Với thái độ thẳng thắn, cầu thị, các đại biểu QH đề nghị Chính phủ tiếp tục mạnh tay trong phòng chống tham nhũng, lãng phí và chấn chỉnh ngay tình trạng đầu tư dàn trải, thua lỗ.
Hầu hết các ý kiến của đại biểu QH trong phiên thảo luận thứ hai về tình hình kinh tế - xã hội năm 2006, ngày 23/10 đều hoan nghênh trước việc Chính phủ thời gian qua đã xét xử nghiêm những vụ tham nhũng lớn. Sự quyết tâm của Chính phủ trong việc làm trong sạch bộ máy nhận được sự đồng thuận tuyệt đối của người dân, đặc biệt khi Luật Phòng chống tham nhũng chính thức đi vào cuộc sống từ 8/2006.
Tuy nhiên, đại biểu Lê Thanh Long (Long An), hoài nghi, trên thực tế Chính phủ đã làm được như thế chưa? Đưa ra điều tra dữ nhưng chưa xử, không biết bây giờ có xử thật không? Liệu kỳ này có dám làm không? "Tôi nghĩ rằng việc chống tham nhũng đâu phải mới đây, Nghị quyết TƯ VI - lần 2, Khoá VIII đã có rồi, làm cái này 10 năm rồi cũng không đạt yêu cầu", ông nói.
Chủ trương của Đảng, Nghị quyết của Đảng có rõ rồi, lúc đầu nói "nguy cơ", sau nói 'quốc nạn", bây giờ nói "thảm hoạ". Nguy cơ hay không, quốc nạn hay không, thảm họa hay không là do mình. Ông Long cho rằng, giờ quyết tâm chống tham nhũng thì có, nhưng trong khi làm thì xử không nghiêm, mà xử không nghiêm thì người ta không sợ. Đó chính là cái gốc vấn đề.
Chính vì xử không nghiêm nên dẫn tới lọt người, lọt tội. Đại biểu Lê Văn Cuông (Nghệ An) dẫn chứng vụ án quan ăn đất ở Đồ Sơn. "Ngay khi người dân vừa vui mừng vì Luật Phòng, chống tham nhũng có hiệu lực, thì mức án mà Hội đồng xét xử của TAND TP. Hải Phòng lại tuyên 3 bị can trong đường dây tham nhũng đất đai có tổ chức, có bài bản của một trong những vụ án tham nhũng đất đai lớn nhất cả nước năm 2005, với mức phạt cảnh cáo và nộp án phí 50.000 đồng/người, hoàn toàn là chuyện thật mà nghe cứ như đùa. Một mức án không ai có thể hiểu nổi, không ai có thể tin vào tai mình nghe", ông nói.
Ông nhận xét vụ xử án này đã gây nên trong dư luận một làn sóng bất bình bởi nó là trò hề diễu cợt ý chí và nguyện vọng trong chống tham nhũng, tiêu cực của nhân dân bởi quan tòa đã chịu sự chi phối để xa rời nguyên tắc độc lập xét xử dẫn đến không còn đủ bản lĩnh, tư cách và quyền uy.
"Có thể nói, sự việc được khơi màu từ một Nghị quyết tiêu cực của Thị ủy Đồ Sơn và sự can thiệp không đúng pháp luật của cấp ủy, chính quyền thành phố Hải Phòng vào quá trình xét xử vụ án là một bài học đắt giá cho công tác cải cách tư pháp mà Nhà nước ta đang tiến hành. Đúng là một khi vẫn còn tình trạng chỉ đạo án, thỉnh thị án, xin ý kiến án thì pháp luật vẫn còn bị bôi nhọ, bị bẻ cong. Nhưng pháp luật dứt khoát phải được bảo vệ", ông Cuông khẳng định.
Hay vụ việc chia chác đất tại hồ Trị An, đại biểu Đỗ Trọng Ngoạn (Bắc Giang), cho biết, QH đã yêu cầu phải giải quyết."Tôi biết thanh tra Nhà nước, Chính phủ kiểm tra khá chặt chẽ, khá tốt. Tôi biết có cả danh sách từng người một vi phạm ra làm sao, nhưng tôi hỏi, thanh tra nói báo cáo Thủ tướng rồi. Tại sao Thủ tướng không xử lý? Vấn đề này theo tôi nếu xử lý không nghiêm sẽ gây ra tình trạng nể nang, né tránh nhau. Điều đó không làm gương cho các địa phương khác. Theo tôi, vấn đề này chúng ta phải làm nghiêm, không có sẽ gây ra bất ổn trong nhân dân", ông góp ý.
Sự giảm sút lòng tin của nhân dân đối với Đảng và Chính phủ cũng liên quan tới sự thoái hoá, biến chất một số lượng không nhỏ những người có chức, có quyền ở nhiều cấp, nhiều địa phương trong cả nước. Vụ việc PMU 18 là một điển hình và nhân dân có quyền đặt câu hỏi là liệu còn có bao nhiêu như PMU 18 khác chưa bị phanh phui.
Theo đại biểu Nguyễn Mạnh Cường (TP. Hà Nội), tham nhũng cũng một phần là do việc tổ chức, điều hành, chỉ đạo của một số bộ, ngành, địa phương lỏng lẻo; tình trạng kỷ cương, phép nước không nghiêm, trên bảo dưới không nghe, chưa kể báo cáo không trung thực. Công tác kiểm tra, thanh tra bị buông lỏng, làm hời hợt, hình thức hoặc xử lý không nghiêm. Một bộ phận không nhỏ cán bộ công chức yếu về năng lực chuyên môn, suy thoái về phẩm chất đạo được và lương tâm nghề nghiệp gây thất thoát, lãng phí, làm giảm hiệu lực, hiệu quả điều hành bộ máy của Nhà nước, đặc biệt là làm giảm nghiêm trọng đến lòng tin của nhân dân và cử tri của cả nước.
Mệt mỏi vì "hậu" đầu tư lãng phí
Những gì mà đại biểu Chu Quang Hoà (Hà Giang) trình bày tại QH cho thấy nguy cơ mà đầu tư dàn trải để lại, sau thời kỳ cả tỉnh này đầu tư ồ ạt nhằm biến thành một "đại công trường". Quá nóng vội để phát triển, hậu quả tỉnh này nợ đọng vài nghìn tỷ đồng. Nay, mặc dù tỉnh đã bố trí từ 50-70% ngân sách hàng năm để trả nợ, nhưng nguồn thu này trên địa bàn chỉ đạt 10% so với nhu cầu, khiến việc thanh toán nợ đọng gần như không đáng kể. Ông Hòa nói, nếu cứ để tỉnh tự cân đối ngân sách để thanh toán như hiện nay, có lẽ phải mất 7-8 năm nữa Hà Giang mới trả hết nợ.
Đó là chưa kể, do ngân sách để trả nợ nên Hà Giang không những không phát triển được mà có thể còn tụt hậu xa với các địa phương khác ở vùng núi phía Bắc. Kéo theo đó là tình trạng Nhà nước nợ DN, DN nợ ngân hàng, nợ người lao động dẫn đến các đề nghị bị đình đốn, phá sản không phá sản được, nhiều công trình xây dựng dở dang, bỏ dở gây lãng phí rất lớn, nguy cơ mất an ninh về tài chính, người lao động bất bình. Tình hình kinh tế - xã hội đó khiến người dân bất an, bỏ đi nơi khác sinh sống.
Chính vì vậy, Hà Giang đã phải cầu cứu QH, Chính phủ có giải pháp chính sách đặc biệt để giúp Hà Giang giải quyết vấn đề nợ đọng trong vòng 2-3 năm.
Một trong những chương trình đầu tư không hiệu quả khác trong nông nghiệp gần đây được báo chí đề cập nhiều, đó là chương trình bò sữa. Đại biểu Lê Văn Cuông (Thanh Hoá) cho rằng, chương trình này đang trên đà sập tiệm, làm cho nhiều hộ nông dân lao đao. Có tỉnh đã công khai tuyên bố phá sản chương trình này. Sau chương trình mía đường, có thể nói chương trình nuôi bò sữa đang đứng trước những thử thách khắc nghiệt, là bài học đắt giá bởi sự chọn đối tượng chăn nuôi chưa đúng, chưa phù hợp. Đó cũng là bài học cho thấy, sự tính toán có tính ăn xổi, không xác định được đúng đắn các mục tiêu, chiến lược lâu dài.
Do vậy, đại biểu Huỳnh Văn Chính - TP. Đà Nẵng, kiến nghị QH, Chính phủ có một cuộc tổng rà soát các công trình dở dang, đặc biệt là các công trình giao thông, dù sử dụng bất kỳ nguồn vốn nào. Đồng thời, có biện pháp quyết liệt, chấm dứt tình trạng đầu tư dàn trải, đầu tư phong trào, đầu tư theo kiểu cát cứ, cục bộ, chỉ biết ngành mình, địa phương mình, thiếu tính hợp tác liên vùng để tạo nên sức mạnh khu vực và sức mạnh của cả nền kinh tế.
| Ý kiến đại biểu: * Đại biểu Dương Trung Quốc (Đồng Nai): Đương nhiên, phải điều tra một cách khoa học, khách quan chứ không phải như một số địa phương vừa rồi đã làm nặng tính chủ quan, phi lý đến mức hài hước. Chúng ta chưa có, ở kỳ họp này vẫn chưa đưa ra Lụât Trưng cầu dân ý. Nhưng chừng nào chưa coi ý dân là một tiêu chí đánh giá hoạt động của Chính phủ thì các Báo cáo của Chính phủ vẫn còn một khoảng trống, dễ nảy sinh sự chủ quan và sinh thêm sự quan liêu trong nhận thức. * Đại biểu Nguyễn Thế Thảo (Bắc Ninh) Vừa qua chúng ta chưa xây dựng được một chiến lược cạnh tranh ở cả 3 cấp độ, đó là cạnh tranh sản phẩm, cạnh tranh DN, cạnh tranh quốc gia, song lại thiếu một chiến lược và một cơ chế đặc biệt để đầu tư phát triển vào các ngành, các sản phẩm có lợi thế so sánh và lợi thế cạnh tranh. Các bộ, ngành chưa chỉ ra được những sản phẩm nào, ngành nào có sức cạnh tranh cao trên thị trường thế giới, thị trường nội địa. Còn các địa phương và các DN thì thi đua nhau làm, bất chấp địa phương, DN mình có lợi thế so sánh để sản xuất kinh doanh sản phẩm đó hay không. Và kết cục, nhiều sản phẩm của chúng ta đã đổ bể và hiệu quả của nền kinh tế không chỉ không cao, mà thậm chí còn gây những hậu quả xấu về kinh tế và xã hội. Vì vậy, chấn hưng giáo dục là mệnh lệnh từ cuộc sống. Lâu nay, ngành Giáo dục đào tạo cứ loay hoay đối phó với công luận mà không làm cuộc đại phẫu thuật với chính mình. Công sức trí tuệ chỉ tập trung vá víu một tấm áo đã sờn. Việc giảng dạy, thi cử cứ thay đổi liên tục mà chưa bao giờ mới. Các tiêu cực được che đậy, lấp liếm bằng nhiều hình thức. Nhưng cái u, cái nhọt lâu ngày rồi cũng sẽ bị vỡ tung. |
