Ngày nay, vấn đề an toàn thực phẩm ngày càng được cộng đồng hết sức quan tâm. Nó không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khoẻ của mỗi người mà còn tác động đến kinh tế, trật tự an toàn xã hội. Theo ước tính hàng năm cả nước ta có hàng nghìn vụ ngộ độc thực phẩm cấp tính với hàng vạn người mắc, hàng trăm người tử vong, trong đó có những vụ ngộ độc thực phẩm tại các quán ăn, nhà hàng không đảm bảo quy trình vệ sinh.
Hết giờ làm việc, khoảng gần 12 giờ trưa một ngày gần đây chúng tôi đến ăn “cơm bụi” tại một dãy quán cơm của một khu phố nằm trên địa bàn TP Hạ Long. Vì là giờ cao điểm ai cũng đi ăn trưa nên các quán ăn rất đông đúc. Chúng tôi chọn một quán và ngồi ở một cái bàn gần cuối, vô tình nhìn ra phía sau quán thấy bát đĩa dơ để bừa bãi, thức ăn thừa vương vãi khắp nơi bốc mùi tanh hôi. Đi sâu vào trong quán mới thấy hết được cái mất vệ sinh của quán cơm đông khách này. Một thanh niên cho biết: “Vì giá bình dân và rất tiện đường đến chỗ làm nên chúng tôi đành phải ăn cho qua bữa”. Khi tôi hỏi quán bẩn thế này sao anh lại đến ăn thì anh cho rằng: “Quán nào đông khách thì cũng vậy thôi(?). Nhiều khi tôi cũng biết nhưng đành nhắm mắt làm ngơ”. Tương tự, một số quán nhậu như quán lẩu bò P. quán dê H... thì cũng luôn đông khách, nhất là vào các dịp cuối tuần và lễ tết. Tuy nhiên, khâu vệ sinh cũng bị thả nổi. Rất nhiều lần chúng tôi chứng kiến các nhân viên phục vụ dùng tay bốc rau, bún. Lại cũng đôi tay ấy lau đại vào quần và thu tiền của khách. Vậy mà xung quanh những bàn nhậu vẫn cứ tung hô “dô, dô...”. Có thể nói những quán cơm bình dân, quán nhậu và nhà hàng do lượng khách quá đông cũng là một nguyên nhân dẫn đến tình trạng mất vệ sinh, cộng thêm thiếu tinh thần trách nhiệm của nhà hàng. Những gì chúng tôi thấy như trên chỉ là một phần rất nhỏ so với thực tế ở các nhà hàng, quán ăn đông khách. Đằng sau sự tấp nập là vô vàn những vấn đề cần được các nhà quản lý quan tâm, báo động. Có lẽ an toàn vệ sinh thực phẩm là vấn đề “nhạy cảm” đối với các quán ăn, nhà hàng, nên khi tiếp xúc trao đổi với các chủ nhà hàng thì hầu như họ cố tình tránh né và theo họ quán như thế đã là “sạch”. Chính vì thiếu trách nhiệm trong khâu chọn lựa, bảo quản và chế biến thực phẩm của các quán ăn, nhà hàng là nguyên nhân gây nên nhiều ca ngộ độc thực phẩm trong những năm gần đây. Theo số liệu của cơ quan chức năng, số vụ ngộ độc thực phẩm từ đầu năm 2009 đến nay là 6 vụ, 44 người mắc, có 1 người tử vong tại gia đình do ăn con so biển ở huyện Tiên Yên, giảm so với cùng kỳ năm 2008 là 5 vụ. Tuy nhiên, ngộ độc thực phẩm vẫn có tính chất nguy hiểm với 3 loại hình bếp ăn tập thể; nhà hàng và gia đình tự chế biến đó là: 1 vụ bếp ăn tập thể của XN Than Thành Công, 1 vụ bếp ăn nhà hàng Thiên Lý (Cửa Ông), còn lại 4 vụ do gia đình tự nấu ăn; (1 vụ nấm độc tại Ba Chẽ; 1 vụ ăn con so tại Tiên Yên; 1 vụ ăn cá nóc tại huyện Vân Đồn và 1 vụ ăn rau sống tại Cẩm Phả). Đây chỉ là một con số nhỏ, bởi số người bị ngộ độc trên thực tế chắc chắn lớn hơn nhiều. Mới đây đoàn kiểm tra liên ngành VSATTP đi kiểm tra 4 huyện miền Đông, chủ yếu tại các chợ trung tâm, các cơ sở sản xuất và kinh doanh thực phẩm. Qua kiểm tra 103 mẫu thực phẩm được xét nghiệm đã phát hiện 23 mẫu không đạt tiêu chuẩn theo quy định của Bộ Y tế, gây ảnh hưởng đến sức khỏe của người tiêu dùng. Thiết nghĩ, để vấn đề ATVSTP ngày càng đi vào nền nếp, mọi người cần nghiêm chỉnh chấp hành Pháp lệnh Vệ sinh an toàn thực phẩm. Bên cạnh việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục, cơ quan chức năng cần phải thực hiện chế tài nghiêm khắc đối với tất cả các vi phạm VSATTP của các nhà hàng, cơ sở sản xuất, chế biến thực phẩm. Có như vậy mới hy vọng tạo được bước chuyển mới về chất đối với công tác phức tạp này.
