Thú thực, trước khi đến Bạc Liêu, tôi chỉ nghe nói nhiều về vùng đất này với những giai thoại liên quan đến hai nhân vật nổi tiếng là nghệ sĩ Cao Văn Lầu, người đã sáng tác bài vọng cổ Dạ cổ hoài lang, tác phẩm được coi là mở đầu cho một dòng âm nhạc mới giai đoạn đầu thế kỷ XX và Trần Trinh Huy, người cũng rất nổi tiếng cùng thời với Cao Văn Lầu, nhưng là sự nổi tiếng về ăn chơi “ngông” đến mức đã trở thành phong cách: Công tử Bạc Liêu!
Nhưng Bạc Liêu không chỉ nổi tiếng bởi hai nhân vật này mà còn bởi những vườn nhãn, vườn chim v.v.. Và đặc biệt là những ngôi chùa của người Khơ me, mà Xiêm Cán là ngôi chùa đẹp nhất, lớn nhất, hội tụ đầy đủ nhất những yếu tố về văn hoá và tâm linh của bà con dân tộc này.
Một góc chùa Xiêm Cán.
Đó là một ngôi chùa nằm cách thị xã Bạc Liêu khoảng 7km về hướng đông - nam, được xây dựng từ thế kỷ XIX, với kiến trúc mang nét đặc trưng của người Khơ me vùng đồng bằng Nam bộ. Chùa là một quần thể kiến trúc gồm chính điện, sala, am, tháp, nhà ở của các sư sãi v.v.. Tiếp chúng tôi tại chính điện, nhà sư trụ trì Chùa đã giới thiệu về lịch sử ngôi chùa, những nét độc đáo trong kiến trúc... Qua đó tôi mới hiểu thêm về ý nghĩa của những bức tượng, phù điêu, bích hoạ v.v.. trên các cây cột, các bức tường, mái vòm v.v.. Đó là những hình vẽ giải thích quá trình tu hành khổ luyện của Đức Phật từ lúc sinh ra, đến lúc làm Thái tử cho đến khi vào cõi Niết bàn... Đối diện chính điện là cột trụ biểu với hình tượng của con rắn 5 đầu, dùng để thắp nến vào những ngày lễ, ngụ ý rằng giáo lý Phật pháp sẽ soi sáng cho nhân loại, giúp mọi người sống hướng thiện như chính loài vật này đã hướng đến cái thiện... Có thể nói, khi vào đây, ta như lạc vào một thế giới tâm linh, huyền bí.
Không chỉ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp của kiến trúc độc đáo, khi đến chùa Xiêm Cán, ta còn được hoà nhập vào cuộc sống tu hành ở đây một cách rất tự nhiên. Và đây cũng là một nét khá đặc biệt của những ngôi chùa Khơ me. Tôi rất tiếc là đã không đến Chùa đúng vào dịp những ngày lễ như lễ Ok Om bok, lễ Chol Chnam Thmay, lễ Đôn Ta v.v.. mà như một bạn đồng nghiệp ở Báo Bạc Liêu nói thì không khí nhà chùa vào những ngày ấy rất rộn ràng. Thế nhưng, ngay cả vào những ngày thường, thì khác với các ngôi chùa ở miền Bắc, ở đây vẫn không vắng vẻ. Trong nhà, ngoài vườn, rất đông các nhà sư vẫn miệt mài lao động. Trò chuyện với một số nhà sư, tuổi đời còn rất trẻ, chỉ độ đôi mươi, đang xới cỏ khu vườn điều, tôi thấy họ thật chân chất, cởi mở và dễ mến. Qua họ, tôi được biết nhà chùa vốn rất gần gũi với người Khơ me. Hay nói cách khác, ngôi chùa giống như là "trung tâm văn hoá" của bà con,là "mái nhà chung" đùm bọc và che chở cho họ. Và chính vì sự gắn bó mật thiết như thế nên họ rất tự hào về văn hoá của dân tộc mình...
Hiện nay, với những nét độc đáo về kiến trúc, văn hoá v.v.. Chùa Xiêm Cán đã trở thành một điểm đến hấp dẫn đối với khách du lịch khi tới Bạc Liêu!
