Đẩy mạnh cải cách, hiện đại hóa hoạt động nghiệp vụ

Với nhiệm vụ quản lý Nhà nước về Hải quan tại một trong những địa bàn có vị trí chiến lược về kinh tế của cả nước, trong những năm qua, Hải quan Quảng Ninh đã không ngừng nỗ lực phấn đấu, vừa đáp ứng tốt công tác giám sát, quản lý chặt chẽ đối với hoạt động XNK, XNC, vừa đảm bảo tạo điều kiện thuận lợi về thủ tục, thúc đẩy hoạt động giao lưu thương mại ngày càng phát triển.

Đây là kết quả của quá trình triển khai quyết liệt, đồng bộ công tác cải cách, hiện đại hóa của Hải quan Quảng Ninh, với nhiều nội dung cụ thể về cải cách thủ tục hành chính, nâng cao năng lực đội ngũ CBCC, tăng cường cơ sở vật chất kỹ thuật, ứng dụng CNTT trong các khâu nghiệp vụ…

* Chuẩn hóa nguồn nhân lực

Là một trong những đơn vị luôn tích cực đi đầu trong công tác cải cách, hiện đại hóa, từ nhiều năm nay Cục Hải quan Quảng Ninh đã tăng cường ứng dụng CNTT, đổi mới phương thức quản lý, nhằm tạo sự đơn giản, thuận lợi trong quy trình thủ tục, cũng như xây dựng một tác phong giải quyết công việc khoa học, hiệu quả của mỗi CBCC. Đặc biệt, kể từ sau khi Bộ Tài chính ban hành Quyết định số 456/QĐ-BTC ngày 14-3-2008 về ban hành Kế hoạch cải cách, hiện đại hóa ngành Hải quan giai đoạn 2008-2010; và Tổng cục Hải quan phê duyệt Kế hoạch cải cách, phát triển và hiện đại hoá Hải quan Quảng Ninh giai đoạn 2008-2010, đơn vị đã tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm hiện thực hóa kế hoạch đề ra, từ việc quán triệt về nhận thức và phương pháp tới toàn thể CBCC về công tác cải cách, hiện đại hóa; phân công cụ thể nội dung công việc cho các đơn vị trực thuộc; kiện toàn, nâng cao năng lực đội ngũ CBCC; tăng cường đầu tư trang thiết bị kỹ thuật... tới việc chủ động tuyên truyền đến cộng đồng DN để các DN nắm rõ và đồng hành với cơ quan hải quan trong quá trình thực hiện.

Xác định con người là yếu tố trung tâm quyết định sự thành công của công tác cải cách, hiện đại hóa, vì vậy, ngoài việc quan tâm phổ biến, giáo dục nhận thức cho CBCC về vị trí, vai trò của công tác này, Hải quan Quảng Ninh chú trọng tới công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ cho CBCC về mọi mặt, nhằm chuẩn hoá đội ngũ theo vị trí, chức danh công việc, đáp ứng yêu cầu theo tiêu chuẩn mới. Qua công tác rà soát, đánh giá thực trạng đội ngũ, đơn vị xác định được nhu cầu đào tạo cho từng cá nhân, từng đơn vị. Từ đó, xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cụ thể theo từng tháng, quý, năm đảm bảo phù hợp với tình hình thực tế theo từng giai đoạn. Từ đầu năm 2009 đến nay, Hải quan Quảng Ninh đã tổ chức gần chục lớp tập huấn và bồi dưỡng chuyên đề theo các lĩnh vực cho trên 340 lượt CBCC; chọn cử 460 lượt CBCC tham gia các lớp đào tạo, bồi dưỡng do Tổng cục Hải quan và các ngành chức năng tổ chức. Ngoài ra, công tác tự đào tạo cũng được các đơn vị luôn quan tâm và thực hiện hiệu quả. Hầu hết CBCC sau đào tạo đều phát huy và sử dụng tốt những kiến thức đã được trang bị vào phục vụ công việc. Đến nay, mặt bằng trình độ của CBCC tương đối cao (75% có bằng cao đẳng, đại học và trên đại học, trên 90% CBCC được đào tạo cơ bản về ngoại ngữ, tin học).

Bên cạnh đó, công tác luân chuyển, điều động cán bộ được thực hiện theo yêu cầu quy hoạch, chuyên sâu, đồng thời ngăn chặn, phòng ngừa các sai phạm có thể xảy ra. Kịp thời rà soát, kiện toàn các nhóm công chức chuyên sâu nghiệp vụ, và hình thành đội ngũ CBCC chuyên trách đảm đương một loạt công việc mới, khâu nghiệp vụ mới phát sinh theo yêu cầu hội nhập và quản lý hải quan hiện đại.

* Đáp ứng đủ điều kiện về cơ sở kỹ thuật

Cục Hải quan Quảng Ninh là 1 trong 10 đơn vị trong toàn quốc được chọn triển khai thực hiện thủ tục hải quan điện tử, chính thức bắt đầu từ 1-1-2010. Theo đó Cục Hải quan tỉnh đã bước đầu thực hiện thí điểm triển khai thủ tục hải quan điện tử tại 2 Chi cục (Hải quan Cảng Cái Lân và Hải quan Cửa khẩu cảng Hòn Gai) với 10 doanh nghiệp đăng ký tham gia thực hiện gồm 3 loại hình: Hàng hoá xuất nhập khẩu theo hợp đồng mua bán; loại hình nhập nguyên liệu để sản xuất xuất khẩu và hàng hoá nhập khẩu để thực hiện gia công.

Đây vừa là cơ hội nhưng cũng là thách thức của mỗi đơn vị trong triển khai chức năng, nhiệm vụ của mình. Tuy nhiên, nhờ có  những bước đi tích cực trong cả quá trình thực hiện cải cách, hiện đại hóa thời gian qua, với sự tự động hóa một phần trong công tác quản lý, Hải quan Quảng Ninh đã và đang sẵn sàng để bắt tay vào một phương thức quản lý hải quan hiện đại, tiên tiến, đáp ứng yêu cầu xu thế đặt ra. Sau một thời gian chuẩn bị, chỉnh sửa bổ sung các phần mềm, các vướng mắc phát sinh… đến nay mọi việc đã hoàn tất, đủ điều kiện để chính thức đi vào hoạt động từ 1-1-2010. Việc đưa thủ tục hải quan điện tử vào  hoạt  động, nhằm đáp ứng yêu cầu cải cách đơn giản hoá, giảm bớt thủ tục, rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí, tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động XNK của doanh nghiệp, góp phần đẩy mạnh phát triển các hoạt động đầu tư du lịch, thương mại trên địa bàn. Ngày 31-12-2009, tại Chi cục Hải quan Cảng Cái Lân (TP Hạ Long), Cục Hải quan tỉnh đã làm lễ công bố quyết định thực hiện thí điểm thủ tục hải quan điện tử tại Chi cục Hải quan Cảng Cái Lân và Hải quan Cửa khẩu cảng Hòn Gai.

Phải khẳng định, nhờ nhận thức đúng về xu thế tất yếu của phương thức quản lý hiện đại, nên Hải quan Quảng Ninh đã sớm chú trọng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, cũng như đầu tư trang thiết bị kỹ thuật đáp ứng yêu cầu đặt ra. Phần lớn các Chi cục Hải quan cửa khẩu đều cách xa trụ sở làm việc của Cục Hải quan tỉnh (đơn vị xa nhất gần 200km) nhưng điều kiện, cơ sở hạ tầng, trang thiết bị, trụ sở làm việc tương đối khang trang, đầy đủ. Đến nay, toàn Cục đã được trang bị 49 máy chủ IBM Server các loại; 316 máy trạm. 7 Chi cục Hải quan cửa khẩu và các đơn vị trực thuộc kết nối với nhau qua hệ thống mạng WAN. Ngoài ra, hầu hết các đơn vị đều có mạng LAN thống nhất, đảm bảo các hệ thống ứng dụng CNTT, quản lý cơ sở dữ liệu của Chi cục được tập trung.

Dự kiến quý II-2011 đơn vị mở rộng thực hiện tại Chi cục Hải quan cửa khẩu Móng Cái và Chi cục Hải quan Cẩm Phả; mở rộng thêm loại hình kho ngoại quan và tạm nhập tái xuất. Hết năm 2011 sẽ tổng kết đánh giá kết quả thí điểm để xem xét việc triển khai tại tất cả các Chi cục, đồng thời mở rộng thực hiện đối với các loại hình hàng hoá XK, NK.