Trong tất cả các phong trào, cuộc thi về sáng tạo, cải tiến kỹ thuật, lực lượng những người trẻ tuổi luôn đóng góp một vai trò hết sức quan trọng. Trong lứa tuổi đoàn viên, thanh niên, thiếu niên đã xuất hiện nhiều sáng kiến cải tiến kỹ thuật có giá trị, đem lại hiệu quả trong đời sống xã hội. Tuy nhiên, đa số các sáng kiến cải tiến kỹ thuật của lực lượng trẻ chỉ dừng lại ở mức phát hiện đề tài nhưng lại thiếu tính ứng dụng vào thực tiễn do nhiều nguyên nhân.
Chính vì vậy, để nuôi lớn những khát vọng sáng tạo trẻ, rất cần có sự quan tâm, đầu tư đúng mức hơn nữa trong lĩnh vực này. Để sáng tạo không còn dừng lại ở ý tưởng mà có thể đi sâu vào thực tiễn, trở thành những ứng dụng có ích hơn cho xã hội...
Để kịp thời phát hiện những “điểm sáng” trong sáng tạo khoa học kỹ thuật của đoàn viên thanh niên (ĐVTN), những năm qua, Sở KH&CN đã phối hợp với Tỉnh Đoàn, Sở Giáo dục - Đào tạo và một số ngành hữu quan xây dựng và phát động nhiều phong trào có hiệu quả. ở khối trường học có phong trào “Sinh viên nghiên cứu khoa học”, đề xuất các sáng kiến trong việc đổi mới phương pháp, đổi mới dụng cụ, thiết bị dạy và học, nâng cao chất lượng học tập. Khối công chức, viên chức nghiên cứu, đề xuất sáng kiến, giải pháp ứng dụng nâng cao năng suất lao động, phục vụ công tác chuyên môn, nghiệp vụ của cơ quan, đơn vị, đẩy mạnh thực hiện công cuộc cải cách hành chính Nhà nước. Khối doanh nghiệp tập trung thực hiện phát huy sáng kiến cải tiến, ứng dụng KHKT, hợp lý hoá sản xuất, tiết kiệm nguyên vật liệu, đổi mới mẫu mã, kiểu dáng, nâng cao chất lượng sản phẩm… Thanh niên đô thị nghiên cứu, đề xuất các ý tưởng, sáng kiến trong tổ chức, quản lý và xây dựng đô thị, giữ gìn trật tự an toàn giao thông, phòng chống các tệ nạn xã hội, bảo vệ môi trường. Thanh niên nông thôn phát huy sáng kiến trong việc chuyển giao, ứng dụng tiến bộ KHKT và công nghệ mới vào sản xuất nông nghiệp, chế biến nông - lâm - thuỷ sản…
Học sinh trường THCS Cửa Ông (TX Cẩm Phả) tìm hiểu ứng dụng CNTT tại lớp học.
Những hoạt động sâu rộng như vậy đã khích lệ, động viên tinh thần sáng tạo cho thanh niên và đem lại những kết quả không nhỏ. Trong 2 năm (2007-2008), toàn tỉnh đã có gần 3.000 sáng kiến cải tiến kỹ thuật, hợp lý hoá sản xuất của đoàn viên thanh niên; duy trì hiệu quả hoạt động của 235 CLB khoa học kỹ thuật trẻ, CLB kỹ sư trẻ; có 595 đề tài khoa học kỹ thuật nhằm cải tiến kỹ thuật, nâng cao năng suất lao động, làm lợi hàng trăm tỷ đồng. ở các hội thi sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng, hội thi tin học trẻ không chuyên cấp toàn quốc, năm nào Quảng Ninh cũng đạt giải cao. Tại hội thi sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng Châu á - Thái Bình Dương (năm 2006) Quảng Ninh đã có cá nhân đoạt giải ba. Tại triển lãm quốc tế dành cho các nhà sáng tạo trẻ tại Indonesia (năm 2007) Quảng Ninh có cá nhân đoạt giải B.
Trong cuộc thi sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng toàn quốc lần thứ 5 vừa qua, Quảng Ninh cũng có 3 giải thưởng. Trong đó có tác phẩm mô hình tổ hợp quang lật goòng 180 độ mỏ hầm lò của hai tác giả Phạm Quý Quyền và Nguyễn Quang Thoại (đều là sinh viên trường CĐ Nghề mỏ Hồng Cẩm) đã vinh dự đạt giải ba. Đây là tác phẩm được đánh giá rất cao về khả năng ứng dụng trong thực tiễn, đặc biệt trong công tác hỗ trợ giảng dạy tại các trường dạy nghề mỏ hiện nay. Trở về sau cuộc thi, vẫn còn nguyên tâm trạng hồ hởi, SV Phạm Quý Quyền cho biết: Chúng em có được giải thưởng này phần nhiều là do sự giúp đỡ, chỉ bảo rất nhiệt tình của các thầy bộ môn, của nhà trường. Trên cơ sở ý tưởng ban đầu rất đơn giản, chúng em đã cùng với các thầy phát triển lên thành mô hình như ngày hôm nay. Toàn bộ chi phí do nhà trường tạo điều kiện chi trả. Vì vậy, trong quá trình làm mô hình đi dự thi chúng em không có khó khăn gì nhiều ngoài việc cần phải cố gắng tập trung để xây dựng mô hình sao cho có hiệu quả. Nếu không có sự giúp đỡ đó, khó lòng chúng em có được giải thưởng ngày hôm nay.
Có thể thấy “sáng tạo trẻ” là nguồn tài nguyên vô hạn của quốc gia, cũng là cái nôi bồi đắp nhân tài cho đất nước trong tương lai. Tuy nhiên, để những sáng kiến KHKT có thể ứng dụng sâu rộng vào thực tiễn, mang lại hiệu quả rõ nét của đối tượng thanh thiếu niên, đoàn viên hiện nay vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn. Từ ý tưởng đi đến thực tiễn vẫn là một con đường rất dài. Bên cạnh việc thiếu đầu tư chuyên sâu cho ý tưởng xuyên suốt trong một thời gian dài thì các tác giả trẻ còn đang rất thiếu sự đầu tư về vốn để hiện thực hoá những ý tưởng của mình. Chính vì vậy, bên cạnh việc quan tâm đến ý tượng sáng tạo trẻ bằng cách phát triển các CLB sáng tạo trẻ, tạo sân chơi lành mạnh cho các em vui chơi, học tập thì cũng rất cần có sự đầu tư về nguồn vốn từ phía các cơ quan chức năng, các tổ chức đoàn thể, xã hội nhiều hơn nữa nhằm hỗ trợ những ý tưởng sáng tạo.
