Năm 2009, công tác đầu tư xây dựng cơ bản của tỉnh đạt tiến bộ vượt bậc so với những năm trước. Chỉ trong 6 tháng đầu năm đã hoàn thành giải ngân vốn đầu tư của cả năm. Trong khi nhu cầu cần đầu tư lớn, số lượng đầu mối công trình, dự án nhiều nhưng tổng nguồn có hạn nên việc cân đối bố trí nguồn vốn đầu tư sao cho hợp lý, hạn chế dần tình trạng đầu tư dàn trải đã được cân nhắc, tính toán rất kỹ càng.
Nguyên tắc nhưng vẫn linh hoạt
Đóng cọc móng Dự án đường bao biển Lán Bè - Cột Đồng Hồ.
Hơn 1.600 tỷ đồng kế hoạch vốn đầu năm chi cho công tác đầu tư xây dựng cơ bản năm 2009 được bố trí thực hiện trên nguyên tắc đúng quy định của Luật Ngân sách Nhà nước. Theo đó, vốn đầu tư thuộc ngân sách nhà nước chỉ bố trí cho các dự án kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội không có khả năng hoàn trả vốn trực tiếp. Các dự án, công trình được bố trí vốn phải nằm trong mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của ngành và quy hoạch đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, đảm bảo có đầy đủ thủ tục đầu tư theo quy định của pháp luật hiện hành về quản lý đầu tư và xây dựng. Khi triển khai kế hoạch đầu tư xây dựng cơ bản năm 2009 việc bố trí vốn được thực hiện theo đúng tinh thần chỉ đạo của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ về dự toán thu, chi ngân sách và chủ trương đầu tư phát triển năm 2009. Trong đó, đã ưu tiên bố trí vốn thanh toán các công trình hoàn thành (nhất là các dự án đã hoàn thành có quyết toán) và đảm bảo vốn cho các công trình chuyển tiếp, có tính khả thi; cân đối đủ vốn cho thực hiện các chương trình theo nghị quyết của Tỉnh uỷ, HĐND tỉnh. Tiếp tục đầu tư cho các công trình mới (đã được xem xét hạn chế tối đa) để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, các công trình, dự án phục vụ đời sống kinh tế xã hội của vùng sâu, vùng xa và vùng khó khăn, cho giáo dục mầm non, y tế cơ sở, đặc biệt là các công trình phòng chống bão lũ, thiên tai.
Việc phân bổ kế hoạch vốn đầu tư được tính toán một cách linh hoạt, chủ động cân đối, xem xét bố trí giữa các nguồn vốn của tỉnh (như: Vốn ngân sách tập trung, nguồn thu cấp quyền sử dụng đất, phí môi trường, phí Vịnh Hạ Long, nguồn xổ số kiến thiết) và của Trung ương hỗ trợ có mục tiêu (hạ tầng cửa khẩu, hạ tầng du lịch, vốn đê biển, vốn neo đậu tránh trú bão…) nhằm đáp ứng nhu cầu đầu tư, nhất là một số dự án trọng điểm cần đẩy nhanh tiến độ hoàn thành trong năm 2009 và 2010. Nguyên tắc phân bổ là tránh tình trạng nhiều dự án, công trình thiếu vốn, bên cạnh đó có những dự án, công trình không sử dụng hết nguồn vốn được phân bổ gây lãng phí. Theo đó, các công trình trọng điểm theo chỉ đạo của Tỉnh uỷ, HĐND tỉnh đều được ưu tiên bố trí vốn. Tỷ lệ vốn bố trí công trình hoàn thành và chuyển tiếp chiếm 90% kế hoạch, công trình mới chỉ chiếm 10%. Tỷ lệ phân chia này thể hiện sự cố gắng lớn trong kế hoạch phân bổ vốn đầu tư năm 2009. Đáng chú ý, một số nội dung như: Công tác quy hoạch; quản lý đất đai, đền bù giải phóng mặt bằng các dự án... được đặc biệt quan tâm. Vốn cho lĩnh vực khoa học công nghệ theo chỉ tiêu Trung ương giao cho tỉnh 30 tỷ đồng và lĩnh vực Giáo dục và Đào tạo 151 tỷ đồng được bố trí đủ. Các chủ đầu tư (huyện, thị xã, thành phố) được tạo điều kiện lựa chọn công trình đầu tư bằng nhiều nguồn vốn như 3216, phí bảo vệ môi trường, vốn ngân sách tập trung. Phần ngân sách tỉnh đầu tư các công trình do huyện, thị xã, thành phố làm chủ đầu tư đều do UBND các địa phương phân bổ, Sở Kế hoạch và Đầu tư tổng hợp trình UBND tỉnh.
Nhằm tiếp tục tạo sự đổi mới cho công tác đầu tư xây dựng cơ bản của tỉnh trong những năm tiếp theo, sau khi hoàn thành giải ngân nguồn vốn của cả năm trong 6 tháng đầu năm, Quảng Ninh có thêm 666 tỷ đồng cho đầu tư xây dựng cơ bản của năm 2009. Nguồn vốn này được xác định cho các nhiệm vụ chi như: Tu bổ, tôn tạo các công trình trên Vịnh Hạ Long bằng chính nguồn thu phí tham quan Vịnh; nguồn thu xổ số kiến thiết được bố trí cho các công trình y tế, giáo dục; nguồn thu từ phí bảo vệ môi trường đối với các hoạt động khai thác khoáng sản được bố trí cho các công trình bảo vệ môi trường trong vùng bị ảnh hưởng trực tiếp của việc khai thác khoáng sản. Nguồn vốn tập trung được bố trí phù hợp với các mục tiêu đã được Tỉnh uỷ, HĐND đề ra cho các cấp, các ngành thực hiện. Nguồn vốn bổ sung này thực hiện trên nguyên tắc: Ưu tiên dành một phần vốn cho công tác quy hoạch (1,96 tỷ đồng), chuẩn bị đầu tư cho các công trình năm sau (3,8 tỷ đồng), cho công tác bồi thường giải phóng mặt bằng (20 tỷ đồng), cho các dự án trọng điểm, các dự án hạ tầng kinh tế cửa khẩu, hạ tầng biên giới, các khu trung tâm thể thao, các dự án sử dụng nguồn trái phiếu Chính phủ để có thể triển khai sớm trong đầu năm 2010. Ưu tiên nguồn vốn để đối ứng các công trình sử dụng nguồn trái phiếu Chính phủ, đảm bảo thực hiện kịp thời sự hỗ trợ nguồn vốn từ Trung ương 100 tỷ đồng. Phần nửa nguồn vốn bổ sung 6 tháng cuối năm là 392,889 tỷ đồng được tập trung cho các công trình có khả năng hoàn thành đưa vào sử dụng trong năm 2009. Trong đó, ưu tiên cho các đơn vị sớm giải ngân hết khối lượng trong 6 tháng đầu năm; các công trình đã hoàn thành khối lượng trong 6 tháng đầu năm; 110 công trình có khối lượng cần hoàn thành đi vào sử dụng. 20 tỷ đồng được dành hỗ trợ các huyện Ba Chẽ, Bình Liêu không có khả năng cân đối nguồn vốn để đảm bảo có nguồn lực đối ứng các dự án để hoàn thành, nhanh chóng đưa công trình vào sử dụng đảm bảo phát huy hiệu quả vốn đầu tư.
Năm 2010 - phân bổ theo thứ tự ưu tiên
Theo dự kiến của Sở Kế hoạch và Đầu tư, nguồn vốn ngân sách tập trung chi cho đầu tư xây dựng cơ bản năm nay sẽ bố trí cho thực hiện 15 chương trình theo Nghị quyết của Tỉnh uỷ và HĐND tỉnh; 13 dự án vốn đối ứng ODA và các dự án khác; trả nợ vốn vay theo chương trình kiên cố hoá kênh mương và hỗ trợ giao thông nông thôn; trả lãi tiền vay vốn nhàn rỗi Kho bạc Nhà nước; thanh toán phần ngân sách tỉnh tại các dự án tỉnh quyết định đầu tư được thực hiện ở địa phương...
Năm 2010 là năm cuối cùng thực hiện Nghị quyết số 07/2007/NQ-HĐND của HĐND tỉnh và Quyết định số 3216/2007/QĐ-UBND (ngày 6-9-2007) của UBND tỉnh về ban hành các nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ chi đầu tư phát triển bằng nguồn ngân sách nhà nước của tỉnh Quảng Ninh giai đoạn năm 2008-2010. Theo đó, vốn đầu tư phát triển (vốn tập trung) sau khi đã trừ đi phần vốn cho các nội dung đầu tư thuộc trách nhiệm của tỉnh, phần còn lại được phân chia theo nguyên tắc: Dành tối đa không quá 60% bố trí cho các công trình do các ngành thuộc tỉnh làm chủ đầu tư; dành thấp nhất (tối thiểu) 40% để bố trí cho các công trình do UBND các huyện, thị xã, thành phố làm chủ đầu tư. Các nội dung đầu tư thuộc trách nhiệm của tỉnh là: Vốn đối ứng ODA, vốn trả nợ ngân sách trung ương, vốn trả lãi suất (nếu có), vốn thực hiện các chương trình theo Nghị quyết của HĐND tỉnh, vốn thanh toán phần của ngân sách tỉnh tại các dự án đã được thực hiện ở địa phương (các dự án do UBND huyện làm chủ đầu tư, thực hiện theo phương thức ngân sách tỉnh hỗ trợ một phần). Do nguồn vốn không đủ để đáp ứng mọi nhu cầu đầu tư, vì vậy việc xem xét phân bổ vốn đầu tư phát triển được thực hiện theo thứ tự ưu tiên. Các công trình thực hiện để hoàn thành chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ 12, các công trình trọng điểm chuyển tiếp, công trình đã hoàn thành, công trình mới chỉ đạo của Tỉnh uỷ, HĐND, công trình mới đã đủ thủ tục để khởi công trong quý I-2010.
Với những giải pháp chỉ đạo, tổ chức thực hiện kịp thời, khoa học và linh hoạt trong bố trí nguồn vốn cho lĩnh vực đầu tư phát triển sẽ tạo diện mạo mới cho công tác đầu tư xây dựng cơ bản của Quảng Ninh trong những năm tiếp theo.
