Nhiều năm qua, thực trạng lưới điện ở nông thôn trở nên đáng lo ngại khi thất thoát điện năng mỗi năm lên đến gần 22% làm thiệt hại cho khu vực này hàng chục tỷ đồng. Do vậy, việc đầu tư cải tạo lưới điện nông thôn thực sự trở thành vấn đề cấp thiết nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong xu thế hội nhập...
* Từ thực trạng
Từ năm 2001 đến nay, trên địa bàn tỉnh đã đầu tư được 558,5km đường dây trung áp; 286 trạm biến áp/30.268KVA và 518,7km đường dây hạ áp cho hệ thống lưới điện khu vực nông thôn. Tổng mức đầu tư 288 tỷ đồng. Trong đó, ngành Điện đầu tư 92 tỷ đồng xây dựng 270km đường dây trung áp, 105 trạm biến áp/11.993KVA, 174,7km hạ áp và 6.805 công tơ. Ngân sách tỉnh đã chi 195,1 tỷ đồng cho 133 công trình ở 14 địa phương. Số kinh phí này được đầu tư cho 318,5km đường dây trung áp, 181 trạm biến áp/18.275KVA, 344km hạ áp, 6 hệ thống điện diesel của 2 xã đảo thuộc huyện Cô Tô với công suất 1.060KVA và 53 trạm pin mặt trời. Tuy nhiên số liệu trên cho thấy, lưới điện hạ thế được đầu tư ở mức rất thấp, nhất là khu vực nông thôn. ở đây, việc đầu tư chỉ tập trung vào xây dựng, phát triển mới đường dây và trạm biến áp để tăng vùng, tăng diện có điện chứ chưa quan tâm đến việc cải tạo lưới điện nhằm giảm tổn thất. Chi nhánh điện Tiên Yên đang cải tạo, sửa chữa đường điện trung thế nhằm nâng cao chất lượng điện nông thôn.
Trong khi đó, quá trình xây dựng hệ thống lưới điện hạ áp do nguồn vốn có hạn, nhiều nơi lại xây dựng chắp vá, không tuân thủ thiết kế nên đến nay lưới điện không đạt chất lượng như quy định. Bên cạnh đó, hầu hết lưới điện các khu vực này đã khai thác nhiều năm nhưng không được cải tạo, sửa chữa, duy tu nên đã cũ nát, xuống cấp nghiêm trọng. Hệ thống đồng hồ điện có nhiều chủng loại, chủ yếu là đồng hồ do người dân tự mua, không được kiểm định, thay thế, sửa chữa định kỳ. Tỷ lệ tổn thất điện năng cao, mức trung bình từ 15-25% có những trạm tỷ lệ tổn thất lên đến 32% như ở khu vực Yên Hưng, Đông Triều.
* Đến lộ trình đầu tư
Theo Quyết định 22/TTg của Thủ tướng Chính phủ việc đầu tư cải tạo lưới điện nông thôn phải huy động được nhiều nguồn vốn. Cụ thể như vốn vay của Chính phủ thuộc Dự án REI, REII; vốn của Tổng Công ty Điện lực, các doanh nghiệp, các tổ chức kinh doanh điện nông thôn và hỗ trợ một phần từ ngân sách nhà nước cùng việc huy động sức dân.
Mục đích của việc hỗ trợ đầu tư xây dựng mới, cải tạo để nâng chất lượng lưới điện hạ thế nông thôn (chủ yếu là đường trục 3 pha 4 dây) nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế và giảm giá điện nông thôn theo quy định của Chính phủ. Lưới điện hạ thế nông thôn sau đầu tư phải bảo đảm tổn thất điện năng chỉ còn 15% (mức chung của cả nước trên địa bàn nông thôn), chất lượng lưới điện bảo đảm kỹ thuật. Việc đầu tư được thực hiện thứ tự ưu tiên: Trước mắt, đầu tư lưới điện cho các thôn, khe, bản sát khu vực biên giới Việt - Trung của 3 địa phương (Bình Liêu, Hải Hà, Móng Cái); tiếp đến đầu tư xây dựng lưới điện cho các thôn, khe, bản có số hộ dân từ 45 hộ trở lên, có điều kiện thuận lợi về đường giao thông, gần đường dây trung áp và được đề cập trong quy hoạch phát triển điện lực. Sau đó, đầu tư xây dựng lưới điện cho các thôn, khe bản có số hộ từ 20 hộ đến dưới 45 hộ. Công nhân chi nhánh điện Tiên Yên duy tu, bảo dưỡng đường dây. ảnh: PV
Đối với các điểm dân cư dưới 10 hộ thuộc các huyện Đầm Hà, Hoành Bồ và TP Móng Cái sẽ lựa chọn phương án cấp điện tại chỗ như năng lượng mặt trời, diezen và các cụm thủy điện nhỏ. Đặc biệt, đối với huyện Cô Tô sẽ tiếp tục phối hợp với TKV triển khai đầu tư Nhà máy nhiệt điện đốt than công suất 6MW. Dịp đầu tháng 8-2009, lãnh đạo tỉnh đã có buổi làm việc với Công ty Điện lực I về vấn đề này để thống nhất phương án huy động nguồn vốn đầu tư cho lưới điện nông thôn. Theo đó, tổng vốn đầu tư được xác định là 330,593 tỷ đồng. Các hạng mục đầu tư gồm 392,6km đường dây trung áp, 132 trạm biến áp/tổng công suất 8.125kVA và 291,5km đường dây hạ áp. Ngành điện đầu tư đường dây trung áp và các trạm biến áp với số vốn 250,423 tỷ đồng. Tỉnh đầu tư đường dây hạ áp với số vốn 80,17 tỷ đồng. Bên cạnh đó, tỉnh sẽ thực hiện hỗ trợ ngành Điện toàn bộ lãi xuất ngân hàng trong 3 năm đối với số vốn mà ngành Điện thực hiện đầu tư. Hy vọng rằng, với sự quan tâm, chỉ đạo sâu sát của tỉnh cùng sự tham gia tích cực của ngành Điện việc cải tạo lưới điện nông thôn ở Quảng Ninh sẽ hoàn thành tốt đẹp. Đây cũng chính là tiền đề quan trọng cho sự phát triển kinh tế -xã hội của mỗi địa phương cũng như nâng cao mức sống của từng người dân.
| Mục tiêu sử dụng điện đến năm 2010: * 98,6% số hộ dân trên địa bàn toàn tỉnh được sử dụng điện lưới quốc gia. |
