30-3-1959. Hôm ấy là một ngày đẹp trời. Đường lên công trường Đèo Nai (nay là Công ty cổ phần Than Đèo Nai) khác hẳn mọi ngày. Anh chị em công nhân vừa làm việc, vừa tò mò hỏi nhau: “Chắc có phái đoàn nào quan trọng lắm về thăm mỏ chăng?”.
Quả đúng như vậy! Khoảng 11h, có một đoàn cấp cao của Đảng và Chính phủ và chừng độ hơn 1h chiều, đoàn xe của phái đoàn tập kết tại đầu tầng 10, nơi tập trung khai thác, vận chuyển than bằng xe hoả. Khi đồng chí cảnh vệ mở cửa xe, mọi cặp mắt đổ dồn vào chiếc xe thứ 3, thứ 4. Bác Hồ bước ra, trong bộ quần áo nâu giản dị, với đôi dép cao su, mũ lá rộng vành, cùng các đồng chí lãnh đạo Trung ương, Bộ Công nghiệp, lãnh đạo tỉnh, lãnh đạo mỏ Than Cẩm Phả v.v.. vẫy tay chào mọi người. Nhiều tiếng hô: “Bác Hồ… Bác Hồ… Hồ Chủ tịch muôn năm… Hồ Chủ tịch muôn năm”!
Tin Bác Hồ về thăm lan truyền nhanh hơn sóng điện, tới các gương tầng, moong sâu. Mọi người chạy ào tới tầng 10 nơi Bác cùng các đồng chí trong đoàn đang đứng. Bác giơ tay ra hiệu cho mọi người ngồi xuống và nói:
-Bác thay mặt Trung ương Đảng và Chính phủ về thăm các cô, các chú và cảm ơn các đồng chí chuyên gia Liên Xô công tác tại khu mỏ. Trước hết Bác khen ngợi những cố gắng của cán bộ và công nhân khu mỏ trong thời gian vừa qua, nhất là từ tháng 8-1958 tới nay. Công nhân đã tiến bộ trong sản xuất, giữ gìn máy móc; những tiến bộ đó chưa phải đã hoàn toàn 100%. Cần cố gắng hơn nữa để tiến bộ mãi. Cán bộ, đảng viên, thanh niên, công đoàn gần gũi anh chị em công nhân hơn trước nhưng mới chỉ là bước đầu… Trong sản xuất các cô, các chú cũng còn nhiều khuyết điểm cần phải sửa chữa… Bác nói về chất lượng than xuất khẩu chưa thực tốt, than cục chưa đúng qui chuẩn, việc giữ vệ sinh an toàn lao động còn chưa đảm bảo v.v.. Bác bảo:
- Công nhân là giai cấp lãnh đạo, là chủ khu mỏ thì phải làm sao xứng đáng. Để xe, máy hỏng, lười biếng lãng phí đều không xứng đáng vai trò làm chủ. Muốn làm được những người chủ xứng đáng thì phải thi đua tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm…
Nói chuyện với cán bộ công nhân xong, Bác cùng các đồng chí lãnh đạo đi thăm các gương tầng sản xuất than thủ công, lên nhà ăn Than Trụ. Đến hơn 3h chiều, Bác ra về. Mọi người vẫy chào Bác và còn ra tận mép tầng nhìn theo chiếc xe cuối cùng đi khuất sau các dãy phố mỏ…
Sau ngày đó, cả công trường Đèo Nai (Mỏ Cẩm Phả) liên tục đưa năng suất, sản lượng lên cao, tăng từ 20 đến 30% so với ngày trước. Đến nay đã 48 năm, bài nói chuyện của Bác vẫn còn lưu giữ. Những kỷ niệm về Bác, từng lời, từng câu đã có tác dụng với thợ mỏ Đèo Nai suốt chặng đường, từ năm 1960 thành lập mỏ, đến năm 2001 thành Công ty và 2007 là Công ty cổ phần Than Đèo Nai. Từ người công nhân vận hành xe máy, làm than thủ công đến cán bộ quản lý v.v.. đều thấm thía lời dạy của Bác: Phát huy tinh thần làm chủ, lao động sáng tạo, thực hành tiết kiệm, giảm chi phí sản xuất, sửa chữa, giải phóng xe nhanh và giữ gìn bảo quản xe máy tốt. 48 năm qua, Đèo Nai đã khai thác cho đất nước hơn 50 triệu tấn than. Từ chỗ sản xuất 300 – 400 ngàn tấn than (năm 1959 – 1960), năm 2006 Đèo Nai đã sản xuất 2,8 triệu tấn than, được Đảng, Nhà nước tặng thưởng hàng chục Huân chương Lao Động hạng Nhất, hạng Nhì, hạng Ba cho tập thể và cá nhân, 2 cán bộ công nhân của mỏ được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động. Mỏ Than Đèo Nai được Nhà nước tặng thưởng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân năm 1998, Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới năm 2000 và Huân chương Độc Lập hạng Ba năm 2005…
