Trong chuyến công tác vào trung tuần tháng 5 này, chúng tôi có dịp trở lại dự án Khu đô thị mới Tây Ka Long (TP Móng Cái). Mọi việc ở đây dường như đang ''nóng lên''. Chủ đầu tư thì như người ''ngồi trên đống lửa'' bởi đã 4 năm trôi qua mà công tác GPMB vẫn chưa giải quyết xong. Còn một số hộ dân thì vẫn đang tiếp tục tìm đến chủ đầu tư và gõ cửa các cơ quan chức năng để khiếu nại, đòi quyền lợi...
Dự án đô thị mới Tây Ka Long vẫn ngổn ngang tám bề do vướng mắc giải phóng mặt bằng.
Đã giải quyết những hệ luỵ nhưng...
Cũng tương tự các dự án khu đô thị mới khác, dự án khu đô thị Tây Ka Long đã có thời gian dài nằm trong tình trạng ì ạch với tiến độ ''rùa bò''. Nguyên nhân vẫn không gì khác là do những vướng mắc trong công tác bồi thường GPMB. Bên cạnh đó, một lý do nữa không kém phần quan trọng là sự thiếu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ thực hiện công tác GPMB dự án từ cơ sở đến TP Móng Cái. Trong nhiều năm liền, việc quản lý đất đai xung quanh dự án bị buông lỏng; việc giao đất, cho thuê đất của chính quyền cấp xã không đảm bảo đúng quy định của pháp luật; việc vận dụng chính sách, pháp luật về đất đai của một số cán bộ trực tiếp thực hiện chưa đúng, chưa chính xác; người dân thì lợi dụng sự buông lỏng công tác quản lý đất đai khai khống nhiều diện tích đất và giả mạo một số giấy tờ xác minh nguồn gốc đất... Hệ luỵ đã dẫn tới những bất cập trong quá trình lập phương án bồi thường. Cụ thể đã có 36 phương án trong hồ sơ nguồn gốc đất được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sau thời điểm UBND tỉnh có quyết định thu hồi đất để thực hiện dự án và 14 phương án thuê đất không đủ điều kiện để bồi thường. Sau khi có kết luận của Thanh tra Nhà nước tỉnh về những sai phạm xung quanh việc thực hiện công tác đến bù GPMB khu đô thị mới Tây Ka Long, UBND thành phố đã họp kiểm điểm và truy cứu trách nhiệm đối với các tổ chức, cá nhân vi phạm trong quá trình thực hiện nhiệm vụ... Theo đó, đã có hơn 20 cán bộ bị xử lý kỷ luật và truy thu số tiền là 3,7 tỷ đồng, nộp ngân sách Nhà nước. Đồng thời thành phố đã chỉ đạo các ngành chức năng chỉnh sửa, xây dựng lại 25 phương án bồi thường hỗ trợ cho các hộ dân với tổng giá trị bồi thường hỗ trợ khoảng 11,1 tỷ đồng.
...Người dân vẫn kêu ca, khiếu nại!
Chủ tịch UBND TP Móng Cái Nguyễn Mạnh Hà cho biết: Trước khi rà soát và xây dựng lại các phương án bồi thường, thành phố đã cử các tổ công tác đến từng hộ dân vận động tuyên truyền và tổ chức nhiều cuộc tiếp xúc, đối thoại với các hộ dân. Trên cơ sở đó lấy ý kiến và cùng với chủ đầu tư thực hiện hỗ trợ cho các hộ theo quy định. Tuy vậy, 105 phương án bồi thường được xây dựng ở thời điểm trước đã được điều chỉnh lại nhưng vẫn còn trên 20 hộ chưa đồng tình với phương án hỗ trợ. Họ cho rằng các phương án bồi thường thực hiện ''chưa công bằng''... Không ít hộ dân đã tự ý đưa ra những điều kiện vô lý, không tuân thủ những quy định của pháp luật và buộc chủ đầu tư phải thoả hiệp với mức bồi thường gấp nhiều lần so với quy định thì mới bàn giao mặt bằng. Ví dụ như hộ ông Mai Thanh Coỏng (phường Ninh Dương). Gia đình ông Coỏng có tổng số 500m2 đất và 1 nhà cấp 4 nằm trong dự án. Theo phương án bồi thường được UBND TP Móng Cái phê duyệt thì gia đình ông được 700 triệu đồng và được chủ dự án hỗ trợ tái định cư với mức hỗ trợ thêm 500 triệu đồng. Tuy nhiên, bất luận như thế nào ông vẫn đòi chủ dự án phải bồi thường 3 tỷ đồng hoặc chủ dự án phải cấp cho 3 lô đất tái định cư tại khu đô thị mà không phải nộp tiền; đồng thời phải chi trả cho gia đình ông đủ số tiền đền bù theo phương án bồi thường đã được phê duyệt(?). Hay trường hợp của 1 hộ dân nằm trên trục đường quốc lộ 18, hộ ông Đặng Văn Lưu, đã đưa ra các yêu sách như: đề nghị chủ dự án bố trị tái định cư tại chỗ đang ở nếu có sai lệch chỉ khoảng 5-7m; nếu tái định cư tại địa điểm khác do chủ đầu tư bố trí thì phải hỗ trợ mức 300 triệu đồng ngoài số tiền thanh toán theo phương án bồi thường(?). Trong khi đó, hầu hết các hộ dân này đã được TP Móng Cái áp dụng chính sách với giá đền bù vào thời điểm giá cao nhất năm 2008 và đã được chủ đầu tư bố trí tái định cư có cùng một diện tích đất ở khu đô thị cao cấp có hạ tầng đồng bộ. Theo ông Nguyễn Văn Ngọc, Giám đốc Công ty Ngọc Hà, chủ đầu tư dự án, thì việc đưa ra các yêu sách yêu cầu chủ đầu tư phải thoả hiệp là những ''việc làm phi lý'' của những hộ dân này! Bởi lẽ công tác đền bù, lập phương án đền bù không phải là trách nhiệm của Công ty mà Công ty chỉ là một thành viên trong Hội đồng kiểm đếm thẩm định và thực hiện chi trả tiền sau khi có quyết định phê duyệt phương án đền bù của cấp có thẩm quyền. Ông Ngọc nhấn mạnh: “Để tạo điều kiện thuận lợi cho các hộ di chuyển chỗ ở, ngoài những chính sách hiện hành, Công ty đã linh động hỗ trợ ít nhất 200 triệu đồng/suất tái định cư đối với những hộ được tái định cư và có những hộ được hỗ trợ lên tới 700 triệu đồng. Thế nhưng một số hộ vẫn ra sức đòi ưu sách, không tôn trọng pháp luật gây khó khăn cho chính quyền địa phương và cản trở cho chủ đầu tư tiến hành dự án, đẩy nhanh tiến độ theo quy định”.
Xem ra việc GPMB ở dự án Khu đô thị mới Tây Ka Long vẫn đang rất ''ngổn ngang''. Và mặc dù các ngành chức năng của tỉnh, của TP Móng Cái đã tích cực chủ động vào cuộc, nhưng lời giải để tháo gỡ vấn đề này vẫn chưa tìm ra. Được biết TP Móng Cái sẽ thực hiện biện pháp cứng rắn và tiến hành cưỡng chế đối với các hộ cố tình không chấp hành quy định của pháp luật trong việc bồi thường và giải phóng mặt bằng ở dự án Khu đô thị mới Tây Ka Long. Có lẽ, đây cũng là biện pháp cần thiết trong thời điểm hiện tại nếu muốn dự án Khu đô thị mới Tây Ka Long sớm được thực hiện.
