Từ năm 1999, Quảng Ninh đã triển khai thực hiện Chỉ thị số 27/CT- T.Ư của Bộ Chính trị về thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội. Trong đó, cuộc vận động thanh niên thực hiện cưới hỏi theo nếp sống mới văn minh của Tỉnh Đoàn đã thu hút sự quan tâm của toàn thể xã hội và đạt được những kết quả bước đầu.
Một đám cưới phô trương, lãng phí với gần chục xe ô tô đưa dẫn. (ảnh chụp tại TX Cẩm Phả mùa cưới 2006). ảnh: ngọc Hà
Tuy nhiên, việc nhân rộng những đám cưới mẫu như trên không hề đơn giản, nguyên nhân chủ yếu là do nếp cưới hỏi cũ đã ăn sâu vào trong tiềm thức của nhiều người, rất khó có thể thay đổi ngay được. Nhiều bậc cha mẹ hiện nay quan niệm việc dựng vợ, gả chồng cho con cáilà việc đại sự của gia đình, nên ai cũng muốn lo cho con mình “bằng bạn, bằng bè”, người tổ chức sau muốn tổ chức to hơn người làm trước. Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền, vận động và nhân rộng những điển hình tiêu biểu, những đám cưới mẫu theo nếp sống mới chưa được các cơ quan chức năng, đoàn thể xã hội quan tâm, hình thức chưa đủ sức lôi cuốn tuổi trẻ làm theo. Mặt khác, những hiện tượng chạy theo lối sống hưởng thụ, xa hoa lãng phí trong việc cưới hỏi, lối sống ngoại lai xa lạ với truyền thống văn hoá, thuần phong mỹ tục của dân tộc ít bị phê phán.
Để thực hiện có hiệu quả cuộc vận động cưới hỏi theo nếp sống mới, bên cạnh việc thường xuyên duy trì và đẩy mạnh các hoạt độngtuyên truyền làm thay đổi nhận thức, giáo dục nếp sống văn hoá lành mạnh cho thanh niên, gắn cuộc vận động với các phong trào như “Tuổi trẻ sống đẹp, sống có ích”, “Cần kiệm là nếp sống đẹp”... Cần xây dựng những đám cưới mẫu đủ sức hấp dẫn, lôi cuốn thanh niên. Đặc biệt, cán bộ đảng viên phải gương mẫu đi đầu; phải xây dựng được những quy định phù hợp trong việc thực hiện nếp sống văn minh ở từng địa phương, cơ sở. Phát huy hơn nữa vai trò của các cơ quan tuyên truyền và dư luận xã hội trong việc loại bỏ những hủ tục lạc hậu, làm thay đổi nhận thức của người dân trong việc cưới, hỏi.
Để việc cưới theo nếp sống mới đi vào cuộc sống
Chị Ngô Lan Thanh, giáo viên Trung tâm Giáo dục thường xuyên tỉnh:
“Xây dựng đám cưới mẫu đủ sức hấp dẫn thanh niên”
Tôi cho rằng, việc tổ chức cưới hỏi theo nếp sống mới cần phải đảm bảo đơn giản, gọn nhẹ, tiết kiệm, nhưng cũng khôngkém phần vui vẻ. Mọi người được mời đến dự đám cưới không phảiđặt nặng vấn đề quà mừng. Tuy nhiên, hiện nay việc tổ chức những đám cưới theo nếp sống mới còn quá ít, đã thế nội dung, hình thức còn khá đơn điệu, chưa hấp dẫn giới trẻ, nhất là ở các đô thị. Theo tôi để thực hiện hiệu quả cuộc vận động tổ chức cưới hỏi theo nếp sống mới, bên cạnh việc đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền vận động người dân thực hiện thì các cấp, các ngành cũng cần chủ động xây dựng những đám cưới mẫu theo nếp sống mới phù hợp với hoàn cảnh, điều kiện cụ thể ở từng địa phương và có sức hấp dẫn thanh niên.
Anh Hoàng Đức Sinh, thôn Tân Tiến, xã Đồn Đạc, huyện Ba Chẽ
“Cần phê phán nghiêm khắc lối sống xa hoa, lãng phí”
Trong những năm qua, nhờ có sự tuyên truyền tích cực của các ban, ngành, đoàn thể và toàn xã hội, đặc biệt là sự vào cuộc tích cực của các tổ chức Đoàn, Hội trong việc tuyên truyền vận động người dân nói chung và đoàn viên, thanh niên nói riêng về việc thực hiện cưới hỏi theo nếp sống mới, nhờ vậy,ở tỉnh ta thời gian gần đây ngày càng có nhiều những đám cưới được tổ chức theo nếp sống mới văn minh, đơn giản, gọn nhẹ nhưng thật sự vui vẻ và ý nghĩa. ở xã Đồn Đạc (huyện Ba Chẽ) thời gian qua đã có một số đám cưới được tổ chức theo hình thức này. Tuy nhiên, trong khi chúng ta đang cố gắng vận động thanh niên tổ chức cưới hỏi theo nếp sống mới, thì hiện vẫn còn nhiều bạn trẻ chạy theo lối sống xa hoa, lãng phí... nhưng hầu như ít bị phê phán. Theo tôi, để thực hiện tốt việc vận động cưới hỏi theo nếp sống mới, bên cạnh việc tuyên truyền nhân rộng những gương người tốt việc tốt trong thực hiện cưới hỏi văn minh, cần nghiêm khắc lên án lối sống xa hoa, lãng phí.
Anh Phạm Xuân Thành, Chủ tịch Hội Sinh viên, Trường Cao đẳng Sư phạm Quảng Ninh:
"Cán bộ Đoàn phải gương mẫu đi đầu"
Có một thực tế là việc tổ chức cưới hỏi theo nếp sống mới ở tỉnh ta thời gian qua hầu như chưa được mấy người quan tâm thực hiện, mặc dù công tác tuyên truyền, vận động vẫn được thường xuyên quan tâm, với nhiều hình thức phong phú. Vẫn còn có quá nhiều những đám cưới được tổ chức linh đình gây lãng phí tiền của, thời gian, công sức, mọi người đến dự đám cưới ăn uống xong rồi ra về, không hề có sự tham gia góp vui cùng đám cưới, chỉ có ý nghĩa như là đi trả nợ miệng.
Theo tôi, sở dĩ có sự chậm chuyển biến như vậy là do việc tuyên truyền thời gian qua chủ yếu mang tính hình thức, sự vào cuộc của các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội chưa thật quyết tâm. Nhiều người làm công tác tuyên truyền việc cưới hỏi theo nếp sống mới, nhưng bản thân vẫn tổ chức những đám cưới linh đình, tốn kém, nên hiệu quả tuyên truyền không cao. Để thực hiện cuộc vận động cưới hỏi theo nếp sống mới có hiệu quả, thì trước tiên mỗi cán bộ đảng viên, nhất là cán bộ Đoàn thanh niên phải gương mẫu đi đầu thực hiện, để người dân tự giác làm theo.
Anh Lê Mạnh Hiển, công nhân Xí nghiệp Than Khe Tam
“Đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền vận động”
Thực tế hiện nay, đa số bạn trẻ rất đồng tình với việc cưới hỏi theo nếp sống mới, tuy nhiên họ lại không tự chủ được, mà hầu hết phụ thuộc vào quyết định của cha mẹ. Nhiều bậc cha mẹ hiện nay cho rằng việc cưới hỏi là việc trọng đại của cả gia đình, nên ai cũng muốn lo cho “bằng chị, bằng em”. Theo tôi để thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới hỏi, cần phải đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức trong các tầng lớp nhân dân, để mọi người nhận thức được đầy đủ về mục đích, ý nghĩa của cuộc vận động cưới hỏi theo nếp sống mới, văn minh, lành mạnh, từ đó làm thay đổi nhận thức trong cách nghĩ, cách làm...
