Nhà bị sụt móng, tường và trần rạn nứt, cả đoạn đường bê tông bị tụt thành hố, thậm chí có ngôi nhà bị sập gần như hoàn toàn... Đó là thực tế hiện nay của hơn chục hộ gia đình ở tổ 12, khu 4, phường Hà Tu (TP Hạ Long) do hậu quả của việc nổ mìn khai thác than tại vỉa 11 của Công ty Cổ phần Than Núi Béo.
Chị Nguyễn Thị Hiền (nhà gần khu vực khai thác than tại vỉa 11 vài chục mét) bàng hoàng kể lại: “ - Khoảng hơn 2 giờ, ngày 15-6-2009, 2 mẹ con tôi giật mình tỉnh giấc vì một tiếng “uỳnh...” rất lớn. Sau tiếng nổ, ngôi nhà cấp 4 của vợ chồng tôi ở giáp nhà bố mẹ cũng phát ra tiếng ầm ầm. Mẹ con tôi dậy xem mới biết tường nhà bị đổ, một phần mái ngói rơi xuống vỡ vụn. Toàn bộ ngôi nhà không thể ở được. May hôm đó chồng tôi làm xa không về nên tôi ở bên nhà mẹ. Nếu ngủ ở nhà thì không biết chuyện gì sẽ xảy ra…
Ngôi nhà của chị Hiền bị sập do nổ mìn.
Chị Hiền kể tiếp: “- Căn nhà mái bằng của bố mẹ tôi xây rất kiên cố, vậy mà do việc nổ mìn liên tục tại vỉa 11 nên bây giờ căn nhà đã bị lung lay, tường bị xé, nền toạc ra, móng rạn nứt ...
Ngoài việc nhà cửa bị hư hỏng, theo chị Hiền và một số người dân ở đây cho biết thì nguồn nước ngọt cũng bị thiếu vì vỉa 11 bên cạnh đào sâu rút hết nước về moong; rồi đường đi lối lại khắp các ngõ xóm bị sạt, thụt lún đi lại rất khó khăn...
Nhà bị rạn nứt, đường thụt lún do trượt vỉa.
Có thể nói từ hơn 4 năm nay kể từ ngày Công ty Cổ phần Than Núi Béo khai thác than nơi đây, nhiều người đã phải sống bất an, ăn ngủ không yên. Trước đây, mỗi khi nổ mìn còn có những cảnh báo, thông báo thời gian cụ thể để người dân biết nhưng không hiểu vì sao, điều đó về sau cũng không còn được thực hiện. Theo các hộ dân ở đây cho biết, mỗi lần bị ảnh hưởng từ việc nổ mìn khai thai thác than tại vỉa 11, họ đều được đại diện chính quyền địa phương và Công ty Cổ phần than Núi Béo đến lập biên bản và hứa sẽ giải quyết bồi thường để sửa nhà, sửa đường, xây dựng nhà mới v.v. Tuy nhiên, vấn đề không đơn giản như vậy vì hiện tại cho dù có sửa chữa lại nhà cửa, đường sá v.v. thì cũng khó mà “an cư” ở đây được. Vì thế bà con muốn Công ty hỗ trợ, giải quyết để di chuyển đến nơi an toàn hơn…
Một đoạn đường bê tông khá dài của khu bị thụt lún, nay trở thành đường đất.
Theo quan sát của chúng tôi, con đường dân sinh dẫn vào tổ 12, khu 4, phường Hà Tu nằm sát vỉa 11, khai trường khai thác than của Công ty Than Núi Béo, dấu tích về con đường bê tông hoá trước kia chỉ tìm thấy ở những khúc sụt lún các mảng bê tông gãy lộ ra. Giờ con đường là những đụn đất lô nhô vì được bà con ở đây lấy đất đắp lên sau những vụ sụt lún. Đi đến đâu chúng tôi cũng bắt gặp hình ảnh những ngôi nhà bị sập, nứt trông rất nguy hiểm. Điều đó cho thấy việc người dân nơi đây muốn “ra đi” cũng là dễ hiểu...
Ông Hồ Đình Cầm, Phó Chủ tịch UBND phường Hà Tu, cũng có đánh giá như vậy. Ông nói : “- Khu vực tổ 12, khu 4 giáp ranh với vỉa 11, khu vực khai thác than của Công ty Cổ phần than Núi Béo là nơi rất nguy hiểm vì thường xuyên xảy ra hiện tượng nhà bị rạn nứt, sập do nổ mìn, đường đi bị sụt lún do trượt vỉa. Mỗi khi các hộ thông báo, đại diện chính quyền địa phương và Công ty đều có mặt để lập biên bản xem xét giải quyết mức độ bồi thường. Nhưng theo ý kiến của tôi, có lẽ Công ty cũng nên xem xét giải quyết cho các hộ dân nơi đây di chuyển đến nơi an toàn để đảm bảo cuộc sống…”.
Người dân tổ 12, khu 4, phường Hà Tu (TP Hạ Long) sinh sống cách khai trường vỉa 11 sâu thăm thẳm chỉ vài chục mét.
Trao đổi với chúng tôi, ông Vũ Anh Tuấn, Giám đốc Công ty Cổ phần than Núi Béo, khẳng định: “- Công ty chúng tôi luôn xác định “Sản xuất gắn liền với an dân”; do đó việc làm ảnh hưởng đến bà con ở đây, như nước sinh hoạt thiếu, đường đi bị sụt lún, nhà bị sập, rạn nứt v.v. Công ty đều có phương án hỗ trợ như mua téc đựng nước, đổ cấp phối đường đi, sửa chữa hay xây mới nhà tuỳ theo từng trường hợp... Tuy nhiên, người dân không đồng tình mà muốn được di chuyển đến nơi ở khác. Điều này Công ty cũng đồng ý nhưng đang mắc về mặt pháp lý vì các hộ dân này lại nằm ngoài ranh giới mỏ do đó không thể tự ý di chuyển được. (?). Hiện chúng tôi cũng đã lập phương án thuê thêm đất trình UBND tỉnh phê duyệt… Khi đó việc di chuyển cho các hộ dân đến nơi ở an toàn mới đảm bảo tính pháp lý…”.
Được biết, Công ty Cổ phần than Núi Béo được UBND tỉnh cho phép sử dụng 3.802.165,4 m2 đất tại các phường Hồng Hà, Hà Trung, Hà Tu (TP Hạ Long) để khai thác và kinh doanh chế biến than, thời gian thuê đất 10 năm (từ năm 2005-2015), tính đến nay còn hơn nửa thời gian nữa. Trong thời gian ấy, nếu cứ tiếp tục ở đây thì làm sao người dân “an cư lạc nghiệp” được? Đây là điều mà Công ty Cổ phần Than Núi Béo không thể không quan tâm…
