Theo truyền thống về "Thánh sống" có từ nhiều thế kỷ qua tại 3 thành phố cổ ở Nepal, các bé gái được các thầy tu lựa chọn để làm hiện thân của một nữ thần đầy quyền lực trong đạo Hindu. Jerry Guo, cộng tác viên của báo The Christian Science Monitor, đã có bài viết chân thực về những nữ "Thánh sống" này.
Cũng giống như các học sinh nữ khác, Chanira Bajracharya, 13 tuổi, phải chật vật giải quyết đống bài tập hằng ngày. Nhưng cô bé vẫn cố tranh thủ thời gian xem TV hoặc dùng máy vi tính.
Khi Chanira Bajracharya được chọn làm "Thánh sống", không một ai - kể cả gia đình - được phép trách mắng Chanira Bajracharya. Charina có thể ăn bất cứ thứ gì mình muốn.
Tất cả diễn ra cứ như Chanira trúng số độc đắc. Nhưng một thực tế là, để đổi lấy cuộc sống tương đối xa hoa này, cô bé bị cấm rời khỏi căn nhà 5 tầng của mình, dành thời gian cho các ngày lễ hội. Chanira cũng phải chịu đựng việc cho phép những tín đồ Hindu tới để tìm kiếm sức mạnh hàn gắn từ cô hoặc để chụp ảnh vị "Thánh sống" của họ.
Charina là một trong ba Kumari, tức "Thánh sống", ở Nepal. Truyền thống tôn sùng các bé gái - rồi sau đó thay thế khi họ đến tuổi dậy thì - là độc nhất vô nhị ở đất nước Himalaya này.
Kumari - tín đồ đạo Phật được cả người theo đạo Phật và đạo Hindu tôn thờ - là biểu tượng "hòa giải chính trị đáng ngạc nhiên" ở vùng đất này, nơi châu Á gặp tiểu lục địa Ấn Độ, theo Nick Gier, nguyên giáo sư triết học và tôn giáo phương Đông tại Đại học Idaho. "Tôi thực sự ngạc nhiên về cách thức người Nepal đặt tôn giáo và chính trị cạnh nhau một cách sáng tạo để các tín đồ Phật giáo và Hindu cùng chung sống hòa bình", ông nói.
Tuy nhiên, sau sự sụp đổ của nền quân chủ 240 năm tuổi tháng 6 vừa qua, quốc hội mới của Nepal đã bắt đầu bàn đến chuyện hủy bỏ truyền thống này. "Kumari không còn cần thiết đối với một tân Nepal nữa", nghị sĩ Janardan Sharm quả quyết trong khi có người còn gọi đó là "biểu tượng ma quỷ".
Tôi đến vùng núi Everest này để gặp 3 Kumari được nhiều người biết đến trước khi họ theo con đường của cựu Vương Gyanendra. Nhưng vượt qua những cánh cửa "thiên đàng" quả là một thử thách lớn đối với một người phương Tây, đặc biệt là một nhà báo. Một Kurami ở Nepal. (Ảnh: Reuters)
Tôi bắt đầu từ Thủ đô Kathmandu, nơi loài bò có vị trí rất quan trọng đối với những người theo đạo Hindu - có quyền tham gia giao thông như những chiếc xe buýt công cộng miệt mài chở khách. Ở trung tâm thành phố này có một cung điện 3 tầng dành cho Kumari với tường bằng gỗ và cửa sổ chạm trổ hoa văn cổ xưa.
Đã 4h15 chiều và một đám đông khoảng vài chục khách du lịch lẫn người địa phương đang tụ tập trên chiếc sân nhỏ, chờ đợi để bắt gặp được sự thoáng hiện của một "Thánh sống" hoàng gia. Kumari này chậm 15 phút.
Bốn sinh viên cao đẳng người Nepal đứng chụm lại tại một góc. Họ đã đi xe buýt 7 tiếng đồng hồ từ Pokhara tới để xem "Thánh sống" Preeti Shakya 10 tuổi. "Chúng tôi được biết về Kumari từ khi còn nhỏ", một người tên là Neha Surung nói. "Đó là một truyền thống lâu đời mà chúng tôi có niềm tin".
Tiến trình lựa chọn Kumari rất bí ẩn. Rashmila Shakya, một cựu Kumari mà tôi gặp sau đó (không dính dáng gì tới Preeti) giải thích quá trình chọn lựa: Bất cứ một bé gái nào đáp ứng đủ 32 tiêu chí hoàn hảo đều được chấp nhận làm sự đầu thai của nữ thần Hindu, Taleju. Khi một Kumari bắt đầu dậy thì, họ sẽ bị thay thế.
Nhiều người tin rằng, cưới một cô gái từng là Kumari là một tai họa. Đây là rào cản chính cho một Kurami tái hòa nhập xã hội.
Vào một ngày tháng 5 nóng nực, Kumari hoàng gia, Preeti, không ngại xuất hiện bên cạnh cửa sổ tầng 3. Năm ngoái, cô đã từ chối ban tika - phúc lành dưới dạng một dấu đỏ lên trán - cho Thủ tướng, người đang nỗ lực tiếp quản quyền lực từ Quốc vương.
Kumari tiến bộ
Bất cứ một tín đồ Hindu hoặc người theo đạo Phật nào cũng có thể bước vào cung điện để được Kumari ban phước lành vào mỗi buổi sáng. Tuy nhiên, người phương Tây bị cấm ngặt nghèo, thậm chí không được đặt chân vào cung điện bên trong.
Đề nghị của tôi chỉ đơn thuần là một cuộc phỏng vấn cũng đã bị coi là sự xúc phạm nặng nề tới người canh giữ cung điện. Ông ta giận dữ đuổi người phiên dịch của tôi đi.
Vì vậy tôi tới thành phố Khabtapur liền kề, nơi có một Kumari được tin là tiến bộ nhất - và có thể tiếp cận được - ở Nepal. Cuối cùng, tôi đã tìm thấy ngôi nhà của Kumari nằm ở một trong những con phố nhỏ.
Không giống như Preeti hay Chanira, Sajai Shakya 11 tuổi được biết tới với một cuộc sống bình thường - một nữ thần cũng đi học, đi chơi và thậm chí tới thăm Mỹ (chuyến thăm chưa từng có tiền lệ của bé hồi tháng 6 năm ngoái đã khiến bé bị tước mất danh hiệu này). Cha của Sajai làm marketing, còn mẹ cô làm nội trợ.
"Kumari nên được cho phép đi ra ngoài", mẹ của Shakya là Rukmini Shakya nói. "Nếu ở nhà trong suốt 8 năm, làm sao các bé có thể hòa nhập với thế giới trong quãng thời gian sau này của cuộc đời".
Sajai Shakya. (Ảnh Reuters)
Đó là Patan, thành phố lớn thứ 3 mà tôi tới để gặp Chanira Bajracharya, một "Thánh sống" thích xem kênh truyền hình HBO. Chanira đang ở trong phòng "ngai vàng" của bé trong trang phục màu đỏ của một Kumari (cô bé không được phép mặc quần áo màu khác), quấn khăn hoa, đeo vòng bạc và vẽ con mắt thứ 3 mà người Hindu tin là có thể nhìn xa nhiều dặm và soi thấu tương lai.
Bé bị cấm cười, nhưng nếu tỏ bất kỳ một cảm xúc tiêu cực nào sẽ bị coi là một điềm gở chết người đối với khách. Tuy nhiên, cô bé 13 tuổi này có vẻ rất hài hước.
Mẹ của bé, bà Champa Bajracharya, bước vào và nói với tôi rằng người ngoài không được làm vấy bẩn sự trong sạch của Chanira bằng cách cố tìm cách nói chuyện. Đó là lý do cô bé không có bạn, Bajracharya giải thích. "Bé không được phép ra ngoài".
Ngay trước khi rời Nepal, tôi gặp Rashmila Shakya, 25 tuổi, người từng là "Thánh sống". Cô là Kumari đầu tiên tốt nghiệp cao đẳng, được cấp bằng khoa học máy tính năm ngoái. Khi Rashmila rời cung điện Kathmandu năm 1991 lúc 12 tuổi, cô chỉ có kiến thức của một học sinh lớp 2.
Sau Rashmila, có hai Kumari hoàng gia được dạy dỗ tốt hơn nhờ gia sư, nhưng họ vẫn không được tới trường hoặc sống chung với gia đình.
Rashmila tiếc là đã không được học hành đúng độ tuổi, nhưng cô vẫn bảo vệ truyền thống này. "Nếu các Kumari được tới trường, thì còn đâu là khác biệt giữa họ với các bé gái khác? Truyền thống phải được hiện đại hóa theo thời gian, nhưng điều đó không có nghĩa là toàn bộ hệ thống cần thay đổi".
Rashmila nhớ lại quãng thời gian cô làm người hàn gắn tinh thần. Cô kể về một cậu bé câm 6 tuổi bỗng nhiên nói được ngay sau khi uống thứ nước được rót qua bàn chân của cô.
Nhưng đối với Rashmila, cô gái trong trang phục quần jean thời trang và móng tay sơn hồng, quãng thời gian đó đã trở thành dĩ vãng. "Cuộc sống của tôi giờ đây hoàn toàn bình thường".
