Bất chấp việc một số nước lân cận đã phát hiện các ổ dịch H5N1 và thời tiết lạnh giá có thể là điều kiện thuận lợi để dịch cúm gia cầm bùng phát trở lại, nhiều nơi vẫn cho thả rông gia cầm, còn người dân vẫn ăn tiết canh và trứng sống.
Chúng tôi về Bình Lục - Hà Nam, một trong những nguồn cung cấp con giống và thịt gia cầm cho khu vực phía Bắc ghi nhận thực tế này.
Giấu gia cầm trong buồng ngủ
Trang trại của gia đình anh Đặng Anh Tuấn, xã Hưng Công (Bình Lục, Hà Nam) nhìn khá sạch sẽ, quy mô với khoảng 1.600 gà ngan giống. Gần trại nuôi ngan là gian chứa trứng, ước tới vạn quả.
“Chúng tôi không lo sợ gì cả. Trưa nay 6 anh em chúng tôi ăn hết 100 quả trứng sống. Ăn như vậy mới có sức làm việc” – Anh Tuấn cười sảng khoái. Anh cho biết thường xuyên ăn trứng sống và tiết canh. “Tiết canh là món khoái khẩu còn trứng sống chỉ cần ngâm qua nước nóng một chút là húp ngay được”.
Mấy đứa con nhỏ cũng ăn như bố.
“Năm 2003, đàn gia cầm đang béo tốt, không chết con nào, gia đình tôi vẫn phải tiêu huỷ” – Anh Tuấn cho biết. Trên thực tế, anh không tiêu huỷ hết mà tiếc rẻ giữ lại. “Tôi để qua dịch bán tiếp. Làm cách nào để trốn à? Tôi giấu các lồng gà trong buồng ngủ rồi đóng kín cửa lại” – Người nông dân này tiết lộ.
Theo anh Tuấn, dịch cúm chắc không thể đến địa phương của anh nữa vì mấy năm rồi Bình Lục không có gia cầm chết, cũng chẳng ai tử vong vì H5N1.
Anh Nguyễn Văn Viễn, thôn Hàn Mạc, cùng xã với anh Tuấn, nuôi ít gia cầm hơn, chỉ khoảng 300 con ngan và gà, lại có cách giấu riêng trong mùa dịch. “Không tiêu huỷ con nào cả, tôi quây chúng lại, không cho ai vào khu vực này” – Anh Viễn cười.
Chính quyền cũng hồn nhiên!
Ông Lê Hải Đường, Chủ tịch UBND xã Hưng Công cho biết cả xã có 9 trang trại quy mô tương tự trang trại của gia đình anh Tuấn. Còn lại, hầu như nhà nào cũng nuôi nhỏ lẻ dăm ba, hoặc vài chục con.
“Nhà tôi cũng nuôi 50 con gà. Để ăn thôi” – Chủ tịch xã nói. Hỏi ông thời điểm xảy ra dịch có tiêu huỷ gia cầm không, vị Chủ tịch xã cười hiền lành: “Có mà tiêu vào xoong!”.
Về vấn đề người dân, cụ thể là trang trại lớn của anh Đặng Anh Tuấn, vẫn đều đặn cho ấp nở mới thuỷ cầm dù Chính phủ cấm đến tháng 2/2007, ông Đường nói: “Dịch nó đã ổn ổn rồi thì phải tạo điều kiện cho người ta ấp nở để phát triển chăn nuôi chứ”.
Trên khắp các nẻo đường dẫn vào xã Hưng Công, qua con mương, ruộng lúa nào cũng dễ dàng nhìn thấy hình ảnh từng đàn vịt bơi lội tung tăng, lũ gà “chạy bộ” nhởn nhơ kiếm mồi, rỉa lông rỉa cánh.
Theo những gì chúng tôi ghi nhận được thì không phải người dân hoàn toàn không hiểu về mối nguy hiểm của dịch cúm gia cầm. Nhưng từ nhận thức đến hành động còn một khoảng cách khá xa.
Anh Tuấn giải thích việc cách ly các con khỏi trại nuôi gia cầm là để “nếu có chết thì chỉ một người chết thôi, hoặc vợ hoặc chồng”! Còn anh Viễn bộc bạch những người nông dân như anh cả đời gắn bó với chăn nuôi và không thể chuyển sang nghề nào khác. “Cũng lo, nhưng Bình Lục chưa ai chết vì H5N1 nên một số gia đình vẫn chủ quan” – Anh Viễn nói.
Hai người nông dân này đều quả quyết, nếu chính quyền đền bù thoả đáng, gia đình họ sẵn sàng tiêu huỷ gia cầm đợt dịch cúm năm nay.
