Về thực hiện cơ chế chính sách tài chính giáo dục đào tạo: Nhất trí với hai mục tiêu mà Đề án nêu ra: Nhằm huy động đóng góp của xã hội, sử dụng có hiệu quả NSNN cho giáo dục đào tạo và đổi mới chính sách nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo hướng tới mọi người đều được hưởng chính sách giáo dục, đào tạo. Tuy nhiên, nội dung của Đề án còn có nội dung chưa thể hiện được hết nội hàm: Đổi mới phương thức xây dựng và giao kế hoạch Ngân sách, cơ cấu lại chi NSNN cho mục tiêu giáo dục, chính sách giáo viên, trong đó giáo viên vùng sâu, vùng xa. Những nội dung này chưa có đánh giá thực tiễn và vì vậy chưa đề ra được phương án đổi mới thuyết phục. Do đó, Đề án cần đánh giá thực trạng thu chi tài chính giáo dục hiện nay để thấy rõ một số lĩnh vực chi cho giáo dục, đào tạo còn đang thiếu, thiếu bao nhiêu và Đề án này sẽ đề ra biện pháp đáp ứng tình trạng đó.
Đại biểu kiến nghị Đề án cần có sự đánh giá cụ thể thực hiện cơ chế, chính sách tài chính giáo dục, đào tạo hiện nay, đồng thời định hướng cơ cấu lại chi tài chính cho giáo dục thời gian tới. Cần tập trung hơn nữa nguồn lực tài chính cho giáo dục, đào tạo ở một số lĩnh vực sau: Tăng chi cho lĩnh vực giáo dục mầm non, chi cho đào tạo nghề, đầu tư kiên cố hóa trường học, cơ sở hạ tầng, nhà công vụ giáo viên và hỗ trợ hộ nghèo, gia đình chính sách khó khăn, dân tộc thiểu số nhất là vùng có số học sinh bỏ học nhiều và chi đủ cho chi phí thường xuyên của các cơ sở giáo dục, đào tạo nhằm giảm các khoản đóng góp thêm từ học sinh, sinh viên.
Về đổi mới chính sách học phí: Không nên so sánh mức đóng học phí ở Việt Nam với một số nước Châu Âu vì: Các nước này có mức đóng học phí cao nhưng thu nhập bình quân/người cũng rất cao. ở nước ta, mặt bằng thu nhập của người dân còn thấp, hơn nữa ngoài việc đóng góp học phí như hiện nay phụ huynh học sinh còn phải đóng góp nhiều khoản khác như tiền sách giáo khoa, tiền điện, nước, thuê nhà trọ (sinh viên), vệ sinh học đường, bảo vệ nhà trường... mà những khoản này nhiều nước trên thế giới đã hỗ trợ toàn diện cho học sinh, sinh viên.
Đại biểu đồng tình việc quy định tăng mức đóng học phí nhưng cần cân nhắc mức đóng, lộ trình tăng học phí sao cho phù hợp. Cần đánh giá mức thu nhập chung của người dân theo vùng, miền để làm cơ sở đóng học phí. Như hiện nay, Chính phủ đang quy định theo vùng về mức lương tối thiểu cho người lao động và lấy tỷ lệ đóng học phí khoảng 5% thay cho mức 6% của Đề án đề ra. Vì hiện nay tình hình kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, người lao động, cán bộ công chức và nông dân thu nhập còn thấp.
Đại biểu không thống nhất việc miễn học phí cho phụ huynh học sinh mà gia đình có thu nhập bình quân dưới 650.000 đồng/người/tháng, vì hiện nay chúng ta mới đang thực hiện giảm học phí cho người nghèo, mức thu nhập bình quân 25kg gạo/người/ tháng (ở thành phố), các vùng khác thấp hơn. Vì vậy cần quy định lại thu nhập bình quân người nghèo cao hơn mức đang áp dụng nhưng trên mức nghèo và cận nghèo thì cũng phải đóng học phí có thể một mức thấp hơn mức chung. Đồng thời thực hiện miễn giảm học phí và hỗ trợ cho các đối tượng người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn, gia đình chính sách, người dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa... để họ có điều kiện cho con đến trường.
Đề án đề ra mức đóng học phí tăng dần cho tới năm 2014 và giải thích lý do tăng để phù hợp với lộ trình tăng lương của Chính phủ như vậy cũng chưa thuyết phục mà có thể lại gây phản cảm cho người dân. Vì thực tế, trong thời gian qua do biến động của nền kinh tế, một số lý do khác nhà nước cũng chưa thực hiện được thời gian tăng lương theo lộ trình. Vì vậy, Đề án cần xem xét định hướng quy định mức đóng học phí thời gian tới sẽ tăng lên phù hợp với từng thời điểm như vậy hợp lý hơn. Về thời gian áp dụng mức đóng học phí mới đề nghị thực hiện từ năm học 2010-2011. Đề nghị cần sửa Luật Giáo dục trước khi triển khai Đề án nhằm đảm bảo sự phù hợp của Đề án với với Luật Giáo dục hiện hành.
