Nghe tin phía nam nước Thục có kẻ tên là Mạnh Hoạch khởi binh làm loạn ở vùng biên ải, Gia Cát Lượng bèn cất quân tiến đánh. Trước lúc đại quân lên đường, tướng Mã Tốc nói: “-Biên giới núi cao hiểm trở, lại xa xôi, dùng vũ lực đánh dẹp họ hôm nay thì hôm sau khi quân ta rút đi, họ sẽ lại làm loạn ngay. Chi bằng lấy việc đánh vào lòng người là hơn cả!”.
Gia Cát Lượng cảm thấy rất hợp ý nên khi ra chiến trận, 7 lần tấn công vào sào huyệt đám loạn quân, bắt sống được Mạnh Hoạch thì cả 7 lần ông đều thả cho về. Điều đó khiến cho quân tướng Mạnh Hoạch hết sức “tâm phục khẩu phục”; từ đó biên cương yên ổn, không còn loạn lạc nữa... Lúc trở về Kinh đô, Gia Cát Lượng cho vời Mã Tốc vào, khen rằng: - Ta bao lần xuất chinh ra biên ải, thắng trận trở về nhưng lòng vẫn không yên; nay theo kế của tướng quân nên mọi chuyện rất chu toàn. Công của tướng quân thật đáng ghi nhận! Mã Tốc khiêm nhường thưa: - Thừa tướng quá khen! Tôi chẳng qua cũng chỉ là bắt chước người khác mà thôi! Gia Cát Lượng ngạc nhiên, Mã Tốc đáp: - Thừa tướng mải việc quân nên không biết, các quan coi sóc thị trường, chống buôn lậu, gian lận thương mại thường mỗi khi bắt được mấy kẻ “đầu nậu” vẫn “giơ cao đánh khẽ”, tha cho họ... Đấy chẳng phải là dùng kế “đánh vào lòng người” đó sao? Gia Cát Lượng trầm ngâm: - Ta bắt rồi tha Mạnh Hoạch là muốn y “tâm phục khẩu phục” đừng làm loạn biên cương. Còn mấy kẻ kia, chúng bắt bọn buôn lậu rồi tha, là vì muốn gì nhỉ? Mã Tốc cười:
- Cái đó thì tôi không biết, xin Thừa tướng cứ triệu vài đứa trong chúng về hỏi thử xem!!
