Trong những năm qua, công tác kiểm soát vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP) và vệ sinh thú y thuỷ sản đã được các ngành chức năng của tỉnh Quảng Ninh quan tâm hơn. Ngành Thuỷ sản xác định cần nâng cao nhận thức cho các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực này.
Khu vực bán hải sản tại Chợ Cột 5 cũ ở phường Hồng Hà, TP Hạ Long không đảm bảo vệ sinh.
Năm 2006, Sở Thuỷ sản và các ngành chức năng đã tiến hành kiểm tra 5 tàu đánh cá; 2 cơ sở sản xuất nước mắm, 1 cơ sở sản xuất nước đá, 1 cơ sở sản xuất bột cá; 55 cơ sở nuôi thuỷ sản, hơn 30 cơ sở giống và kinh doanh thức ăn, thuốc thú y thuỷ sản. Trong các hoạt động kiểm tra, việc phát hiện dư lượng kháng sinh trong tôm nuôi đặc biệt được quan tâm. Do chưa đủ điều kiện về người, máy móc để kiểm tra dư lượng kháng sinh trong sản phẩm thuỷ sản nói chung, tôm nuôi nói riêng, Sở Thuỷ sản đã phối hợp cùng Trung tâm chất lượng, an toàn vệ sinh và thú y thuỷ sản vùng 1 - Hải Phòng đi giám sát các vùng nuôi trọng điểm của tỉnh như: Yên Hưng, Tiên Yên, Móng Cái... thông qua việc lấy mẫu nước trong đầm nuôi, mẫu tôm nuôi thương phẩm, lấy mẫu thuốc, thức ăn dùng trong nuôi trồng thuỷ sản. Qua quá trình kiểm tra cho thấy, dư lượng kháng sinh trong nuôi tôm trên địa bàn tỉnh nhìn chung vẫn nằm ở mức chỉ tiêu cho phép (đạt dưới 0,5 phần tỷ). Các ngành liên quan cũng tăng cường công tác kiểm dịch thuỷ sản. Từ đầu năm 2006 đến nay, các ngành đã tiến hành kiểm dịch hơn 380 triệu con tôm giống, cá giống các loại; trong đó kiểm dịch giống thuỷ sản nhập khẩu gần 200 triệu con, chủ yếu là tôm chân trắng, tôm càng xanh, tôm sú, tôm Hoa Nhật Bản... Sở Thuỷ sản còn chỉ đạo Chi cục Bảo vệ nguồn lợi và thú y thuỷ sản phối hợp với phòng kinh tế các địa phương kiểm tra, kiểm soát tình hình dịch bệnh thuỷ sản, nhất là các vùng nuôi tập trung để kịp thời khuyến cáo, hướng dẫn chủ cơ sở nuôi xử lý môi trường theo đúng quy định kỹ thuật, tránh lây lan mầm bệnh.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng như vậy, song công tác kiểm tra VSATTP và vệ sinh thú y thuỷ sản vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu. Tuy diện tích nuôi trồng thuỷ sản trên địa bàn tỉnh khá lớn, nhưng tỉnh vẫn chưa có các thiết bị để kiểm tra dư lượng kháng sinh trong sản phẩm thuỷ sản. Thêm vào đó, Quảng Ninh là tỉnh có vùng biển rộng, đường biên giới dài, do đó, việc kiểm soát lượng tôm giống và các loại thức ăn, thuốc hoá chất trong nuôi trồng thuỷ sản nhập lậu rất khó khăn. Trong khi đó, nhiều người dân còn chưa nhận thức đầy đủ về chất lượng giống cũng như tác hại của việc dùng hoá chất không đảm bảo trong nuôi trồng thuỷ sản, nên dùng rất tuỳ tiện. Việc tuyên truyền nâng cao nhận thức cho người sản xuất, kinh doanh, chế biến các sản phẩm thuỷ sản chưa sâu rộng, do đó, hiện tượng dùng phân đạm ướp cá, tôm và các loại hải sản khác của ngư dân và những người kinh doanh còn phổ biến. Thậm chí, nhiều người còn sử dụng cả các hoá chất độc hại như phoóc môn để ướp cá, chế biến cá khô... Trong khi đó, kiểm tra ATVSTP ở các sản phẩm này hiện nay chưa được các ngành chức năng quan tâm. Việc sử dụng cá nóc để chế biến thức ăn vẫn còn, nhất là ở các xã giáp biển... Qua quá trình kiểm tra các cơ sở sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực thuỷ sản cho thấy, hầu hết người quản lý và người trực tiếp sản xuất kinh doanh chưa có giấy chứng nhận qua lớp tập huấn về VSATTP và giấy chứng nhận sức khoẻ theo quy định. Một số hộ nuôi thuỷ sản, nhất là nuôi theo phương pháp quảng canh và quảng canh cải tiến thường xây ao, đầm chưa đảm bảo yêu cầu vệ sinh thú y và VSATTP, nên dễ làm lây lan dịch bệnh sang các khu nuôi trồng khác. Hầu hết các cơ sở kinh doanh thuốc thú y, thức ăn nuôi trồng thuỷ sản trên địa bàn tỉnh chưa có chứng chỉ hành nghề thú y thuỷ sản và giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh...
Để đảm bảo VSATTP và vệ sinh thú y trong lĩnh vực thuỷ sản trên địa bàn tỉnh cần có sự vào cuộc tích cực hơn nữa của các ngành liên quan và các địa phương, nhất là trong công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức của người tiêu dùng, sản xuất về tác hại của các hoá chất đối với sức khoẻ lâu dài của con người. Mặt khác phải tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm các quy định về VSATTP.
