"Năm ngoái, thời điểm này tôi đã rinh về nhà khối đồ Tết, nhưng năm nay vẫn bình chân như vại dù trong lòng cũng nóng ruột vì Tết đang cận kề. Chung quy cũng chỉ vì túi tiền hẹp hơn năm ngoái...".
Nỗi niềm của chị Mai, (tổ 24, phường Yên Sở, quận Hoàng Mai, Hà Nội) cũng là tâm trạng chung của nhiều người thuộc hàng trung lưu hiện sống tại đất Hà Thành trong thời điểm Tết âm lịch cần kề. Họ có thu nhập không quá cao để mạnh tay chi tiêu Tết, cũng không đến nỗi thấp để phải nhịn ăn nhịn tiêu, tuy nhiên họ vẫn có lý do để... chưa mang được Tết về nhà.
Cắt giảm và ... cắt giảm
Chị Mai cho biết, năm ngoái, giờ này nhà chị đã có mấy két bia để sẵn, bánh kẹo và đồ khô cũng đã hòm hòm, những đồ Tết gửi biếu các cụ thân sinh cũng sắm đầy đủ để kịp gửi về quê. Nhưng năm nay, mọi thứ đều phải tính toán lại!
Không khí Tết đã tràn ngập phố phường nhưng dường như vẫn im ắng trong các ngôi nhà...
Cả hai vợ chồng chị Mai đều làm việc tại hai doanh nghiệp viễn thông lớn ở Hà Nội, thu nhập của cả hai cũng xấp xỉ 20 triệu đồng mỗi tháng. Ngoài chi tiêu cho một đứa con nhỏ và hàng tháng dành ra một khoản để trả tiền vay ngân hàng hồi mua nhà, số tiền còn dư của chị không đáng là bao.
Chị Mai bày tỏ, người giàu thì chắc cũng không ảnh hưởng gì nhiều, người nghèo thì lúc nào họ cũng phải chi li sắm Tết, nhưng "dạng" trung lưu như chị cảm thấy hụt hẫng nhiều khi khoản tiền "dự tính" nhận được dịp Tết để mua sắm bị hụt nặng.
"Tôi đang chờ tiền thưởng Tết của cơ quan nhưng đến giờ này vẫn im như thóc, hai vợ chồng phân công: Tiền Tết của ông xã thì để lo trả nợ ngân hàng, tiền của tôi lo chi tiêu mua sắm và biếu hai bên nội ngoại. Nghe nói năm nay cơ quan tôi thưởng Tết giảm bằng nửa năm ngoái, như vậy thì chắc là phải thắt lưng buộc bụng rồi", chị Mai than thở.
Nhiều người như chị Mai, đang từ trạng thái không phải "lăn tăn" gì khi chi tiêu Tết vì năm nào cũng yên tâm với khoản tiền thưởng khá ngất ngưởng, giờ đã chuyển sang tính toán, cân đo đong đếm vì hầu như hỏi thăm ai cũng nhận được câu trả lời: Bị cắt giảm thu nhập.
Chị Tuyết (Trung Hòa) cho biết, chị còn lên cả kế hoạch cho cái Tết thời suy giảm kinh tế: Sắm ít đi, đặc biệt là lương thực thực phẩm như thịt sẽ giảm bớt số lượng, hải sản là món lạ miệng dịp Tết của của gia đình chị hàng năm thì năm nay "cắt" luôn khỏi thực đơn. Lý do: "Giá 2 loại thực phẩm này đắt gấp đôi, gấp ba năm ngoái!".
Mọi năm, dịp Tết dạo chợ và siêu thị hễ thấy đồ gia dụng đẹp (bát đĩa, lọ hoa..) là chị Tuyết cũng sắm về nhưng năm nay chị xác định bỏ qua khoản này để dùng đồ cũ cho tiết kiệm.
Anh Hùng, làm việc tại một công ty phần mềm trên phố Lạc Trung cho biết, năm ngoái anh được thưởng Tết hàng hơn 60 triệu nên đưa vợ đi sắm sanh thoải mái, năm nay tiền thưởng giảm một nửa, đi mua đồ mà thấy vợ cũng ý tứ "dòm" vào giá tiền. Thậm chí, bố mẹ anh ở quê còn dặn, năm nay không phải mua đồ về lễ lạt phiền phức, nhà đông con, đồ trùng nhau thì uổng, cứ... quy ra tiền để bố mẹ tự cân đối!
Hoa, cây cảnh cũng chưa buồn... ngó
Việc sắm Tết cắt giảm theo thu nhập là nỗi niềm chung của nhiều người khi được hỏi, thậm chí cả đến hoa, cây cảnh cũng bị bỏ lửng trong danh mục tiêu Tết của nhiều gia đình.
Chị Tuyết cho biết, nghe nói giá đào quất năm nay tăng gấp nhiều lần so với Tết năm ngoái nên chị sẽ... chờ xem thế nào. "Mọi năm thời điểm này là tôi đã lượn lên Nhật Tân dòm ngó rồi, năm nay cứ thủng thẳng chờ vậy, nếu có mua thì sẽ mua cành nhỏ, chờ sát ngày 30 để mua cho rẻ vì đón xuân cũng không thể thiếu hoa đào".
Các khoản mang tính "tinh thần" như hoa, cây cảnh, đào, quất... năm nay cũng khiến nhiều gia đình phải nghĩ ngợi nhiều trước khi mua.
Còn chị Hà (Mai Dịch) thì tuyên bố "cắt" luôn khoản hoa lá cành, không bày vẽ, chỉ mua sắm những thứ thiết thực nhất để bày cúng gia tiên. "Ăn uống cũng chỉ đến như ngày thường là cùng, hưởng không khí Tết là chính", chị Hà lập luận, đồng thời cho biết: Năm ngoái chị còn nhờ bạn bè về quê săn "của ngon vật lạ" để ăn Tết nhưng năm nay việc này cũng... cho qua luôn.
Anh Tuấn (Dịch Vọng) thì Tết năm nào cũng tổ chức tiệc nhậu mời bạn bè đồng nghiệp đến nhà, nhưng năm nay 2 vợ chồng anh bàn nhau gạt kế hoạch thường niên này vì cả hai mới vừa nghỉ việc nhà nước, tự mở doanh nghiệp riêng, đang đầy khốn khó trong thời điểm này.
Tiền ít đi, vợ chồng anh Tuấn cũng lên kế hoạch giảm mừng tuổi, năm ngoái về thăm các cụ thân sinh, anh mạnh tay mừng tuổi tiền triệu, năm nay quyết định xuống hàng ... trăm. Chưa kể đến các cháu trong họ hàng, "chắc cũng phải chọn mặt mà mừng tuổi!".
Lý do cắt giảm chi tiêu mua sắm Tết được đưa ra hết sức hợp với tình hình "thời sự": Do suy giảm kinh tế khiến giá cả hàng hóa tăng, tiền lương, thưởng Tết giảm khiến cho không ai dám "mạnh tay" chi tiêu Tết như trước nữa.
Chị Ngọc (Linh Đàm) đang lo lắng: "Giờ này tiền thưởng Tết âm lịch vẫn còn là ẩn số, chỉ biết là năm ngoái thưởng Tết dương lịch được cả tháng lương, năm nay còn có... 200 ngàn, từ đó suy ra cũng đủ lo lắng cho cái Tết âm sẽ thế nào rồi! Tết nhà tôi năm nay được ăn ngon mặc đẹp hay ăn no mặc ấm là phụ thuộc vào tiền... thưởng cuối năm cả".
Thu nhập bị "co" lại cũng khiến cho những chi tiêu khác bị thay đổi. Sở thích đi du lịch đầu năm của gia đình anh Lan (Mỹ Đình) và nhóm bạn thân cũng tạm dừng. Mọi năm, thời điểm này là cả nhóm lên mạng cùng tìm các tour du xuân nhưng năm nay mấy gia đình im như thóc nên "chẳng thấy nhà nào bàn đến chuyện đi chơi xuân!".
"Thu nhập như vợ chồng tôi cũng không hẳn là quá khó khăn vì vẫn có một khoản tiền tích lũy, nhưng vẫn phải chắt bóp, dè sẻn vì nghe nói năm 2009 kinh tế rất khó khăn! Không biết những người có thu nhập thấp sẽ đón Tết như thế nào và lấy gì để dự phòng cho những bất trắc trong năm 2009?!", anh Lan băn khoăn.
Tết đã cận kề, cuối năm tiền thưởng tết, chi tiêu mua sắm Tết luôn là đề tài nóng hổi trong từng gia đình và nơi công sở. Tuy nhiên, có lẽ chưa có năm nào, người dân đón Tết với nhiều ưu tư và trăn trở về chuyện "cơm, áo, gạo, tiền" như năm nay.
