Với sự chuyển động mạnh mẽ của các khu công nghiệp, khu đô thị, đáp ứng nhu cầu cần thiết trong tiến trình tái lập thị xã Quảng Yên vào năm 2012, huyện Yên Hưng hiện đang đối mặt với tình trạng nông dân mất đất, cần được đào tạo nghề và tạo việc làm. Thế nhưng, với điều kiện thực tại, việc đào tạo nghề và tạo việc làm của huyện lại đang gặp nhiều bất cập...
Theo thống kê của Phòng LĐ-TB&XH huyện, trong 5 năm qua Yên Hưng đã đào tạo nghề cho hơn 2.900 lao động nông thôn. Trong đó xu hướng đào tạo nghề vẫn thiên về nghề nông nghiệp. Điều này phần nào thể hiện ở cơ cấu lao động trong lĩnh vực nông, lâm nghiệp, thuỷ sản của huyện chiếm đến trên 70%, công nghiệp, xây dựng và dịch vụ chỉ chiếm chưa tới 30%. Cùng với chiến lược phát triển của huyện, trong vòng 5 năm tới, Yên Hưng các ngành sản xuất công nghiệp, dịch vụ sẽ tăng cao và tỷ trọng về nông nghiệp sẽ giảm. Việc này tất yếu kéo theo sự thay đổi về cơ cấu lao động. Trong 5 năm tới, dự đoán toàn huyện có 1.500- 2.000 người lao động có nhu cầu được đào tạo nghề. Trong đó chủ yếu tập trung vào các nhóm nghề phi nông nghiệp như kỹ thuật, công nghệ, dịch vụ, tiểu thủ công nghiệp. Tuy nhiên, hiện nay các cơ sở dạy nghề trên địa bàn lại còn nhỏ lẻ, một số ngành nghề chủ lực của huyện đang gặp khó khăn, nghề du nhập chưa tạo được chỗ đứng, cũng như chưa được thị trường chấp nhận... Hay cũng có thể nói Yên Hưng khó có thể đáp ứng được mục tiêu này.
Nghề đóng thuyền nan ở thôn Hưng Học, xã Nam Hoà là một nghề truyền thống giàu tiềm năng của Yên Hưng. Ảnh: Đỗ Phương
Hiện nay Yên Hưng có 6 cơ sở tham gia hoạt động dạy nghề, trong đó chỉ có 3 cơ sở trên địa bàn, 3 cơ sở còn lại liên kết với huyện ngoài. Thế mạnh của các đơn vị này là đào tạo các nghề dịch vụ và sản xuất nông nghiệp, song đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất dạy nghề như thiết bị, tài liệu v.v.. thì chưa đáp ứng được yêu cầu.
Cũng giống như nhiều địa phương khác, Yên Hưng có một số nghề được đánh giá cao, xem là ngành nghề đào tạo chủ lực trên địa bàn huyện, nhưng vì nhiều lý do, các ngành nghề thuộc lĩnh vực này đang gặp nhiều vướng mắc. Theo chị Bùi Thị Hoa Lệ, cán bộ phụ trách mảng lao động việc làm, Phòng LĐ-TB&XH huyện, từ trước đến nay lĩnh vực nghề cơ khí, nhất là cơ khí đóng tàu vốn được coi là thế mạnh của huyện thì nay lại chưa phát huy được. Nguyên nhân bởi 2 năm trở lại đây một loạt các nhà máy đóng tàu trên địa bàn, như Công ty CP Sông Chanh, Công ty Đóng tàu Phà Rừng v.v.. và một số các dự án khu công nghiệp đóng tàu khác lại đang gặp khó khăn, nhiều đơn vị ngưng trệ sản xuất... Thực tế này không chỉ khiến cho lao động bị mất việc, mà số đào tạo mới cũng không có việc làm, từ đó nhu cầu đào tạo nghề của người lao động cũng giảm hẳn. Nghề đóng tàu ở Yên Hưng thực tế rất có tiềm năng, trên địa bàn không chỉ có điều kiện về nhân lực, hệ thống các cửa biển, vị trí giao thông thuỷ... thuận lợi để phát triển ngành công nghiệp đóng tàu mà người dân ở đây còn có những kinh nghiệm quý, vốn hiểu biết khá kỹ càng về tàu thuỷ. Bởi vậy thực trạng này đã gây ảnh hưởng không nhỏ đến chiến lược đào tạo nghề của huyện. Ngoài ra, nghề đan ngư cụ cũng từng là một nghề truyền thống đầy tiềm năng của nhiều vùng dân Yên Hưng. Kỹ thuật đóng thuyền nan của cư dân Hưng Học, xã Nam Hoà và nghề đan móc lưới của người dân thôn Thống Nhất, xã Tân An đã có tiếng lâu nay và được người tiêu dùng biết tới. Tuy nhiên do nhu cầu đánh bắt gần bờ và sử dụng loại ngư cụ này ngày càng giảm, dẫn đến thu nhập từ nghề bị hạn chế. Rất nhiều người thợ của làng đã phải bỏ nghề để làm công việc khác có thu nhập cao hơn.
Để tạo thêm nhiều cơ hội tìm kiếm việc làm cho người lao động, trong những năm qua, huyện Yên Hưng cũng đã chủ động du nhập thêm nhiều nghề mới, tiêu biểu như nghề móc sợi, mây tre đan. Mặc dù công tác đào tạo nghề này nhận được sự hậu thuẫn tích cực từ nhiều phía, người học được miễn phí học nghề, ngoài ra còn được bao tiêu sản phẩm, nhưng chỉ sau một thời gian duy trì đều tự mai một và mất dần. Nguyên nhân một phần do khó khăn chung về đầu ra của sản phẩm, phần khác bởi sản phẩm chưa đạt chất lượng như mong muốn, không đáp ứng được thị trường nên không thu hút được người làm.
Với quy mô đô thị loại IV, tiến tới tái thành lập thị xã Quảng Yên, huyện Yên Hưng trong vài năm tới đây được coi là thị trường việc làm rộng mở đối với người lao động. Theo dự báo của huyện, mỗi năm nơi đây có thể cung cấp 1.000-1.200 việc làm mới, đặc biệt lĩnh vực công nghiệp và dịch vụ sẽ tạo ra sức hút lớn không chỉ về vị trí công việc mà còn về thu nhập. Tuy nhiên, để bắt kịp với sự phát triển này, công tác đào tạo nghề của Yên Hưng cần có những cải thiện tích cực và đồng bộ ở nhiều khía cạnh.
