Quảng Ninh hiện đã ra khỏi tốp 10 tỉnh, thành có tỷ lệ người nhiễm HIV cao nhất nước. Có được kết quả này là cả một nỗ lực không nhỏ của các cấp uỷ đảng, chính quyền, nhân dân trong tỉnh, các tổ chức trong nước và quốc tế trong công tác phòng, chống HIV/AIDS trên địa bàn.
Học sinh TP Hạ Long đọc tờ rơi tuyên truyền các kiến thức về HIV/AIDS.
Sau 16 năm kể từ khi Quảng Ninh phát hiện trường hợp nhiễm HIV đầu tiên vào năm 1994, đến nay đại dịch này đã lan ra 14/14 huyện, thị, thành phố; 159/186 xã phường có người nhiễm. Giai đoạn cao điểm nhất là vào những năm 2000-2005, mỗi năm toàn tỉnh có khoảng 500 - 800 người nhiễm mới. Những năm gần đây, dịch có chiều hướng tấn công vào giới trẻ - lực lượng lao động chính của xã hội, và đang có xu hướng chuyển dần sang đối tượng ít nguy cơ là phụ nữ, trẻ em... Tính đến 31-8-2010, toàn tỉnh có 4.048 bệnh nhân đã tử vong do AIDS; 3.493 trường hợp nhiễm HIV có địa chỉ xác định trên địa bàn hiện còn sống, trong đó có 269 người nhiễm mới. Tuy nhiên, đây mới chỉ là con số mà các cơ quan chức năng thống kê được. Xác định được ảnh hưởng nghiêm trọng của dịch bệnh HIV/AIDS đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, những năm qua Tỉnh uỷ, HĐND, UBND tỉnh luôn tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, ban hành nhiều văn bản, hướng dẫn, nhằm đẩy mạnh hơn công tác phòng, chống HIV/AIDS, qua đó đã nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành, các tổ chức chính trị xã hội trong thực hiện nhiệm vụ của các lực lượng, thực hiện có hiệu quả Chiến lược Quốc gia phòng, chống HIV/AIDS đến năm 2010 và tầm nhìn 2020 trên địa bàn tỉnh.
Với sự tích cực vào cuộc đó, công tác tuyên truyền thay đổi hành vi được triển khai đồng bộ với nhiều hình thức phong phú, phù hợp với từng địa bàn, từng nhóm đối tượng cụ thể. Chỉ tính 9 tháng đầu năm 2010, các phương tiện thông tin đại chúng của tỉnh đã phát trên 200 lượt tin, bài về phòng, chống ma tuý, HIV/AIDS; các địa phương đã phát trên 10.000 tài liệu các loại, tiến hành truyền thông trực tiếp cho gần 200.000 lượt người (người nghiện chích ma tuý, người hoạt động mại dâm, tiếp viên nhà hàng, người nhiễm HIV, bệnh nhân AIDS)... Các chương trình can thiệp giảm tác hại được đẩy mạnh, duy trì tại 6 địa bàn trọng điểm (Hạ Long, Cẩm Phả, Vân Đồn, Đông Triều, Uông Bí, Yên Hưng) bằng nguồn kinh phí của Chương trình mục tiêu quốc gia và sự hỗ trợ của một số dự án phòng, chống AIDS, tập trung vào hoạt động truyền thông thay đổi hành vi, hướng dẫn sử dụng bơm kim tiêm sạch, sử dụng bao cao su đúng cách; vận động, giới thiệu tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ. Trong 6 tháng đầu năm, mạng lưới nhân viên tiếp cận cộng đồng đã tiếp cận phát hơn 400.000 bơm kim tiêm sạch; gần 233.000 bao cao su; thu gom, huỷ gần 186.000 bơm, kim tiêm bẩn. Nhiều câu lạc bộ phòng, chống HIV/AIDS được duy trì đi vào hoạt động có hiệu quả. Trên địa bàn toàn tỉnh hiện có 11 phòng tư vấn xét nghiệm HIV tự nguyện tại một số huyện, thị, thành phố với sự hỗ trợ của một số dự án trong và ngoài nước. Trong 6 tháng đầu năm 2010, các phòng này đã tư vấn được 8.232 lượt người có nguy cơ nhiễm HIV cao, xét nghiệm tự nguyện cho 8.113 trường hợp, trong đó 485 trường hợp HIV dương tính.
Đặc biệt, để giúp người nhiễm dễ dàng tiếp cận với các dịch vụ chăm sóc sức khoẻ, hiện trên địa bàn tỉnh có 12 phòng khám ngoại trú triển khai tại 9 địa phương. Các phòng khám này làm nhiệm vụ điều trị nhiễm trùng cơ hội cho bệnh nhân HIV/AIDS, tổ chức các hoạt động chăm sóc, hỗ trợ tại nhà... Trong 8 tháng đầu năm 2010, có 3.817 bệnh nhân trên địa bàn tỉnh được điều trị ARV miễn phí, trong đó có 120 trẻ em. Đa số trẻ em nhiễm và bị ảnh hưởng bởi HIV được cấp thẻ bảo hiểm y tế do Quỹ phòng, chống HIV/AIDS hỗ trợ. Một trong những chương trình mang lại hiệu quả thiết thực là phòng lây truyền từ mẹ sang con với sự hỗ trợ của các dự án Life - Gap, Quỹ toàn cầu, kinh phí chương trình mục tiêu quốc gia, ngân sách tỉnh... Chương trình hiện được triển khai ở 8 địa phương trên địa bàn tỉnh, trong đó 8 bệnh viện đã cung cấp thuốc điều trị dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con và sữa cho trẻ sơ sinh. Trong 6 tháng đầu năm nay, các cơ sở sản khoa đã tiến hành tư vấn dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con cho hơn 18.000 phụ nữ mang thai, xét nghiệm tự nguyện cho 13.118 người (trong đó 28 trường hợp HIV dương tính), điều trị dự phòng lây truyền cho 31 bà mẹ mang thai nhiễm HIV. Các chương trình khác như: An toàn truyền máu, quản lý điều trị nhiễm khuẩn lây truyền qua đường tình dục, giám sát HIV/AIDS... được tăng cường và thực hiện đúng quy định.
Với sự chung tay, góp sức của các cấp, các ngành, đoàn thể và cả cộng đồng đã góp phần đáng kể trong việc ngăn chặn sự lây lan, kiềm chế tốc độ gia tăng của đại dịch trên địa bàn. Tỷ lệ người nhiễm HIV trên địa bàn tỉnh hiện giảm xuống còn 0,28% (chỉ tiêu của quốc gia và của tỉnh đặt ra đến năm 2010 là 0,3%). Quảng Ninh luôn xác định công cuộc phòng, chống HIV/AIDS còn lâu dài và đầy thách thức, vì vậy phải làm quyết liệt, thường xuyên, và kiên trì; đẩy mạnh các phong trào toàn dân tham gia phòng, chống AIDS tại cộng đồng dân cư và các phong trào dựa vào cộng đồng, nhằm huy động toàn dân tham gia phòng, chống HIV/AIDS.