Di sản 15 tuổi

Ngày 17-12 năm nay sẽ là tròn 15 năm Vịnh Hạ Long được Tổ chức văn hóa, giáo dục và khoa học Liên hợp quốc (UNESCO) công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới (1994-2009). Đây là dịp để chúng ta đẩy mạnh hơn nữa công tác quản lý, bảo tồn, phát huy giá trị di sản vịnh Hạ Long; đẩy mạnh tuyên truyền, quảng bá, vận động bầu chọn Vịnh Hạ Long là 1 trong 7 kỳ quan thiên nhiên thế giới.

Di sản 15 tuổi ảnh 1
Chiều thu trên Vịnh Hạ Long.

Kỷ niệm sự kiện quan trọng này, vừa qua, UBND tỉnh đã có kế hoạch giao BQL Vịnh Hạ Long chủ trì phối hợp với Sở VH-TT&DL và Hội VHNT tỉnh tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, tập trung cao điểm từ tháng 11 đến ngày 20-12, như phát sóng phóng sự tài liệu “Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long - 15 năm một chặng đường phát triển” trên Đài Truyền hình Việt Nam và Đài PT-TH tỉnh; xuất bản 2 tập sách - ảnh về Vịnh Hạ Long có tên gọi “Vịnh Hạ Long kỳ quan thiên nhiên thế giới” và “Làng chài Cửa Vạn - Một nét văn hóa biển Hạ Long”... hoạt động được coi là điểm nhấn trong chương trình kỷ niệm là triển lãm “Vịnh Hạ Long - 15 năm Di sản thiên nhiên thế giới”, chương trình ca múa nhạc về Hạ Long tại Hà Nội và lễ mít tinh kỷ niệm tại Cung Văn hóa Lao động Việt - Nhật (TP Hạ Long)...

Thông qua các hoạt động kỷ niệm, Ban tổ chức hy vọng sẽ phần nào giới thiệu được những thành tựu 15 năm quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long; vị trí, vai trò của di sản đối với sự phát triển kinh tế - xã hội, văn hóa, hợp tác quốc tế và an ninh quốc phòng của đất nước cũng như của Quảng Ninh và Hạ Long. Đồng thời, hy vọng các hoạt động này sẽ góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm, niềm tự hào của các tầng lớp nhân dân đối với di sản và đẩy mạnh tuyên truyền, vận động bầu chọn cho Vịnh Hạ Long trở thành 1 trong 7 kỳ quan thiên nhiên thế giới.

15 năm - so với lịch sử hình thành Vịnh Hạ Long chỉ là trong chớp mắt, tuy nhiên đó là quãng thời gian đáng nhớ, bởi chúng ta đã làm được những công việc vượt bậc: Hai lần Vịnh Hạ Long được UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thế giới về giá trị cảnh quan (1994) và địa chất, địa mạo (2000). Từ thu hút mỗi năm vài trăm ngàn khách - thời điểm trước khi được công nhận di sản thế giới, nay số lượt khách tới thăm Vịnh Hạ Long đã ở con số hàng triệu, như năm 2007 đạt 1,78 triệu lượt, năm 2008 đạt 2,65 triệu lượt. Không chỉ góp phần đáng kể vào phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, Vịnh Hạ Long còn là một trong những hình ảnh tiêu biểu quảng bá du lịch, đất nước, con người Việt Nam ra với thế giới...

Tuy nhiên, bên cạnh mang lại những hiệu quả về kinh tế - xã hội, 15 năm qua cũng là khoảng thời gian Vịnh Hạ Long phải chịu những sức ép lớn đe dọa ô nhiễm môi trường từ sự gia tăng nhanh của các hoạt động kinh tế - xã hội trên Vịnh; các dự án lấn biển mở rộng đô thị ven bờ; hoạt động khai thác, sản xuất, chế biến than; nước, rác thải chưa qua xử lý từ các khu dân cư ven và trên vịnh; hoạt động du lịch và các dịch vụ khác... Thực trạng ấy đòi hỏi cấp ủy, chính quyền các cấp và các ngành chức năng cần quan tâm hơn nữa, có những giải pháp thích hợp nhằm giảm thiểu tới mức thấp nhất xung đột giữa bảo tồn các giá trị của Vịnh Hạ Long với các lợi ích kinh tế. Trong đó trọng tâm là vấn đề bảo tồn, giữ gìn môi trường tự nhiên và môi trường văn hóa của di sản.

Hy vọng, kỷ niệm 15 năm Vịnh Hạ Long được UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thế giới tới đây sẽ là dịp thích hợp để chúng ta nhìn, đánh giá lại những việc làm được và chưa làm được, để từ đó định hướng ứng xử tương ứng với những giá trị của Vịnh Hạ Long - viên ngọc vô giá mà thiên nhiên đã ban tặng cho con người.