Năm 2006 đã khép lại với những bước ngoặt lớn của đất nước. Đã hoàn tất những “thủ tục” cuối cùng để gia nhập đoàn đua của thế giới. Bắt đầu từ đây, chính thức là cuộc đua. Không còn ưu tiên hay ngoại lệ. Chẳng có nhiều thời gian để ngoái cổ lại phân vân. Với tốc độ của thế giới hiện nay, để vượt lên được chỉ có một chiến lược: tập trung toàn lực để bay lên theo con đường đã chọn.
Đất nước như một doanh nghiệp
Theo một cách khác, nhà báo Thomas Friedman trong cuốn “Lexus và cành Ô-liu” đã dùng những thuật ngữ của thị trường chứng khoán để nói về các quốc gia: người ta bảo nhau hãy mua, giữ, hay bán. Những nước có triển vọng cao sẽ nhận được nhiều đầu tư, cũng như cổ phiếu của một công ty đang lên sẽ được nhiều người mua, và ngược lại.
Có thể nói quá trình đổi mới của Việt Nam bắt đầu từ 20 năm trước đã tạo ra một “doanh nghiệp” để mỗi người Việt Nam và cả thế giới cùng đầu tư. Những bước ngoặt lớn trong năm 2006 là để công ty “lên sàn” thế giới. Và các nhà đầu tư đã nhìn thấy triển vọng để quyết định “mua”. Con số FDI liên tục tăng lên để đạt hơn 10 tỉ USD năm 2006 là minh chứng.
Vậy thế giới đã đầu tư dựa trên những yếu tố nào? “Doanh nghiệp Việt Nam” chẳng có nhiều tài sản cố định để thu hút đầu tư: đất đai chúng ta chật hẹp, tài nguyên thiên nhiên chẳng phải giàu có. Nhưng thế giới đến với Việt Nam chẳng phải vì những yếu tố đó. Những đại gia hàng đầu về đầu tư nhìn nhận cơ hội theo các yếu tố “mềm”, đó là triển vọng, lãnh đạo, con người, và đặc biệt là luật chơi.
Triển vọng ổn định
Mỗi khi một công ty thay đổi lãnh đạo, giá cổ phiếu của công ty lại thay đổi. Đó là sự thay đổi kỳ vọng của thị trường vào lợi nhuận tương lai của doanh nghiệp, vào sự ổn định trong chiến lược của doanh nghiệp.
Nếu nhìn vào thế giới đầy rẫy bất ổn hiện nay, rõ ràng “cổ phiếu Việt Nam” được đánh giá trong tốp dẫn đầu về sự ổn định.
Vai trò lãnh đạo của Đảng trước đây là giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước, đến nay đã chuyển đổi sang vai trò tạo sự ổn định, phát triển và hội nhập. Vào cuộc chơi mới, không tránh khỏi những khó khăn bỡ ngỡ, nhưng vai trò đã được lịch sử trao cho, chỉ có con đường đi tới.
Thành công của cuộc chuyển đổi như vậy đã được chứng minh trong 20 năm qua. Tuy công cuộc chuyển đổi chưa hoàn tất, nhưng niềm tin của các nhà đầu tư đã đến trước.
Con người là tài nguyên lớn nhất
Với 85 triệu dân Việt trong nước và hơn 3 triệu người đang ở nước ngoài, không còn nghi ngờ gì nữa, đó là nguồn lực lớn nhất của đất nước.
Nhưng con số bao nhiêu triệu đó chỉ thực sự có nghĩa, khi mỗi con người chúng ta nhận thức được trách nhiệm của mình trước đất nước.
Con số đó chỉ thực sự có nghĩa, khi mỗi người dân từ trong và ngoài nước nắm chặt tay nhau, tạo nên khối đại đoàn kết vì tương lai dân tộc.
Con số đó cũng chỉ thực sự có nghĩa, khi hệ thống giáo dục (bao gồm cả giáo dục gia đình) bảo đảm trang bị cho mỗi con người những nhân cách và trí tuệ để từ đó tạo thành nhân cách và trí tuệ của dân tộc, khi cơ chế nhân sự và môi trường bảo đảm cho mỗi con người phát huy cao nhất khả năng của mình.
Luật chơi sẽ như thế nào
Trước khi bỏ tiền vào một doanh nghiệp, các nhà đầu tư luôn hỏi: vậy luật chơi ở đây là gì?
Lộ trình cải thiện luật chơi của chúng ta còn ngổn ngang phía trước: làm sao để hòa vào dòng chảy chung của những nước dẫn đầu, cải cách hành chính đã bao năm vẫn chưa được bao nhiêu, cải cách doanh nghiệp mới đi được đoạn đường đầu, rồi còn cơ cấu tổ chức của xã hội, còn cơ chế sử dụng người tài…
Cho dù ngổn ngang, những cam kết gia nhập WTO đã bảo đảm là Việt Nam sẽ chơi theo luật chơi của thế giới. Lời cam kết này được bảo chứng thêm bằng những khoản đầu tư của những đại gia trên thế giới như Intel và Canon. Trong đầu tư có một hiệu ứng: Khi những tập đoàn lớn đã vào, nghĩa là họ đã nghiên cứu và đã đặt niềm tin, hàng loạt các nhà đầu tư khác sẽ đi theo.
Không thể để mất niềm tin
Rõ ràng là còn bao điều chưa hoàn thiện.
Nhưng hãy nhìn vào gương mặt mỗi người đang sống trên mảnh đất này, tất cả trào dâng sức sống, tất cả đang toát lên niềm tin và hy vọng. Trong những lúc bận rộn nhất với những lo toan đời thường, mỗi chúng ta vẫn dành những khoảng khắc ngước mắt nhìn lên: dân tộc này nhất định phải bay lên.
Không thể để mất những niềm tin và hy vọng đó. Đạt được không dễ dàng, nhưng nếu để mất đi thì lấy lại niềm tin và hy vọng càng khó khăn gấp bội.
Quốc gia không hẳn là một doanh nghiệp
Giáo sư Dwight Perkins của trường Đại học Harvard lại bổ sung một ý khác. Ông cho rằng không hẳn một đất nước giống như một doanh nghiệp. “Doanh nghiệp có thể phá sản, nhưng một đất nước thì không!”
Và chắc chắn đất nước Việt Nam lại càng không. Dân tộc này đã trường tồn qua hàng nghìn năm, đã vượt qua những hiểm họa vô cùng to lớn để có được ngày hôm nay.
Nói điều đó là để chúng ta không phải quá bận tâm lo lắng về nguy cơ phá sản, mà hãy tập trung toàn lực cho hướng đi lên. Chỉ duy nhất còn một điều khắc khoải: nếu không tăng tốc để bắt kịp thế giới, và còn bị người khác vượt qua, đó chính là nguy cơ lớn nhất.
