Còn nhiều khó khăn, vướng mắc

Thời gian qua, tình trạng lấn chiếm hành lang ATGT và các công trình giao thông đường bộ diễn ra khá phổ biến và trở thành nỗi lo lắng của các cơ quan quản lý về giao thông. Để xảy ra tình trạng này nguyên nhân do các địa phương, cơ quan quản lý Nhà nước buông lỏng quản lý; công tác quy hoạch giao thông thiếu đồng bộ. Cùng với đó, tình trạng xây nhà bám theo hai bên trục quốc lộ của người dân không có tổ chức, mạnh ai người ấy làm.

Trước thực trạng này, ngày 27-12-2007, Thủ tướng Chính phủ có Quyết định số 1856 phê duyệt kế hoạch lập lại trật tự hành lang ATGT đường bộ, đường sắt. Thực hiện quyết định của Thủ tướng Chính phủ, ngày 19-8-2008, UBND tỉnh đã có Quyết định số 2605 phê duyệt kế hoạch lập lại trật tự hành lang ATGT đường bộ, đường sắt trên địa bàn tỉnh. Theo quyết định này, bên cạnh việc tập trung tuyên truyền phổ biến, giáo dục pháp luật về TT-ATGT tới các hộ dân sinh sống dọc các tuyến quốc lộ, các cấp, các ngành cần tập trung vào các quy định trong việc quản lý, sử dụng và bảo vệ hành lang an toàn đường bộ; thông báo kế hoạch giải toả các vi phạm trong hành lang an toàn đường bộ, vận động các cá nhân, tập thể có vi phạm tự giác tháo dỡ, giải toả. Để triển khai quyết định của UBND tỉnh, các địa phương, các ngành đã thành lập tổ công tác tích cực triển khai tuyên truyền, giáo dục phổ biến pháp luật về trật tự ATGT. Bước đầu tạo được nhiều đoạn đường có hành lang thoáng, đảm bảo tầm nhìn, góp phần tích cực làm giảm TNGT. ý thức của người dân trong việc chấp hành quy định sử dụng đất trong hành lang đường bộ được nâng cao. Số hộ vi phạm đã được xử lý, nhiều mái che, mái vảy vi phạm hành lang ATGT được tháo dỡ. Đông Triều là một trong những địa phương thực hiện tốt công tác giải tỏa phần đất lấn chiếm của các hộ dân dọc hai bên hành lang quốc lộ 18A. Huyện đã trích 1,2 tỷ đồng từ nguồn ngân sách của địa phương để phục vụ công tác giải tỏa, trồng cây xanh trên vỉa hè dọc hai bên tuyến quốc lộ đoạn qua xã Hưng Đạo.

Tuy đã đạt được những kết quả ban đầu nhưng theo đánh giá của Sở GTVT công tác này vẫn chưa thực sự đi vào chiều sâu. Hiện đa số các địa phương đều mới thực hiện tuyên truyền trên địa bàn, chỉ có Đông Triều, Yên Hưng đã tổ chức tuyên truyền đến tận hộ dân dọc tuyến quốc lộ 18A bằng các thông báo của chính quyền. 4 địa phương là Đông Triều, Yên Hưng, Uông Bí, Hạ Long đã rà soát, thống kê phân loại những công trình vi phạm hành lang ATGT nhưng số liệu chưa đầy đủ, thiếu chi tiết (theo yêu cầu là rà soát thống kê toàn bộ hành lang để phân loại, lập chi phí giải toả hành lang số liệu phục vụ cho cả giai đoạn kéo dài của kế hoạch đến năm 2020).

Hiện nay, việc triển khai QĐ 1856 đã bước sang giai đoạn II, nhìn chung nhiều địa phương đã tích cực thực hiện. Đông Triều, Uông Bí cơ bản đã tháo dỡ, giải tỏa các công trình vi phạm hành lang ATGT đường bộ. Đối với đường sắt các địa phương Hạ Long, Uông Bí, Đông Triều, Yên Hưng đã rà soát các đoạn cần làm đường gom và các điểm đấu nối để đưa vào dự án cải tạo, nâng cấp đường sắt Yên Viên - Hạ Long. Đây là thuận lợi lớn cho việc thực hiện quyết định bởi trong dự án này cũng sẽ giải tỏa hành lang đường sắt dọc tuyến. Với tuyến đường sắt vận tải than từ phường Cẩm Thạch - Cửa Ông (TX Cẩm Phả) đã cơ bản giải tỏa xong phần hành lang đường ray 15m để thực hiện đường gom. Tuy nhiên, nhiều phần việc chưa thực hiện xong, vẫn còn những tồn tại. Điển hình trên địa bàn TX Cẩm Phả, trên đoạn tuyến tránh của thị xã dài khoảng 4km qua địa phận các phường Cẩm Thạch, Cẩm Thủy, Cẩm Thịnh, Cẩm Bình, Cẩm Đông, Cẩm Bình và tuyến tránh Cửa Ông (phường Cửa Ông) vẫn còn nhiều hộ xây nhà bám sát mặt đường chưa được xử lý, chưa có hệ thống đường gom.

Trên địa bàn tỉnh có một số tuyến quốc lộ và đường sắt chạy qua như quốc lộ 18A, quốc lộ 10, đường sắt Yên Viên - Hạ Long và đường sắt của ngành Than. Trong nhiều năm qua do công tác quản lý còn nhiều bất cập và yếu kém nên hành lang an toàn trên các tuyến đường này luôn bị vi phạm, lấn chiếm. Tình trạng này diễn ra phổ biến, tràn lan ở nhiều địa phương. Đây chính là một trong những nguyên nhân gây ra nhiều vụ TNGT và hạn chế tầm nhìn của người tham gia giao thông. Việc đấu nối giữa đường ngang với các tuyến quốc lộ cũng hết sức tuỳ tiện. Các tuyến đường gom hầu như không có; hệ thống tường rào hộ lan, hàng rào bảo vệ hành lang chưa được chú trọng đầu tư. Bên cạnh đó, chính quyền địa phương còn buông lỏng quản lý, không cắm mốc lộ giới, cọc giải phóng mặt bằng, không có phương án bảo vệ hành lang an toàn đường bộ, tạo kẽ hở cho nhiều hộ dân chiếm dụng hành lang san lấp mặt bằng, xây dựng các công trình trái phép. Nhiều hộ dân xây nhà, dựng lều quán, san lấp mặt bằng, trồng cây trong hành lang của nhà nước, xây tường rào vi phạm hành lang an toàn giao thông đường bộ. Đơn cử một số hộ dân ở TP Hạ Long xây dựng công trình trái phép trong hành lang đường dẫn cầu Bãi Cháy chưa được xử lý dứt điểm vi phạm về ATGT đường bộ theo thẩm quyền.

Khó khăn hiện nay trong công tác lập lại trật tự hành lang an toàn giao thông đường bộ của tỉnh là nhiều hộ dân đã cam kết tháo dỡ những công trình, nhà xây dựng trái phép, nhưng chưa thực hiện. Bên cạnh đó, đối với một số hộ dân xây nhà vi phạm trong phạm vi dành cho hành lang an toàn giao thông đường sắt, nhưng chưa thể cưỡng chế buộc tháo dỡ được. Vì thực hiện theo đúng chủ trương, thì những người này sẽ gặp nhiều khó khăn trong vấn đề nhà ở. Mặt khác, hồ sơ giải phóng mặt bằng dọc tuyến quốc lộ các địa phương không còn lưu giữ đầy đủ gây khó khăn cho công tác giải tỏa hành lang ATGT. Một vướng mắc nữa, hiện nay toàn bộ diện tích hành lang ATGT qua các khu dân cư định cư trước thời điểm 1993 chưa thể xử lý và tiến hành giải tỏa được do thiếu kinh phí để thực hiện công tác điều tra khảo sát lập hồ sơ và tiến hành phân loại cũng như lập thủ tục đền bù và giải tỏa theo đúng qui định hiện hành. Đồng chí Đặng Hùng, Phó Giám đốc Sở Giao thông Vận tải cho biết: Để thực hiện tốt QĐ 1856 thời gian tới ngành GTVT tiếp tục xử lý những trường hợp vi phạm về trật tự hành lang ATGT; kiểm đếm, thống kê, xây dựng dự toán, chi phí cho công tác giải tỏa. Đồng thời lập quy hoạch đấu nối đường quốc lộ và tỉnh lộ đảm bảo trật tự hành lang ATGT.