Là một trong các chương trình mục tiêu quốc gia, bởi vậy phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em (SDDTE) luôn được tỉnh quan tâm. Mặc dù vậy, ở các huyện miền núi, hiện tỷ lệ trẻ SDD vẫn cao, trong khi việc thực hiện chương trình gặp phải một số khó khăn…
Bác sĩ khoa sản, Bệnh viện Đa khoa tỉnh hướng dẫn bà mẹ cho con bú ngay khi mới sinh.
Hiện Trung tâm Chăm sóc sức khoẻ sinh sản (CSSKSS) tỉnh, các khoa CSSKSS ở trung tâm y tế tuyến huyện được giao nhiệm vụ chuyên trách công tác phòng chống SDDTE. 186 trạm y tế xã trên địa bàn cũng cử cán bộ phụ trách chương trình này. Bên cạnh đó, toàn tỉnh còn có gần 1.800 cộng tác viên dinh dưỡng ở 100% các thôn, bản, khu phố. Đội ngũ này thường xuyên được tập huấn, cập nhật, nâng cao trình độ, kiến thức. Từ năm 2001 đến nay, Trung tâm đã tổ chức khoảng 300 lớp cho hơn 15.000 lượt cán bộ, cộng tác viên dinh dưỡng. Ban Chỉ đạo (BCĐ) Chương trình mục tiêu phòng chống SDD từ tỉnh đến xã được thành lập, kiện toàn, đi vào hoạt động, có sự tham gia của các ban, ngành... Với một mạng lưới phủ rộng như vậy đã góp phần tích cực trong công tác phòng chống SDD trên địa bàn tỉnh. Việc mua sắm các thiết bị, vật tư thiết yếu phục vụ chương trình phòng chống SDD cũng được Trung tâm CSSKSS tỉnh chú trọng. Ngoài vật tư của T.Ư cấp, Trung tâm còn dành một phần kinh phí của đơn vị để trang sắm sổ sách chuyên môn, in ấn tờ rơi, pano, khẩu hiệu tuyên truyền phát đến hộ gia đình và thôn xóm. Công tác tuyên truyền, nâng cao kiến thức cho người dân được chú trọng bằng nhiều hình thức, như: Loa truyền thanh của xã, thôn; nói chuyện tại hội nghị, tại các buổi sinh hoạt thôn, xóm, khu phố; tổ chức các hội thi; thăm, tư vấn, hướng dẫn chăm sóc TESDD. Các CLB chăm sóc trẻ em được thành lập như: CLB không sinh con thứ 3, CLB không có con suy dinh dưỡng, CLB bà mẹ có con dưới 2 tuổi… Từ năm 2003 đến nay, BCĐ chương trình phòng chống SDD các địa phương đã tư vấn nhóm thực hành gia đình cho 422.444 lượt người, tập huấn kiến thức cho 6.670 người, đăng tải 116 tin, bài về kiến thức phòng chống SDD trên các phương tiện thông tin đại chúng, tổ chức 28 buổi chiến dịch truyền thông về phòng chống SDD tại cộng đồng. Chương trình cũng đã đầu tư trọng điểm vào các xã miền núi, hải đảo và các xã có tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi SDD cao. Ngoài nguồn kinh phí do T.Ư cấp, hàng năm tỉnh còn đầu tư hỗ trợ trung bình 500 triệu đồng cho các hoạt động phòng chống SDD TE ở 111 xã miền núi, vùng sâu, vùng xa. Trung tâm CSSKSS tỉnh và trung tâm y tế các địa phương còn xây dựng kế hoạch mỗi năm, cán bộ chuyên trách huyện trực tiếp làm công tác truyền thông giáo dục nhóm 8 lần/xã để hỗ trợ những xã đặc biệt, có tỷ lệ trẻ SDD cao. Với sự đầu tư như vậy đã góp phần tích cực trong công tác phòng chống SDDTE trên địa bàn tỉnh. Nhờ đó, tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi SDD giảm từ 22,8% năm 2006 xuống chỉ còn dưới 18% năm 2010, vượt chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XII đề đến năm 2010.
Tuy nhiên, Chương trình phòng chống SDD của tỉnh đang phải đối mặt với những khó khăn, bởi hiện nay tốc độ giảm tỷ lệ SDDTE ở các huyện miền núi còn chậm và không ổn định, như ở huyện Bình Liêu, tỷ lệ trẻ dưới 5 tuổi SDD hiện còn tới 20,78%; ở Ba Chẽ là 25%... Từ năm 2008, Chương trình mục tiêu quốc gia phòng chống SDDTE chỉ tập trung vào 18 xã trọng điểm trong tổng số 186 xã, phường, thị trấn trên địa bàn; số xã còn lại duy trì hoạt động, nhưng không cấp kinh phí hỗ trợ cho màng lưới cộng tác viên - những người trực tiếp sâu sát nhất đến từng họ gia đình trong phòng chống SDD, dẫn đến nhiều người không tham gia chương trình, nhất là với các xã miền núi, biên giới, hải đảo. Theo quy định, để theo dõi sát sự tăng trưởng của trẻ, với trẻ dưới 2 tuổi, cân 3 tháng/lần, được thực hiện tại trạm y tế xã, cán bộ trạm phải có sổ ghi theo dõi hoặc do CTV đến hộ gia đình cân; với trẻ từ 2 - dưới 5 tuổi, cân 1 năm/lần do CTV đến hộ gia đình cân. Song thực tế, ở một số xã phường, thị trấn, việc cân cho trẻ không được thực hiện. Để hỗ trợ dinh dưỡng cho những cháu SDD ở các xã vùng sâu, vùng xa, gia đình nghèo, từ năm 2003, Trung tâm CSSKSS tỉnh phối hợp cùng Viện dinh dưỡng T.Ư triển khai 2 mô hình chế biến sữa đậu nành cung cấp vào bữa ăn giữa giờ cho các cháu nhà trẻ mẫu giáo, sau đó nhân rộng ra 82 mô hình. Tuy nhiên, đến nay, một số mô hình không duy trì vì không có kinh phí thực hiện…
Vì thế, việc tìm giải pháp để củng cố lại đội ngũ CTV hiện nay là rất cần thiết. Để Chương trình mục tiêu quốc gia phòng chống SDDTE đạt hiệu quả bền vững, cần tiếp tục có sự quan tâm đầu tư mạnh hơn nữa của các cấp, các ngành; nhất là ở các xã vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo nơi có tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi SDD còn cao.