Có thể thấy, trong bối cảnh Việt Nam đang trong tiến trình hội nhập với nền kinh tế thế giới thì vấn đề CPH DNNN càng phải được thực hiện một cách mạnh mẽ, quyết liệt hơn, càng khó khăn càng phải cần có sự quyết tâm, đồng thuận cao.
Tuy nhiên, sau 10 năm thực hiện tiến trình cổ phần hoá, không phải doanh nghiệp nào cũng có được thành công như mong đợi.
Nhờ có hướng phát triển hợp lý sau CPH đã giúp Công ty CP Giống cây trồng Quảng Ninh phát triển hoạt động sản xuất kinh doanh tốt hơn nhiều so với trước. Trong ảnh: Kiểm tra các loại giống do Công ty sản xuất.
Chủ trương CPH doanh nghiệp trên địa bàn được khởi xướng từ năm 1999, nhưng phải sau 2-3 năm, CPH mới thực sự được các doanh nghiệp quan tâm. Trong đó, ghi nhận mạnh mẽ nhất của doanh nghiệp vào năm 2003, với sự hoàn tất CPH của khá nhiều đơn vị như: Công ty CP Bia, nước giải khát Hạ Long; Công ty CP Giống cây trồng Quảng Ninh; Công ty Cơ khí giao thông Quảng Ninh, Công ty CP Sản xuất thương mại Hạ Long... Các công ty này sau một thời gian dài hoạt động dưới sự bao cấp của Nhà nước đã xuất hiện tình trạng trì trệ trong sản xuất, thói quen trông chờ ỷ lại dẫn đến giảm khả năng cạnh tranh hàng hoá trên thị trường. Đứng trước những khó khăn này, lãnh đạo các Công ty đã họp và đưa ra thống nhất, bằng mọi cách phải đưa doanh nghiệp thực hiện CPH để từng bước thay đổi tác phong sản xuất trong doanh nghiệp. Ông Nguyễn Ngọc Tiến, Giám đốc Công ty CP Giống cây trồng Quảng Ninh cho biết: Để thực hiện có hiệu quả công tác CPH, đơn vị đã tiến hành tinh giảm biên chế. Trong quá trình tinh giảm bộ máy, đơn vị đã họp bàn dân chủ, lấy ý kiến của tập thể và theo hướng dẫn chỉ đạo của cấp trên. Sau khi tinh giảm bộ máy hoạt động số người chỉ còn 1/3 so với trước đây, nhưng do phát huy khả năng nội lực của từng thành viên trong tổ chức quản lý sản xuất và nghiên cứu khoa học, Công ty đã có chuyển hướng tích cực trong công tác. Ngay trong năm 2004, đơn vị đã làm ăn có lãi 300 triệu đồng. Về khối lượng sản xuất giống cung cấp cho các địa phương trong tỉnh và ngoài tỉnh cũng tăng đáng kể. Nếu trước năm 2003, hai xí nghiệp sản xuất giống cả năm chỉ sản xuất được 500 tấn thì đến năm 2004 thực hiện CPH số lượng giống đã sản xuất được 630 tấn; năm 2010 lên tới trên 1.000 tấn. Từ một doanh nghiệp nhà nước trước đây hoạt động công ích, khi CPH, ban đầu không ít người băn khoăn liệu sau cổ phần đơn vị có tiếp tục nghiên cứu KHKT nữa không? Thực tế đã chứng minh, sau 3 năm cổ phần, Công ty vừa làm tốt nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh, song đồng thời vẫn làm tốt việc tìm kiếm, phát triển các đề tài khảo nghiệm các giống lúa mới.
Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào cũng có được thành công trên tiến trình CPH. Cũng có một số doanh nghiệp trên địa bàn sau khi cổ phần gần như chỉ hoạt động cầm chừng, sản xuất kinh doanh không có lãi, ảnh hưởng đến đời sống người lao động. Điển hình như một số công ty chế biến, xuất khẩu thuỷ sản trên địa bàn. Sau hơn 4 năm cổ phần, hiện nay các công ty này vẫn rất khó khăn. Nguyên nhân là do công ty thiếu vốn đầu tư, trong khi đó việc thu hút vốn đầu tư từ bên ngoài không có. Bên cạnh đó, trong quá trình triển khai thực hiện CPH, doanh nghiệp phải đối mặt với rất nhiều vấn đề phức tạp cần giải quyết như: vấn đề đất đai, quyền sở hữu tài sản; định giá tài sản, quan hệ với các tổ chức tín dụng, quản trị doanh nghiệp sau khi cổ phần...
Theo lộ trình phát triển, đến thời điểm này, tỉnh ta đã hoàn tất việc chuyển đổi doanh nghiệp nhà nước sang hình thức kinh doanh mới, giảm bớt sự lệ thuộc vào nhà nước như trước đây. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp hiện nay, nếu có đổi mới cũng chỉ đủ sức chuyển đổi sang mô hình công ty TNHH một thành viên chứ chưa thể chuyển sang cổ phần. Trường hợp như tại Công ty Quản lý cầu phà Quảng Ninh. Theo quyết định, đơn vị này phải chuyển đổi thành công ty cổ phần (thực hiện vào năm 2009). Tuy nhiên, việc chuyển đổi này đã gặp rất nhiều khó khăn do chưa phù hợp với công tác quản lý và nhiệm vụ được uỷ thác của đơn vị. Thêm vào đó, mặc dù quản lý trên một địa bàn trải dài, song khả năng huy động vốn từ nội lực không cao, việc thu hút vốn từ bên ngoài lại càng hạn chế hơn.
Để có thể chuyển đổi thành công một doanh nghiệp 100% vốn nhà nước sang hình thức cổ phần rất cần có sự cân nhắc, tính toán hợp lý về nhiều mặt như: nguồn lực vốn, yếu tố con người, thời điểm cổ phần… Ngoài ra, doanh nghiệp cũng rất cần sự hỗ trợ nhiều hơn về cơ chế để có thể phát huy vai trò của mình trong nền kinh tế hiện nay. Có như vậy, CPH doanh nghiệp mới thực sự trở thành động lực cho sự phát triển lâu dài của doanh nghiệp.
