“Đại dịch” Ung thư ở Quốc Oai - Hà Tây: Dân đang kêu cứu

29/06/2007 06:57

“Trong cái xóm nhỏ chưa đầy 20 hộ dân của dải đất bên trái thì chỉ duy nhất có một gia đình không có người thân bị bệnh ung thư. Còn lại mỗi hộ gia đình đều có từ một, hai, thậm chí là ba trường hợp có người nhà bị căn bệnh này” – Chị Phùng Thị Tùng (Quốc Oai – Hà Tây) cho chúng tôi biết trong tâm trạng đau khổ đến cùng cực. Nhà chị "phúc mỏng" nên không nằm trong “hộ duy nhất” không có người mắc bệnh ung thư đó…

“Đại dịch” Ung thư ở Quốc Oai - Hà Tây: Dân đang kêu cứu ảnh 1

Ảnh to: Một quyển sổ theo dõi bệnh nhân chết vì ung thư ở Quốc Oai, Hà Tây; Ảnh nhỏ: Một khối ung thư thanh quản (Ảnh: CTV)

Đại dịch mang tên: Ung thư

Chỉ vào di ảnh của người phụ nữ trên bàn thờ, trong leo lét ánh đèn và khói hương, chị Tùng cho chúng tôi hay đó là bà mẹ chồng chị đã chết vì ung thư phổi cách đây 4 năm. Ở ngay dưới tấm ảnh đó là một tấm ảnh khác -một người đàn ông -chồng chị, anh Bùi Văn Liễu, cũng đã không còn vì căn bệnh ung thư vòm họng quái ác.

Chị Tùng sụt sùi kể rằng tại tổ 1, thôn Đình Tổ (thị trấn Quốc Oai- Hà Tây), nơi chị đang sống: “chưa đầy 20 hộ dân của dải đất bên trái thì chỉ duy nhất có một gia đình không có người thân bị bệnh ung thư. Còn lại mỗi hộ gia đình đều có từ một, hai, thậm chí là ba trường hợp có người nhà bị căn bệnh này”.

Như để chứng minh cho lời mình nói, chị Tùng dẫn chúng tôi sang một nhà hàng xóm - nhà anh Nguyễn Xuân Quyên. Mẹ anh Quyên là bà Nguyễn Thị Tịch cũng mới mất cách đây vài năm vì ung thư. Giống như tâm trạng chị Tùng, anh Quyên tiếp chúng tôi bằng nỗi đau khổ của một người đang hàng ngày chứng kiến căn bệnh ung thư cướp đi sinh mạng những người thân yêu nhất của mình. Nhìn ra xa, anh Quyên cười buồn: “chẳng biết bao giờ thì đến lượt mình? Ở đây, căn bệnh ung thư có thể đến với bất kỳ ai, bất kỳ lúc nào”.

“Phía sau nhà tôi là có cháu Nguyễn Hữu Tài bị ung thư gan, mất khoảng vài năm trước, khi ấy cháu mới 12 tuổi. Ngược xuống phía dưới một chút là hai anh em ruột Nguyễn Văn Tạ (38 tuổi) và Nguyễn Văn Tấn (22 tuổi), cả hai đều mất vì liên quan đến ung thư gan” - anh Quyên tiếp lời.

Theo số liệu do Trung tâm Y tế thị trấn Quốc Oai cung cấp, có ít nhất 20 người đã tử vong và hàng chục người đang trong giai đoạn điều trị bệnh ung thư tại nhà riêng - đây là những bệnh nhân bị ung thư và mất trong 2 năm 2005, 2006 và 5 tháng đầu năm 2007. Trong đó, riêng thôn Đình Tổ chiếm gần một nửa số bệnh nhân bị ung thư chết trong thời gian qua.

Đi tìm nguyên nhân

Cả chị Tùng, anh Quyên và một số người dân khác được chúng tôi hỏi đã đều phỏng đoán nguyên nhân gây nên đại họa trên là do nguồn nước. Ở đây, nguồn nước mà cư dân đang dùng được bơm từ lòng đất bằng máy bơm rồi lọc thủ công bằng cát, sỏi và than hoạt tính. “Tuy nhiên, nguồn nước ở đây có thể đã bị ô nhiễm rất nặng. Dải đất của tổ 1 đang sống là dải ao chứa đường ống nước thải của toàn thôn. Mặt ao đen ngòm, bằng cảm quan có thể nhìn thấy dưới mặt nước đó khó có loài sinh vật nào tồn tại được ngoài các vi sinh vật có hại cho sức khỏe của con người” - anh Quyên nhận định.

Dẫn chứng về nguồn nước ngầm bị ô nhiễm, anh Quyên đã làm một thí nghiệm nhỏ có sự chứng kiến của chúng tôi và cả ông trưởng thôn Đình Tổ. Anh lấy lá của cây chè xanh cho vào 3 chậu nước khác nhau gồm: nước mưa, nước giếng khoan chưa lọc và nước giếng khoan đã qua công đoạn lọc thủ công. Sau khi cho lá chè xanh vào khuấy đều lên, bằng mắt thường chúng tôi quan sát thấy: Hai chậu nước giếng khoan đều chuyển sang màu tím nhạt, riêng chậu nước mưa thì nước vẫn trong veo.

“Thí nghiệm” của anh Quyên là có cơ sở, tuy nhiên, vẫn cần một bằng chứng khoa học cụ thể để xác minh nguyên nhân của dịch ung thư nơi đây. Và chúng tôi đã tìm tới các cơ quan chức năng nơi đây để tìm hiểu thông tin về vấn đề trên.

Thật bất ngờ, trái với suy nghĩ của nhóm phóng viên, chính quyền địa phương vẫn trong trạng thái bình thản đáng sợ. Họ thậm chí còn “tiết lộ” rằng: không hay biết về thông tin trên với lý do… nhiều việc quá nên không để ý. (?)

Ông Trần Văn Thảo - trưởng thôn Đình Tổ cho biết: “Hiện tại 5 xóm trong thôn đều có người mắc các bệnh liên quan đến ung thư, nhưng rải rác chứ không phân bố đều. Riêng xóm 1, dải đất bên trái nằm dọc theo bờ ao là tình hình bệnh bùng phát nghiêm trọng, hầu hết mỗi hộ gia đình đều có ít nhất một người mắc bệnh. Duy nhất tại đây chỉ có một hộ chưa có người có biểu hiện bị chứng bệnh liên quan đến ung thư. Trong tất cả các cuộc họp với các đoàn thể, chính quyền địa phương tôi đều có đưa vấn đề này ra nhưng không hiểu sao chẳng thấy có động thái nào của các cơ quan ở đây nhằm giúp nhân dân cả. Nhiều khi nhân dân kéo đến nhà, chất vấn đòi tôi phải viết đơn kiến nghị lên cấp trên để họ về xem xét, sớm tìm ra nguyên nhân để người dân còn biết để phòng tránh. Và chúng tôi chỉ còn có cách nhờ đến tiếng nói của các cơ quan báo chí ”.

Lời tiết lộ của ông Thảo đã nhanh chóng được xác thực qua thái độ của ông Nguyễn Văn Dũng - Phó Chủ tịch UBND thị trấn Quốc Oai trong buổi làm việc với đoàn phóng viên. Khi chúng tôi trao đổi về những thông tin liên quan đến tình hình bệnh ung thư bùng phát tại địa phương, ông Dũng đã lớn giọng cho đó là những thông tin sai sự thực. Vị “quan” này còn hùng hổ nạt rằng ai đã cung cấp thông tin này cho báo chí. “Tôi là lãnh đạo địa phương, có thông tin gì tôi phải biết chứ. Nếu sự thực có việc xảy ra tình hình ung thư đồng loạt tại thôn Đình Tổ trong hai năm vừa qua, thì trong các cuộc họp giao ban hàng tháng tôi phải được báo cáo. Đây là thông tin không đúng” - ông Dũng cao giọng.

Được chúng tôi cung cấp một số tên, tuổi, địa chỉ, ngày mất của các bệnh nhân ung thư tại địa phương do chính trạm y tế xã cung cấp, ông Dũng ngay lập tức rút điện thoại gọi về Trạm Y tế xã kiểm chứng. Khi bác sỹ Nguyễn Trọng Tuấn, Trạm trưởng Trạm y tế thị trấn Quốc Oai thừa nhận số liệu trên là đúng, ông Dũng mới “hạ hỏa” để phân trần: “Dạo này nhiều việc quá, hơn nữa anh em chắc họ cũng bận nên chưa kịp báo cáo. Không phải việc gì chúng tôi cũng biết cả đâu. Tôi chỉ là cấp phó nên chẳng biết phát ngôn hay kiến nghị gì cả. Mong các anh thông cảm, cho tôi khất dịp khác”.

Bác sỹ Tuấn - Trạm trưởng cho chúng tôi biết thêm: “Tôi mới về trạm y tế được khoảng vài năm trở lại đây từ năm 2003 nên cũng không nắm rõ số người bị bệnh ung thư tử vong trở về trước có con số thực tế là bao nhiêu. Tại sổ sách khai tử của trạm y tế bàn giao lại, tôi có phát hiện một số bệnh nhân tử vong do ung thư có dấu hiệu cao tại thôn Đình Tổ, nên có làm văn bản đề nghị lên cấp trên. Sau khi có kiến nghị của tôi thì có một đoàn y tế của tỉnh về kiểm tra và phát hiện nồng độ khí CO₂cao gấp 70 lần so với các khu vực khác. Có tình trạng này có lẽ là do trước đây cạnh thôn Đình Tổ là thôn Hoa Vôi, ở đấy quanh năm 17 lò vôi thi nhau nhả khói, bụi bay mù mịt… Tuy nhiên, người dân phản đối nhiều nên cuối năm vừa qua, chính quyền địa phương đã nghiêm cấm tình trạng đối vôi trong vùng”.

“Bệnh ung thư bùng phát tại địa phương trong thời gian qua có thể là do ô nhiễm không khí là chủ yếu, phần nhỏ nữa là ô nhiễm nguồn nước. Nên tại đây đã dẫn đến tình trạng ung thư cao và xảy ra đồng loạt trong một thời gian ngắn. Trước đây, độ tuổi mắc bệnh ung thư chủ yếu là người già, thì nay đã được trẻ hóa và đây thực sự là một thực trạng đáng báo động” - Bác sỹ Tuấn phỏng đoán.

Đã đến lúc các cơ quan chức năng vào cuộc

Thông cảm với nỗi đau của những người bị mắc phải căn bệnh ung thư, chúng tôi cũng thông cảm với những lời phân trần của ông bác sỹ, Trạm trưởng Trạm y tế thị trấn Quốc Oai: “Trạm y tế chỉ biết thống kê những bệnh nhân bị ung thư để nắm số liệu chính xác cũng như những khuyến cáo người dân dùng nước sinh hoạt phải qua lọc nếu nước lấy từ giếng khoan đồng thời tự bảo vệ môi trường sống xung quanh. Cấp cơ sở chúng tôi chỉ có thể làm được như vậy thôi. Rất mong các cơ quan sớm về địa phương để tìm cách giúp đỡ nhân dân.”

Đại dịch ung thư đã vượt khỏi vòng kiểm soát của một đơn vị y tế cấp xã và nếu không có sự vào cuộc của các ban nghành chức năng, người dân lại tiếp tục phải hứng chịu những nỗi đau, từ hết đời này sang đời khác.

Thay lời những người dân ở thôn Đình Tổ nói riêng và ở Quốc Oai nói chung, chúng tôi mong sớm nhận được những bằng chứng khoa học, giải thích cho sự bùng phát căn bệnh tử thần trên để nhân dân có thể phòng tránh và yên tâm sinh sống.