắt còn tuyệt nhiên không thấy ghi rõ thành phần là cồn ethanol hay methanol.
Cồn ethanol là loại cồn làm từ thực vật hoặc lên men nên nó an toàn cho người sử dụng. Còn cồn methanol là loại cồn công nghiệp nếu cháy không hết sinh ra một số hóa chất độc hại như focmandehit.
Cả hai loại cồn này đều có thể sử dụng cho bếp cồn để nấu hay làm nóng thức ăn ngay tại bàn. Nhìn bên ngoài chúng có màu trắng đục, được xắt thành từng viên, đóng gói như nhau rất khó phân biệt. Nhưng khi sử dụng nhìn vào ngọn lửa, mùi bốc ra từ bếp cồn có thể phân biệt được hai loại cồn này.
Cồn ethanol cháy cho ngọn lửa màu vàng, không khét, không hăng, khi cháy hết dưới đáy bếp có nhiều nước. Ngược lại cồn methanol cháy cho ngọn lửa màu xanh, có mùi hăng, ít nước. Ngọn lửa của cồn methanol đôi khi còn có khói màu đen do trong đó có pha thêm chất phụ gia bắt cháy. Khi cháy cồn ethanol tỏa lượng nhiệt 71C, cao hơn methanol là 41C.
Cồn gây choáng khi đốt
Methanol dùng để pha vào rượu chỉ độc khi người ta uống trực tiếp vào cơ thể. Còn với cồn khô methanol chỉ cần hít phải hơi cồn bốc lên khi cháy cũng có thể gây ra ngộ độc, tiến sĩ Phạm Thành Quân, Trưởng khoa Kỹ thuật hóa học, ĐH Bách khoa TP HCM, cảnh báo. Nếu ta hít phải khí phát ra khi cồn methanol cháy thì lập tức sẽ bị choáng váng, rát mũi, tổn thương đến niêm mạc.
Nguy hiểm hơn nếu hít vào phổi, ngấm vào máu sẽ gây ra hiện tượng choáng và bất tỉnh do thiếu oxy. Còn nếu khí đó bay vào mắt sẽ có cảm giác cay mắt, tổn thương giác mạc. Do phân tử lượng của cồn methanol rất nhỏ nên nó dễ dàng thẩm thấu vào da và gây ra hiện tượng dị ứng, ngứa.
Cồn methanol tinh chất có giá bán cao hơn rất nhiều so với cồn ethanol và an toàn với người sử dụng. Tuy nhiên hiện nay cồn methanol dùng làm cồn khô trên thị trường đều là cồn công nghiệp. Trong đó còn lẫn nhiều tạp chất cực độc mà khi cháy nó thải ra môi trường xung quanh, những người ngồi gần sẽ hít phải.
Để đảm bảo an toàn cho người sử dụng khi dùng bếp cồn tuyệt đối không được sử dụng cồn khô methanol. Không thể phủ nhận được lợi ích về mặt kinh tế, tính an toàn của bếp cồn. Nhưng bạn đọc nên chọn loại cồn có bao bì nhãn mác rõ ràng, ghi rõ nguồn gốc xuất xứ, thành phần. Nếu thấy cồn có mùi hăng thì tuyệt đối không được sử dụng, tiến sĩ Quân khuyên.
| Theo thống kê của Viện Bỏng Quốc gia, từ đầu mùa hè đến nay, Viện đã tiếp nhận hơn 60 ca bị bỏng nặng do cồn vào điều trị. Đặc biệt, trong ngày 21/7 vừa qua, Viện tiếp nhận gần như cùng lúc 3 ca bỏng do sử dụng cồn nướng mực. Tiến sĩ Nguyễn Viết Lượng - Trưởng phòng Kế hoạch Tổng hợp - Viện Bỏng Quốc gia cho biết, bệnh nhân thứ nhất là Đinh Văn H (27 tuổi, Thanh Chương, Nghệ An), được chẩn đoán bỏng 50%, độ II, III, IV ở mặt thân chi; bệnh nhân thứ 2 là Đỗ Nghĩa H (17 tuổi, phố Sơn Tây, Hà Nội), được chẩn đoán là bỏng nặng 75 %, độ II, III ở mặt, cổ, ngực, bụng. Nhỏ tuổi nhất là bệnh nhân Nguyễn Thị H (10 tuổi, Vân Côn, Hoài Đức, Hà Nội), bệnh nhân này bị bỏng do ngồi đối diện với mẹ khi mẹ đang nướng mực bằng cồn, không may ngọn lửa bùng lên, theo quán tính người mẹ hất lọ cồn ra xa và không may vào người con gái, khiến em bị bỏng 35%, độ II, III ở mặt, thân, chi. TS Nguyễn Viết Lượng cảnh báo, bỏng cồn khá phổ biến vào mùa hè, thường là bỏng nặng, trên diện rộng cơ thể, bỏng đường hô hấp. Do đó, mọi người cần hết sức cẩn thận khi dùng cồn nướng mực, cá khô... |
