Đến các xã vùng cao, vùng sâu của tỉnh bây giờ, ít còn thấy nhà tranh, vách nứa, nhà dột nát, thay vào đó là những ngôi nhà đỏ au màu ngói mới. Có nếp nhà khang trang, vững chắc giúp người nghèo có thêm niềm tin, sức phấn đấu cho tương lai và thế hệ mai sau của gia đình mình.
ĐVTN huyện Bình Liêu giúp các hộ vận chuyển nguyên vật liệu, ngày công xây dựng nhà ở.
Quảng Sơn (Hải Hà) là một trong những xã sau cùng hoàn thành của tỉnh chương trình hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo theo Quyết định 167 của Thủ tướng Chính phủ. Khó khăn lớn nhất mà nơi đây gặp phải là địa bàn xa xôi, cách trở, lắm dốc, nhiều khe. Song, bằng sự vào cuộc của đoàn viên thanh niên, lực lượng vũ trang đứng chân trên địa bàn; những hộ nghèo khó khăn về nhà ở nơi đây đã có được ngôi nhà mơ ước của mình. Anh Chíu Tắc Coóng, bản Lý Sơn, xã Quảng Sơn, không giấu nổi niềm vui trong ngày về nhà mới: “Nhà cũ của tao xập xệ, khi trời mưa trong nhà cũng như ngoài sân. Vợ chồng tao cố gắng làm lụng, nhưng cũng chỉ đủ nuôi mấy đứa con, làm gì dám nghĩ đến xây nhà. May nhờ có Nhà nước, có tỉnh hỗ trợ; bà con, anh em và các đoàn viên thanh niên của huyện, của xã giúp sức, gia đình tao đã có ngôi nhà kiên cố thế này. Tao cảm ơn lắm...”. Không riêng Quảng Sơn, mà rất nhiều xã trên địa bàn tỉnh có địa hình khó khăn, song với quyết tâm huy động sức lực của toàn cộng đồng; gần 2 năm triển khai, thực hiện Đề án hỗ trợ hộ nghèo về nhà ở của tỉnh theo Quyết định 167, hơn 3.600 hộ nghèo trên địa bàn đã có nhà mới khang trang vững chắc.
Trước khi có Quyết định 167 của Thủ tướng Chính phủ, việc hỗ trợ giúp đỡ hộ nghèo về nhà ở đã được tỉnh quan tâm từ nhiều năm nay. Từ năm 2001-2006 tỉnh, các ngành, địa phương, doanh nghiệp, đoàn thể, tổ chức xã hội đã triển khai xây mới, nâng cấp, sửa chữa, cải thiện nhà ở cho gần 7.700 hộ nghèo trên địa bàn tỉnh. Sau khi Chính phủ ban hành Quyết định này, từ đầu năm 2009, Tỉnh uỷ, HĐND, UBND, UB MTTQ tỉnh đã chỉ đạo các cấp uỷ, chính quyền địa phương, các ngành đoàn thể, tổ chức xã hội và nhân dân tập trung huy động mọi nguồn lực để triển khai Đề án. Tỉnh nhanh chóng tổ chức rà soát nhu cầu về nhà ở của các hộ nghèo, bình bầu hộ nghèo đủ tiêu chuẩn hỗ trợ về nhà ở. Tỉnh uỷ, UBND tỉnh kịp thời ban hành các chỉ thị, quyết định, văn bản hướng dẫn thực hiện Đề án. Ban chỉ đạo thực hiện Quyết định 167 từ cấp tỉnh đến cấp xã, nhiều nơi đến thôn, bản được thành lập, phân công rõ trách nhiệm cho từng thành viên. Trong quá trình triển khai, các đồng chí lãnh đạo tỉnh thường xuyên đi kiểm tra, kịp thời nắm bắt, tháo gỡ khó khăn cho các địa phương. Ban đầu, việc triển khai Đề án gặp khó khăn do nguồn lực của các hộ nghèo có hạn, nhiều hộ nằm ở khu vực hẻo lánh, giá cước vận chuyển nguyên vật liệu cao… Tuy nhiên, với quyết tâm giúp người nghèo có được mái nhà “an cư lạc nghiệp”, tỉnh đề ra mục tiêu: Huy động tối đa các nguồn hỗ trợ để giúp hộ nghèo xây được nhà mới có quy mô, diện tích tối thiểu 25m2, tuổi thọ trên 10 năm; phấn đấu cơ bản hoàn thành trước Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIII.
Để thực hiện mục tiêu đó, tỉnh trích ngân sách hỗ trợ thêm 15 triệu đồng/hộ. Tỉnh phối hợp với UB MTTQ tỉnh tổ chức buổi “Nối vòng tay lớn” chung tay hỗ trợ “Quỹ vì người nghèo”, giao các sở, ban, ngành trực tiếp huy động sự ủng hộ, đóng góp của các doanh nghiệp cho Quỹ để có thêm kinh phí hỗ trợ xây nhà cho các hộ nghèo. Nhờ đó “Quỹ vì người nghèo” năm 2009 đã nhận được trên 14 tỷ đồng ủng hộ. Từ nguồn này, UB MTTQ tỉnh hỗ trợ thêm 3-4 triệu đồng/hộ, nâng số tiền hỗ trợ lên 25 triệu đồng/hộ. Tỉnh cũng khuyến khích các địa phương tăng cường vận động doanh nghiệp, đoàn thể ủng hộ đóng góp, vận động bản thân hộ nghèo vay vốn Ngân hàng Chính sách xã hội, huy động họ hàng, dòng tộc giúp đỡ để xây được căn nhà có diện tích lớn hơn mức tối thiểu, to đẹp hơn... Ngân hàng Chính sách xã hội đã tạo điều kiện cho 3.079 hộ vay trên 25 triệu đồng. Dựa trên tình hình, điều kiện thực tế, tỉnh đã giao cụ thể thời gian hoàn thành Đề án cho các địa phương.
Một trong nhiều ngôi nhà của hộ nghèo Ba Chẽ được hỗ trợ xây dựng.
Trong quá trình triển khai các địa phương luôn chủ động thực hiện sao cho hiệu quả nhất. Cán bộ, đảng viên thường xuyên kiểm tra đôn đốc, bám sát các thôn, bản để nắm tình hình, kịp thời báo cáo huyện để có biện pháp thích hợp giúp các hộ khó khăn ở vùng xa xôi, hẻo lánh. Một số địa phương chủ động nguồn kinh phí hoặc ứng trước ngân sách cấp huyện; giúp dân ký kết hợp đồng mua vật tư, vật liệu xây dựng trả chậm, giảm giá của các doanh nghiệp, đại lý; huy động doanh nghiệp, đoàn thể tổ chức quyên góp, hỗ trợ kinh phí, công lao động giúp đỡ cho hộ nghèo. Điển hình như: Đông Triều, Uông Bí, Yên Hưng, Bình Liêu, Hải Hà, Đầm Hà... Các đơn vị quân đội, biên phòng tích cực tham gia giúp các hộ dân vận chuyển nguyên vật liệu, hỗ trợ công xây, tiêu biểu như Trung đoàn 43 (Hải Hà), Đồn Biên phòng 23 (Bình Liêu)…
Với quyết tâm cao của tỉnh, nỗ lực của các địa phương, đến nay, trong tổng số 3.616 hộ nghèo trên địa bàn tỉnh được hỗ trợ về nhà ở, đã có 3.534 nhà hoàn thành đưa vào sử dụng; 7 địa phương (Đông Triều, Uông Bí, Yên Hưng, Hạ Long, Cẩm Phả, Móng Cái, Cô Tô) hoàn thành trước Tết Nguyên đán (kế hoạch của Chính phủ là hết năm 2012). Trong số 3.534 nhà hoàn thành, chỉ có 167 nhà có diện tích 25m2 (tối thiểu); còn lại đều có diện tích lớn hơn, trong đó có 216 nhà diện tích hơn 60m2. Các nhà xây đều đảm bảo các tiêu chuẩn theo quy định về nền cứng, tường cứng, mái cứng. Hiện trên địa bàn tỉnh còn 82 hộ ở Ba Chẽ, Đầm Hà, Hải Hà đang được khẩn trương xây dựng nhà ở để hoàn thành trong tháng 9 này.
Cùng với việc hỗ trợ nhà ở khu vực nông thôn, tỉnh còn chỉ đạo các địa phương hỗ trợ hộ nghèo về nhà ở khu vực đô thị với mức trợ cấp tối thiểu 25 triệu đồng/hộ. Tỉnh đã trích 1,5 tỷ đồng từ nguồn vốn dự phòng ngân sách tỉnh, bổ sung cho các địa phương: Yên Hưng, Tiên Yên, Ba Che, Bình Liêu, Hải Hà, Vân Đồn để thực hiện việc hỗ trợ này. Các huyện còn lại chủ động nguồn kinh phí của địa phương và kinh phí xã hội hoá để hỗ trợ. Nhờ vậy, đến hết tháng 8, trong tổng số 162 hộ nghèo khu vực đô thị khó khăn về nhà ở thuộc 13 huyện, thị, thành phố trên địa bàn, đã có 123 hộ triển khai xây dựng nhà ở, cam kết thực hiện xong trong tháng 10 này. Riêng TP Hạ Long đã hoàn thành hỗ trợ 32 hộ nghèo khu vực thành thị trong năm 2009.
Như vậy, Quảng Ninh đã hoàn thành hỗ trợ hộ nghèo về nhà ở sớm 2 năm so với quy định của Chính phủ và cơ bản hoàn thành chương trình hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo khu vực đô thị. Kết quả đó là sự phối hợp vào cuộc quyết tâm đầy trách nhiệm của các cấp, các ngành, doanh nghiệp, đoàn thể, tổ chức xã hội trên địa bàn tỉnh. Đề án hoàn thành trước thềm Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIII càng mang ý nghĩa sâu sắc.
