Để thực sự là “Tai, mắt của trên, bạn của dưới”...

Gần 20 bản tham luận của các phòng nghiệp vụ và thanh tra các ngành, các địa phương trong tỉnh đã được gửi tới Ban tổ chức cuộc Hội thảo “Thanh tra Quảng Ninh học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” (tổ chức ngày 18-11 vừa qua).

Những vấn đề mà các tham luận đề cập thực ra không mới nhưng lại rất có ý nghĩa trong bối cảnh hiện nay, hay như đồng chí Chánh Thanh tra tỉnh Dương  Thái Sơn nhận xét: - Đó là những ý kiến thật bổ ích, nó giúp cho các cán bộ, thanh tra viên Quảng Ninh soi lại mình để phấn đấu tốt hơn...”.

Để thực sự là “Tai, mắt của trên, bạn của dưới”... ảnh 1
Phó Tổng thanh tra Chính phủ Nguyễn Quốc Trượng (thứ 3 từ trái sang), Chánh thanh tra tỉnh Dương Thái Sơn (thứ 4 từ trái sang), trao đổi nghiệp vụ với một số đại biểu bên hành lang hội thảo “Thanh tra Quảng Ninh học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”.

Nhìn một cách tổng thể, trên cơ sở phân tích những quan điểm, tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh thông qua các bài viết, bài nói chuyện, các huấn thị v.v... của Bác về công tác thanh tra và người cán bộ làm công tác thanh tra, các tham luận tại Hội thảo đã đi sâu vào những vấn đề trọng tâm nhất trong quá trình hoạt động nghiệp vụ cụ thể của ngành mình, địa phương mình; từ đó liên hệ thực tiễn để rút ra những bài học thiết thực, bổ ích. Và chỉ cần lướt qua danh mục đề tài mà các bản tham luận nêu ra, có thể thấy vấn đề được quan tâm nhất là việc làm thế nào để người cán bộ thanh tra làm tròn chức năng của mình, thực sự là “tai, mắt của trên, bạn của dưới” như lời Bác Hồ từng dạy. Đề cập vấn đề này, trong tham luận của mình, Chánh Thanh tra Sở Tài chính Vũ Tuấn Tài nhấn mạnh 4 tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp của người làm công tác thanh tra; đó là: Tính công minh, tính khách quan, tính thận trọng và tính khiêm tốn. Theo ông, đây là 4 tiêu chuẩn quan trọng, “không thể thiếu” đối với một cán bộ thanh tra; và cả 4 tiêu chuẩn có mối quan hệ chặt chẽ, biện chứng với nhau, tạo nên uy tín và sức mạnh của người làm công tác thanh tra trong quá trình giải quyết công vụ. Liên hệ với thực tiễn công tác thanh tra của mình cũng như các đồng nghiệp khác trong lĩnh vực tài chính, Chánh thanh tra Sở Tài chính nhấn mạnh: “Trong thời kỳ kinh tế thị trường, người cán bộ thanh tra tài chính càng phải luôn trau dồi phẩm chất chính trị, kiên định, tinh thông nghiệp vụ, dũng cảm đấu tranh bảo vệ công lý, bảo vệ pháp chế XHCN; phải đề cao lương tâm và trách nhiệm, phong cách làm việc phải sâu sát, thận trọng...”.

Cũng một ý như vậy nhưng Chánh Thanh tra Công an tỉnh, thượng tá Vũ Đình Hoà lại trên cơ sở phân tích nét đặc thù của công tác thanh tra nói chung, thanh tra trong ngành Công an nói riêng, để làm rõ hơn những yêu cầu về phẩm chất đạo đức, năng lực trình độ và phong cách sống, phong cách làm việc v.v... của người cán bộ thanh tra. Theo thượng tá Vũ Đình Hoà, “việc xây dựng phong cách thanh tra phải được tiến hành trên cơ sở nhận thức đầy đủ, sâu sắc về mục đích, vị trí, vai trò của công tác thanh tra...”; cụ thể, mục đích của hoạt động thanh tra không phải và không chỉ là “đón bắt, vạch mặt, khép tội v.v...” mà là giúp các đối tượng được thanh tra nhận thức đầy đủ thực tế để phát huy mặt tích cực, ngăn ngừa, chấn chỉnh mặt tiêu cực hạn chế... Vì thế, đòi hỏi mỗi cán bộ thanh tra phải tự mình rèn luyện, không ngừng nâng cao phẩm chất đạo đức để hoàn thành nhiệm vụ của mình; có như vậy mới xứng đáng là “tai, mắt của trên, bạn của dưới”...

Một sự trùng hợp khá thú vị là trong số các tham luận được gửi tới Ban tổ chức Hội thảo có một số đề tài mà người tham luận “không hẹn mà gặp” về ý tưởng. Cả Chánh Thanh tra huyện Ba Chẽ, Chánh Thanh tra huyện Đầm Hà, Chánh Thanh tra Sở Thông tin và Truyền thông, Chánh Thanh tra Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch và Trưởng phòng Nghiệp vụ (Thanh tra tỉnh) đều đề cập tới các yêu cầu cần có đối với một cán bộ thanh tra thông qua việc phân tích ý nghĩa lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “cán bộ thanh tra như cái gương cho người ta soi mặt, gương mờ thì không soi được!”. Tuy nhiên, xuất phát từ thực tiễn cụ thể mỗi địa phương, mỗi ngành, mỗi đơn vị, các tham luận đã nhìn nhận, phân tích ý nghĩa sâu sắc trong lời dạy này của Bác theo những góc độ khác nhau. Và vì thế, nó càng làm cho nội dung lời dạy của Bác được hiểu đầy đủ và toàn diện hơn; đặc biệt, nó cho thấy nhận thức về tính gương mẫu của đội ngũ cán bộ, thanh tra viên đang rất được quan tâm. Trong bối cảnh xã hội hiện nay, khi mà cơ chế thị trường, bên cạnh những mặt tích cực, cũng có những tác động rất dễ nảy sinh tiêu cực, làm tha hoá, biến chất những cán bộ thiếu bản lĩnh, không rèn luyện, trau dồi phẩm chất đạo đức thường xuyên, thì việc nhấn mạnh “tính gương mẫu” của người làm công tác thanh tra là hết sức cần thiết, có ý nghĩa thực tiễn thiết thực.

Một nội dung nữa cũng rất được các đại biểu tham gia Hội thảo quan tâm; đó là công tác thanh tra trong lĩnh vực giải quyết khiếu nại, tố cáo. Trưởng phòng Nghiệp vụ II (Thanh tra tỉnh) Nguyễn Đức Nghĩa, Chánh thanh tra Sở Tài nguyên và Môi trường Hoàng Văn Bốn, Chánh Thanh tra Sở LĐ-TB&XH Nguyễn Thành Tâm, Phó Chánh Thanh tra huyện Vân Đồn Vũ Công Điểm, Phó Chánh Thanh tra Sở Y tế Nguyễn Xuân Tình v.v... đều đề cập tới việc người cán bộ thanh tra cần học tập và làm theo những lời dạy của Bác Hồ như thế nào khi giải quyết công việc trong lĩnh vực rất quan trọng nhưng cũng không ít phức tạp này. Và trên cơ sở thấm nhuần lời dạy của Bác: “Đồng bào có oan ức, hoặc chưa hiểu rõ chính sách của Đảng và Chính phủ mà khiếu nại!”; vì thế phải giải quyết các khiếu nại “sớm chừng nào hay chừng ấy”, các tham luận đã nhấn mạnh ý nghĩa thiết thực của công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo trong thực tế hiện nay. Từ đó có những ý kiến đề xuất xác đáng trên mỗi lĩnh vực công tác; chẳng hạn như về việc sử dụng cán bộ (tham luận của Trưởng phòng Nghiệp vụ II - Thanh tra tỉnh), việc sử dụng phương pháp đối thoại (tham luận của Chánh thanh tra Sở LĐ-TB & XH), về thái độ ứng xử (tham luận của Phó Chánh Thanh tra Sở Y tế) v.v... trong quá trình giải quyết khiếu nại, tố cáo. Những tham luận này, dưới những góc độ khác nhau, đã góp phần chỉ ra nhiều vấn đề cần quan tâm trong công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo hiện nay. Đây thực sự là điều rất đáng ghi nhận...

Có thể nói, cuộc Hội thảo không chỉ mang ý nghĩa về mặt lý luận mà còn là sự đúc kết những kinh nghiệm thực tiễn của các cơ quan, đơn vị trong ngành thanh tra tỉnh. Hay nói cách khác, đây cũng là hoạt động có ý nghĩa, ghi nhận những kết quả đạt được của đội ngũ thanh tra Quảng Ninh trong cuộc vận động “Thanh tra Quảng Ninh học tập và làm theo tấm gương đạo đức Chủ tịch Hồ Chí Minh”...

PV

Trưởng phòng Nghiệp vụ II (Thanh tra tỉnh) Nguyễn Đức Nghĩa:
Mục đích thanh tra là làm sao cho “trên thấu dưới, dưới thấu trên”...

Học tập và vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác thanh tra vừa là yêu cầu chính trị, vừa là yêu cầu đặt từ thực tiễn thực hiện nhiệm vụ của ngành Thanh tra trong thời kỳ mới. Một vấn đề mà hiện nay chúng ta cần nhìn nhận lại để vận dụng đúng tư tưởng của Bác về công tác thanh tra, mục đích thanh tra là làm sao cho “Trên thấu dưới, dưới thấu trên”; đối tượng của hoạt động thanh tra là việc thực thi công vụ, nhiệm vụ của cơ quan nhà nước và công chức nhà nước; vì vậy, trong quá trình đổi mới tổ chức và hoạt động thanh tra, cần nghiên cứu để Thanh tra trở lại đúng vị trí của nó, là “tai mắt của trên, là bạn của dưới”; tổ chức thanh tra phải gọn nhẹ, tập trung hơn; hoạt động thanh tra phải trọng tâm, trọng điểm và coi trọng các cuộc thanh tra diện rộng để đánh giá thực tiễn các cơ chế chính sách... Nhất là cần có sự phân biệt giữa thanh tra với các hoạt động kiểm tra thường xuyên của cơ quan quản lý với mục đích bảo đảm trật tự quản lý và xử lý vi phạm hành chính, tránh tình trạng “thanh tra hoá” nhiều hoạt động mà thực ra là hoạt động kiểm tra của các cơ quan quản lý...

Chánh Thanh tra Công an tỉnh Vũ Đình Hoà:
“Bám sát nhiệm vụ chính trị, công tác thanh tra sẽ có hiệu quả hơn nhiều...”

Tiếp thu ý kiến đóng góp của nhân dân, Thanh tra Công an tỉnh cùng các đơn vị chức năng đã phục vụ Đảng uỷ và Giám đốc Công an tỉnh tập trung ra nhiều nghị quyết, kết luận chuyên đề để giáo dục CBCS, đảng viên trẻ nâng cao giác ngộ lý tưởng cách mạng, lòng trung thành với Tổ quốc, với nhân dân; nhận thức rõ trách nhiệm, nêu cao ý chí chiến đấu, tinh thần cách mạng tấn công với bọn tội phạm, đảm bảo an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội, vì cuộc sống bình yên và hạnh phúc của nhân dân, ứng xử có văn hoá, với tinh thần trách nhiệm cao, làm việc tận tuỵ v.v... như 6 điều Bác Hồ dạy CAND...

Bài học rút ra qua công tác thanh tra trong CAND tỉnh đã chứng minh rằng ở bất kỳ thời điểm nào, địa phương, đơn vị, lĩnh vực nào, nếu công tác thanh tra luôn chủ động bám sát vào nhiệm vụ chính trị, công tác chuyên môn, yêu cầu của công tác XDLL, trên cơ sở yêu cầu của pháp luật, quy trình công tác... thì sẽ hạn chế được các tiêu cực, sai sót nảy sinh, nội bộ đơn vị đoàn kết, nhất trí cao. Và ngược lại, nếu không bám sát nhiệm vụ chính trị công tác thanh tra sẽ kém hiệu quả, không tạo được sự đoàn kết, nhất trí trong nội bộ đơn vị...

Chánh Thanh tra Sở Tài chính Vũ Tuấn Tài:
Trong thời kỳ kinh tế thị trường, thanh tra tài chính càng phải vững vàng, kiên định...”

Là một cán bộ thanh tra tài chính, tôi nhận thấy bài học quý giá là khi tiến hành thanh tra, người cán bộ thanh tra phải xác định rõ mục tiêu, nội dung, đối tượng thanh tra. Xem xét các vấn đề có nội dung về tài chính cần phân tích cả về phạm vi, đối tượng, nội dung, định mức, phương pháp tổ chức thực hiện, về cơ chế chính sách của từng cấp đã đúng qui định chưa, có phù hợp thực tế hay không v.v... từ đó tìm ra nguyên nhân dẫn đến việc làm tốt, chưa tốt, sai phạm v.v... làm cơ sở cho việc đề xuất kiến nghị xử lý, biện pháp khắc phục v.v...

Trong thời kỳ kinh tế thị trường, người cán bộ thanh tra tài chính càng phải vững vàng về phẩm chất chính trị, kiên định, tinh thông nghiệp vụ, dũng cảm đấu tranh bảo vệ công lý, bảo vệ pháp chế XHCN. Phải đề cao lương tâm và trách nhiệm; phong cách làm việc phải sâu sát, khi xem xét, kết luận các vụ việc phải đảm bảo tính khách quan, toàn diện, trung thực thận trọng; không dập khuôn máy móc, không phiến diện một chiều, không xuê xoa dễ dãi... Xác định được điều đó, cán bộ thanh tra tài chính Quảng Ninh luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, tính khiêm tốn, không ngừng học tập phấn đấu trong phong trào thi đua của toàn ngành Thanh tra Quảng Ninh để mãi xứng đáng với lời dạy của Bác: “Thanh tra là tai, mắt của trên, là bạn của dưới”...

Phó Chánh Thanh tra Sở Y tế Nguyễn Xuân Tình:
“Cán bộ thanh tra phải luôn thận trọng, khách quan...”

Cán bộ thanh tra phải luôn thận trọng, khách quan, không được chủ quan, quan liêu trong khi giải quyết công việc. Khách quan là phải đứng trên góc độ của người đi thanh tra, kiểm tra mà nhìn nhận, xem xét, đánh giá những tình tiết liên quan đến sự việc; phải đứng trên quan điểm duy vật biện chứng để kết luận một sự việc, không phụ thuộc vào ý chí và nhận thức của một cá nhân nào. Chúng ta phải biết chấp nhận và giải quyết vấn đề nảy sinh trong hoàn cảnh cụ thể, lắng nghe các ý kiến nhưng cũng cần linh hoạt, nhạy bén, sẵn sàng đối phó với những bất ngờ xảy đến. Hồ Chủ tịch đã dạy: “Làm việc gì cũng phải xem xét kỹ càng, quyết đoán, dũng cảm”. Theo quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đã tiến hành thanh tra thì phải rất cụ thể. Người nói: “Thanh tra muốn biết, muốn thấy, muốn hiểu rõ sự thật ở cơ quan, địa phương nào đấy thì phải đến tận nơi nghe ngóng, tìm hỏi chịu khó. Quan liêu sẽ không làm được nhiệm vụ...”.

Đảm bảo tính thận trọng và khách quan trong khi thanh, kiểm tra cũng như khi giải quyết công việc hằng ngày là vô cùng quan trọng. Nó góp phần giúp cán bộ thanh tra nhìn nhận, đánh giá sự việc đúng với bản chất của nó. Qua đó sẽ giúp cho việc đưa ra những biện pháp thích hợp và có hiệu quả nhất...

Chánh Thanh tra huyện Vân Đồn Vũ Công Điểm:
“Để xảy ra tình trạng khiếu kiện vượt cấp, trách nhiệm trước hết thuộc về chính quyền sở tại...”

Chúng ta đều hiểu rằng giải quyết khiếu nại, tố cáo là hình thức biểu hiện trực tiếp của mối quan hệ giữa nhân dân với nhà nước. Khi người dân có điều gì oan ức mà khiếu nại và những khiếu nại đó được các cơ quan nhà nước có trách nhiệm xem xét, giải quyết kịp thời và thoả đáng thì người dân sẽ cảm thấy mình nhận được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, thấy mình được tôn trọng, mình là người chủ thực sự của Nhà nước; họ sẽ thấy gần gũi, gắn bó, tin yêu chính quyền...

Về điều này, Hồ Chủ tịch luôn nhắc nhở trách nhiệm của Nhà nước trong việc tiếp nhận và giải quyết khiếu nại, tố cáo của dân. Người đưa ra yêu cầu rất cao cho công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo của dân. Không những phải tiếp nhận và giải quyết kịp thời mà các cấp chính quyền, các cán bộ, công chức còn phải “giải quyết càng nhanh càng tốt” các khiếu nại đó. Theo quan điểm của Hồ Chủ tịch, lợi ích của nước, của dân là trên hết, việc của dân là việc hàng đầu; vì thế những khiếu nại của dân cần được xem xét, thậm chí người dân không kêu nài cũng phải chủ động kiểm tra để xem ý kiến người dân thế nào, có thiệt thòi, thắc mắc gì không...

Trong thời gian gần đây có nhiều người dân đã khiếu nại vượt cấp. Đành rằng trên thực tế cũng có một số trường hợp người khiếu nại có những đòi hỏi thiếu căn cứ hoặc do bị kích động, lôi kéo... Nhưng cũng phải thấy rằng đa số trường hợp là do họ bị thiệt thòi, thậm chí oan ức... Trong trường hợp này, sự thiếu trách nhiệm của các cơ quan, chính quyền địa phương, của các cấp, các ngành, là nguyên nhân chủ yếu của tình trạng khiếu kiện vượt cấp. Phải thấy rằng để xảy ra tình trạng đó, trách nhiệm chủ yếu thuộc về cơ quan nhà nước, thuộc về chính quyền cơ sở nơi phát sinh khiếu kiện...

Cùng chuyên mục