Từ đầu năm đến nay, tình hình dịch bệnh trên đàn gia súc, gia cầm đã gây không ít khó khăn, tổn thất cho ngành Nông nghiệp. Cơ quan Thú y, người chăn nuôi và các địa phương đã phải “căng mình” phòng chống dịch bệnh.
Ngay từ những ngày đầu năm, dịch cúm gia cầm đã phát sinh tại thôn Bình Lục, xã Hồng Phong (Đông Triều). Tiếp đó, dịch lại xuất hiện tại các xã Đông Mai, Tiền Phong (Yên Hưng) với tổng số gia cầm bị chết và tiêu hủy gần 5.200 con. Bên cạnh đó, dịch tụ huyết trùng trên đàn trâu, bò cũng rải rác xuất hiện tại Bình Liêu, Hải Hà, Đầm Hà, Ba Chẽ, Tiên Yên, Yên Hưng, Đông Triều với 99 con trâu, bò mắc bệnh, chết 33 con. Riêng tại xã Cộng Hòa (Cẩm Phả), từ 27-2 đến 5-3 đã có 9 con trâu mắc bệnh tụ huyết trùng, chết 8 con. Điều đáng nói là, hầu hết số gia súc, gia cầm mắc bệnh đều chưa được tiêm phòng vắc xin nên khi bị bệnh đều ở thể cấp tính, chết nhanh. Theo đánh giá của ngành chuyên môn, dịch cúm gia cầm và các loại dịch bệnh trên đàn trâu, bò giảm hơn so với cùng kỳ và diễn biến không phức tạp. Khi dịch xảy ra, địa phương đã kịp thời phát hiện, báo cáo cơ quan Thú y thực hiện các biện pháp dập dịch nên dịch bệnh nhanh chóng được dập tắt, không lây lan ra diện rộng.
Tiêu huỷ lợn tai xanh tại xã Đông Mai (Yên Hưng).
Trong khi dịch cúm gia cầm và bệnh tụ huyết trùng phát dịch nhỏ lẻ và nhanh chóng được dập thì từ ngày 23-4, dịch lợn tai xanh xuất hiện tại Yên Hưng, Đông Triều. Dịch bệnh này đã nhanh chóng lây lan ra diện rộng chỉ trong thời gian ngắn khiến ngành chức năng và các địa phương gặp không ít khó khăn. Đến nay, trong toàn tỉnh đã có 9 huyện, thị xã, thành phố với 53 xã, phường, thị trấn xuất hiện dịch lợn tai xanh tại 962 hộ chăn nuôi. Tổng số lợn mắc bệnh đến thời điểm này đã lên tới 7.153 con, tiêu hủy 2.985 con. Theo cơ quan Thú y, hiện nay, dịch lợn tai xanh đã có dấu hiệu chững lại song vẫn xuất hiện những ca bệnh mới rải rác tại một số địa phương.
Nguyên nhân phát sinh dịch bệnh tai xanh trên đàn lợn cũng như dịch cúm gia cầm được cơ quan chuyên môn xác định là do việc không kiểm soát được hết việc vận chuyển gia súc từ các tỉnh có dịch vào địa bàn tỉnh tiêu thụ. Bên cạnh đó, phương thức chăn nuôi gia súc, gia cầm phân tán nhỏ lẻ cộng với việc nhiều hộ chăn nuôi còn mua giống gia súc, gia cầm trôi nổi trên thị trường không rõ nguồn gốc và không được tiêm phòng bổ sung. Khi có dịch bệnh phát sinh, nhiều hộ chăn nuôi tự chữa trị, không khai báo kịp thời với cơ quan chuyên môn, gây khó khăn cho việc xác định nguồn gốc ổ dịch cũng như công tác dập dịch.
Như vậy, cùng với việc không kiểm soát hết tình hình buôn bán, vận chuyển gia súc, gia cầm vào địa bàn tiêu thụ, công tác tiêm phòng bổ sung cho đàn gia súc, gia cầm cũng là một nguyên nhân quan trọng dẫn đến dịch bệnh phát sinh. Theo số liệu thống kê của Chi cục Thú y tỉnh, đến nay đàn gia súc trên địa bàn tỉnh có trên 505.357 con, trong đó có 63.386 con trâu, 23.049 con bò, trên 413.000 con lợn, 6.284 con dê và trên 2 triệu con gia cầm các loại. Tính đến ngày 15-5, toàn tỉnh đã thực hiện tiêm phòng gần 150.000 liều vắc xin các loại cho đàn gia súc, gia cầm. Như vậy, theo kế hoạch năm cũng như kế hoạch tiêm phòng đợt 1 đều không đạt kế hoạch. Nhiều địa phương do không chỉ đạo quyết liệt công tác tiêm phòng nên tỷ lệ tiêm phòng đạt rất thấp, nhiều đàn gia súc, gia cầm bị bỏ sót, tiêm phòng không đầy đủ số mũi theo quy định. Huyện Yên Hưng, theo kế hoạch đợt 1 sẽ tiêm phòng cho 295.000 con gia cầm nhưng đến 15-5 mới chỉ có 73.774 con gia cầm được tiêm phòng, đạt 25% kế hoạch. TX Cẩm Phả mới đạt 3% kế hoạch tiêm phòng cho đàn lợn (400/1.200 con). Huyện Hoành Bồ đạt 6% kế hoạch tiêm phòng cho đàn lợn (712/12.000 con) và 8% kế hoạch tiêm phòng đợt 1 cho đàn gia cầm (12.000/150.000 con).
Trao đổi với chúng tôi, ông Trần Xuân Đông, Chi cục Phó, Chi cục Thú y tỉnh cho biết: Do việc xuất hiện dịch lợn tai xanh vào trung tuần tháng 4, công tác tiêm phòng các loại bệnh đỏ cho đàn lợn (dịch tả, tụ dấu, phó thương hàn, long móng lở mồm...) tạm thời dừng lại công tác tiêm phòng đợt 1 cho đàn gia súc, gia cầm chậm hơn so với kế hoạch. Hiện nay, khi dịch lợn tai xanh đã có dấu hiệu chững lại, Chi cục Thú y tiếp tục tăng cường công tác giám sát dịch bệnh, thực hiện tiêu độc khử trùng chuồng trại, môi trường chăn nuôi và thực hiện đẩy nhanh tốc độ tiêm phòng các loại vắc xin phòng các loại bệnh đỏ cho đàn lợn và các loại vắc xin cho đàn trâu, bò, gia cầm các loại. Để công tác tiêm phòng 6 tháng cuối năm được đẩy nhanh, Chi cục đã có văn bản đề nghị các địa phương quan tâm hỗ trợ kinh phí tiêm phòng nhưng không khuyến cáo việc tiêm phòng vắc xin tai xanh cho đàn lợn nuôi nhỏ lẻ trong dân vì vắc xin tai xanh có giá thành cao (36.000 đồng/liều); tỷ lệ bảo hộ sau tiêm phòng thấp, chỉ đạt khoảng 30-40%; thời gian kéo dài miễn dịch không dài chỉ từ 3-4 tháng. Đối với những cơ sở chăn nuôi tập trung, những cơ sở sản xuất giống lợn có điều kiện chăm sóc, quản lý tốt có thể tiêm vắc xin tai xanh nhưng cần phải theo dõi chặt chẽ trước, trong và sau tiêm phòng.
