Để lại cho con cháu

Bàng Công, người đất Tương Dương thời Đông Hán tính điềm đạm, không mấy khi bước chân tới chốn tỉnh thành. Hai vợ chồng ở nhà chăm chỉ làm ăn và thường kính nhau như khách vậy.

Một hôm Lưu Biểu, người đất Cao Bình, làm thứ sử ở Kinh Châu, đến nhà chơi. Bàng Công đang cày dưới ruộng, bỏ cày lên bờ nói chuyện, còn vợ con vẫn cứ ở dưới đồng, mải miết làm việc. Lưu Biểu thấy thế, hỏi rằng:

- Sao tiên sinh khổ thân cày cuốc, chẳng chịu ra kiếm chút quan lộc, sau lấy gì để lại cho con cháu?

Bàng Công nói:

- Người đời ai cũng lấy “nguy” để lại cho con cháu, duy chỉ tôi đây là lấy “an” để cho con cháu mà thôi. Cách để lại cho con cháu, tuy khác nhau nhưng đằng nào thì cũng gọi là để cả!

Lưu Biểu nghe, không biết nói gì hơn, thở dài rồi đi.

Có kẻ qua đường thấy vậy bèn hỏi Bàng Công:

- Dạ thưa cụ, cụ nói thiên hạ lấy “nguy”, còn cụ lấy “an” để lại cho con cháu là nghĩa làm sao?

Bàng Công nhìn người nọ, tỏ ý ngạc nhiên:

- Không lẽ anh không thấy con cái những nhà quan chức giàu có thường đua đòi ăn chơi rồi sinh ra hư hỏng, có để lại bao nhiêu tiền của bạc vàng rồi chúng cũng phá tán hết hay sao?

Người đi đường phá lên cười:

- Cụ ơi, cụ lạc hậu mất rồi! Người ta thường nói “cháu nó lú có chú nó khôn”, con cái nhà quan cho dù có ăn chơi hư hỏng thì sau này nhờ cái ô của bố, chúng vẫn được bố trí cho những chỗ làm tốt, có cơ thăng tiến. Còn nhà bác, suốt ngày chỉ chúi mũi vào mấy sào ruộng, liệu sau này có đủ tiền để lo lót xin việc cho con cái hay không? Như thế, biết đâu chính cụ đang lấy “nguy” để lại cho chúng ấy chứ!!

Cùng chuyên mục