Vừa qua, chúng tôi có dịp đến xã Dân Chủ (huyện Hoành Bồ), một xã có 96% là người Tày sinh sống. Tết năm nay đến với bà con nơi đây dường như sớm hơn so với mọi năm. Xã có 226 hộ gia đình với trên 1.000 nhân khẩu thì có tới 150 hộ có mức sống khá trở lên, còn lại có mức sống trung bình, không còn hộ đói.
Trở về thời điểm năm 2001, khi đó cuộc sống của những người dân xã Dân Chủ thật vất vả. Đời sống hoàn toàn dựa vào việc phá rừng, đốt nương làm rẫy. Canh tác thì lạc hậu, đã vậy còn mang nặng hủ tục mê tín dị đoan. Từ khi thực hiện công cuộc đổi mới của Đảng, cuộc sống của đồng bào dân tộc nơi đây đã có nhiều chuyển biến. Trong chương trình xoá đói giảm nghèo đối với xã vùng sâu, vùng xa, Dân Chủ đã được hưởng lợi từ các chương trình, dự án như: Chương trình 134 của Chính phủ; các chương trình hỗ trợ phát triển kinh tế của tỉnh; dự án của tổ chức quốc tế FAO. 5 năm trở lại đây, nhiều tỷ đồng đã được đầu tư vào xã để xây dựng đập và kênh tưới nước cho ruộng cao Đồng Rinh và cánh đồng Mưa; hệ thống đường điện hạ thế; trụ sở xã 2 tầng khang trang; 10 phòng học kiên cố và một số cơ sở hạ tầng khác. Đặc biệt là việc nâng cấp, cải tạo nhựa hoá tuyến quốc lộ 279 chạy qua trung tâm xã đã tạo điều kiện giao thông thuận lợi giữa xã với trung tâm huyện, thành phố Hạ Long và tỉnh Bắc Giang, tạo động lực cho sức bật về kinh tế và giao thương buôn bán.
Mô hình chăn nuôi nhím của hộ ông Đinh Mạnh Đới, thôn 1, xã Dân Chủ (Hoành Bồ) đang được nhân rộng trong toàn xã.
Bằng chương trình, kế hoạch cụ thể hàng năm, Đảng uỷ, chính quyền xã đã hướng dẫn, chỉ đạo nhân dân thực hiện tốt việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, áp dụng các tiến bộ KH-KT vào sản xuất trên 113 ha diện tích đất canh tác. Nếu như trước đây, những ruộng lúa được cấy xong rồi bỏ đấy thì nay đã được người dân chăm sóc chu đáo tỉ mỉ từ khâu chọn giống đến việc làm cỏ, bỏ phân. Vì thế, năng suất lúa của xã luôn được duy trì ở mức 7-10 tấn/ha/vụ. Ngoài cây lúa, người dân còn tận dụng đất đai để trồng màu vụ đông với hệ số sử dụng ruộng đất đạt 2,8 lần. Năm 2007-2008, xã đã được huyện chọn xây dựng thí điểm 5ha cánh đồng 50 triệu đồng/ha theo công thức 2 lúa cộng 1 màu. Qua tổng kết, mô hình đã đạt mức trên 70 triệu đồng/ha.
Với thế mạnh là đồi, rừng, xã đã thực hiện việc giao khoán đến 60% số hộ trên địa bàn với tổng diện tích là 500ha đồi rừng. Trên cơ sở đó khuyến khích bà con xây dựng mô hình kinh tế trang trại, trồng trọt kết hợp với chăn nuôi, trồng cây nguyên liệu giấy, cây ăn quả. Đồng thời thông qua các chương trình, dự án của Chính phủ, dự án vay vốn người nghèo, xã đã hỗ trợ vốn đầu tư chăn nuôi, phát triển trồng rừng, vật tư sản xuất, con, giống, phân bón... Nông dân được tiếp cận vay vốn Ngân hàng chính sách xã hội với lãi suất ưu đãi; được tập huấn kỹ thuật canh tác mới do vậy đã có nhiều điển hình kinh tế xuất hiện như hộ gia đình ông Lã Văn Toan ở thôn 2. Hiện gia đình ông đang sở hữu một vạt rừng lớn, cây trồng bước đầu đã cho thu hoạch với doanh số dự kiến 50-70 triệu đồng/ năm. Hay gia đình ông Đinh Mạnh Đới ở thôn 1 phát triển kinh tế hộ bằng việc đầu tư chăn nuôi nhím. Với hơn 10 đôi nhím, mỗi năm giống vật nuôi này sinh sản 2 lứa và cho doanh thu 12 triệu đồng/1đôi nhím giống.
Có thể nhận thấy, nhờ sự chỉ đạo đúng hướng của cấp uỷ, chính quyền địa phương, bà con các dân tộc xã Dân Chủ đã có nhiều chuyển biến tích cực, thu nhập được nâng lên, đời sống ngày một được cải thiện, số hộ khá, giàu tăng lên đáng kể. 100% hộ được sử dụng điện lưới quốc gia, 95% hộ có ti vi, 90% hộ có nhà xây, nhiều hộ sắm được máy cày, bừa, máy vò lúa phục vụ sản xuất tại chỗ cho bà con nông dân. Năm 2008, bình quân thu nhập toàn xã đạt trên 2,1 triệu đồng/người/năm. Khi cái đói đã bị đẩy lùi, cái nghèo đã được khắc phục, người dân đã quan tâm đến đời sống tinh thần nhiều hơn, chăm lo đến chuyện học hành của con cái.
Bước vào Xuân mới Kỷ Sửu 2009, Dân Chủ đã khoác lên mình một màu áo mới, màu áo của sự đổi thay và ấm no.
