Cuộc chiến chống than lậu vẫn nan giải

Hoạt động than trái phép vẫn diễn biến phức tạp

Theo phản ánh của các cơ quan chức năng, những tháng đầu năm 2011, tình trạng khai thác, vận chuyển, kinh doanh than trái phép trên địa bàn tỉnh vẫn diễn ra hết sức phức tạp, tập trung ở một số địa phương như: Hạ Long, Cẩm Phả, Uông Bí, Hoành Bồ, Ðông Triều... Theo số liệu thống kê chưa đầy đủ, trên địa bàn TP Hạ Long có 40 điểm mỏ, lò than khai thác trái phép ở 9/20 phường. Từ đầu năm đến nay, trung bình mỗi ngày các lực lượng chức năng của thành phố xoá bỏ từ 1-2 lò khai thác than trái phép, song  chỉ như “bắt cóc bỏ đĩa”. Một lãnh đạo của thành phố cho biết: Lực lượng chức năng dùng mìn đánh sập hôm trước, thì hôm sau các đối tượng lại đào lò mới tiếp tục khai thác than trái phép. Các “điểm nóng” tập trung ở các phường Việt Hưng, Ðại Yên, Hà Khánh, Cao Xanh, Cao Thắng, Hà Trung, Hà Lầm, Hà Tu và Hà Phong. Đối tượng sử dụng cả những phương tiện máy móc hiện đại, công suất lớn để khai thác, vận chuyển than. Các điểm khai thác nằm trong đất vườn hay trong nhà dân được nguỵ trang xây nhà kín, bên ngoài có  tường cao che chắn. Các điểm lò khai thác trái phép này khi bị lực lượng chức năng phát hiện đã chống đối, cương quyết không mở cửa, mở cổng; thậm chí đặt chông để không cho lực lượng kiểm tra tiếp cận...

Trên tuyến đường bộ, các đối tượng sử dụng ô tô tải, đóng than cục vào container vận chuyển than từ các điểm, bến bãi tư nhân thuộc các địa bàn Hạ Long, Cẩm Phả... đi tỉnh ngoài. Hoặc tập kết tại các khu vực giáp biên thuộc địa bàn Móng Cái, sau đó đóng than vào các bao dứa chuyển xuống đò sắt, bè mảng xuất lậu sang Trung Quốc. Tuyến biển và đường thuỷ nội địa, các đối tượng thuê tàu trọng tải từ 1.000 đến 2.000 tấn, sau khi mua than trôi nổi hoặc than có nguồn gốc hợp pháp, đối tượng điều khiển tàu đến vùng biển Hải Phòng, sau đó ngược hướng trở lại đi cách đường phân định 3-5 hải lý để tránh sự kiểm soát của lực lượng chức năng. Nếu bị bắt đối tượng khai báo vận chuyển than nội địa, nhưng do tàu hỏng định vị, bị lạc đường... Một số đối tượng lợi dụng hợp đồng vận chuyển than cho Vinacomin để thông đồng, móc ngoặc trộm cắp than trên đường vận chuyển hoặc sử dụng tàu nhỏ thu mua than trôi nổi, sau đó vận chuyển về các tỉnh lân cận tập kết lên tàu to chờ cơ hội xuất lậu sang Trung Quốc.

Theo cơ quan chức năng, qua nắm tình hình cho thấy, các chủ hàng và chủ phương tiện vận tải thường không đưa than về đúng địa điểm, thời gian giao hàng (có biểu hiện đưa than đi nơi khác tiêu thụ và chạy chuyến khác bù vào để hợp thức hoá giấy tờ, hoá đơn). Việc đầu tư xây dựng các cụm cảng, bến thuỷ nội địa chưa đảm bảo tiến độ; vẫn còn một số cảng, bến nhỏ, lẻ lợi dụng kinh doanh hàng hoá để tiêu thụ than trái phép; giải quyết than tồn đọng tại một số cảng, bến còn chậm, gây khó khăn cho công tác kiểm tra, xử lý vi phạm, như: Cảng Bến Cân, Kim Sen, Km6 của Công ty TNHH Hải Đăng...

Quyết liệt ngăn chặn 

Nhằm kiểm soát và ngăn chặn tình trạng hoạt động than trái phép, Tỉnh uỷ, UBND tỉnh đã chỉ đạo BCĐ 127 tỉnh phối hợp với BCĐ 127 các tỉnh giáp Quảng Ninh đẩy mạnh công tác TTKS, xử lý các vi phạm về kinh doanh than. Đồng thời, chỉ đạo các ngành chức năng tỉnh, các địa phương có tình hình hoạt động than trái phép phối hợp chặt chẽ với TKV tăng cường TTKS, phát hiện ngăn chặn và bảo vệ tài nguyên trong ranh giới mỏ. UBND tỉnh cũng chỉ đạo các địa bàn trọng điểm (Hạ Long, Cẩm Phả...) thành lập tổ công tác liên ngành thường xuyên ra quân kiểm tra, triệt phá, giải toả các điểm khai thác, tập kết chế biến, tiêu thụ than trái phép; tổ chức các trạm, chốt kiểm tra, xử lý các hoạt động vận chuyển than trái phép trên tuyến đường bộ và đường biển.