Người dân đất nước của Chùa Tháp Campuchia (CPC) tự hào vì có một kỳ quan Angkor Wat đã trở thành tài sản vô giá của nhân loại. Đi vào quần thể di tích Angkor, du khách bị chìm trong một sức hút kỳ lạ, bị kéo về quá khứ nhiều thế kỷ trước với những đền tháp kỳ vĩ.
Quảng bá du lịch ngay... từ cửa khẩu "Chợ nhền nhện" bán các loại côn trùng
Bên kia cửa khẩu Mộc Bài (thuộc tỉnh Tây Ninh) là cửa khẩu Ba Vet của CPC. Kiến trúc tháp bắt đầu từ đây. Đập vào mắt du khách là hàng loạt panô giới thiệu những danh thắng của xứ chùa tháp. Đó là Biển Hồ - Tonle Sap; là quần thể di tích Angkor nổi tiếng với các đền đài cổ kính, u huyền. Đó là hoàng cung được xây dựng dưới vương triều Norodom I và chùa vàng - chùa bạc nền được lát bằng 5.000 miếng bạc...
Qua khỏi cửa khẩu Ba Vet, có chút hụt hẫng khi phải chuyển từ chiếc ôtô 50 chỗ ngồi loại "Hi-Class" mát mẻ sang chiếc xe 24 chỗ cũ kỹ và hệ thống máy lạnh quá yếu ớt. Điều này đã trở thành nỗi khổ của du khách khi phải vượt tiếp hơn 400km nữa trong thời tiết nắng nóng để đến Siem Reap. Anh Minh - hướng dẫn viên của Saigon Tourist - cho biết: "Ở CPC có nhiều xe ôtô 5 chỗ ngồi, rẻ và nhiều mẫu hơn ở VN, song loại xe lớn 50 chỗ chuyên chở khách du lịch thì lại ít".
Kỳ vĩ Angkor
Hình ảnh về Angkor được giới thiệu ở khắp các đường phố Siem Reap. Nhưng Angkor đâu chỉ là một quần thể di tích và phế tích. Angkor đã và đang mỗi ngày được tiếp nối mạch sống qua điệu múa Apsara đặc sắc trong các nhà hàng lớn đầy ắp du khách mỗi tối. Angkor hiển hiện trên hàng loạt sản phẩm lưu niệm bằng sắt, đồng, đá và đất nung... văn hoá Angkor đã trở thành một thương hiệu lớn được giới kinh doanh vận dụng triệt để, bằng cách dùng đặt tên cho các quán xá, nhà hàng, khách sạn... 
Các "tua" du lịch vài ba ngày đến CPC thường được bắt đầu bằng hành trình khám phá quần thể di tích Angkor. Angkor được Unesco công nhận là di sản văn hoá thế giới vào năm 1991. Tháng 6 mùa hè, theo lời anh Minh, chưa phải là mùa cao điểm du lịch ở CPC. Mùa cao điểm bắt đầu từ tháng 10 khi từng đợt du khách từ Châu Âu, Nhật... kéo về xứ chùa tháp tránh đông. Thế nhưng trong một ngày mưa nhỏ, vẫn thấy vài chục chiếc ôtô chở khách du lịch đậu rải rác khắp nơi.
Quần thể di tích Angkor có hơn 100 ngôi đền bằng đá được các vị vua triều đại Angkor của vương quốc Khmer cổ xây dựng suốt từ đầu thế kỷ 9 đến thế kỷ 15. Angkor Wat-còn được gọi là Angkor nhỏ - là đỉnh cao kiến trúc trong quần thể trên, được xây dựng vào thời Vua Suryavarman II giữa thế kỷ 12. Trong Phạn ngữ, Angkor Wat có nghĩa là "kinh đô của chùa".
Vật liệu để xây dựng công trình này là đá, lấy từ ngọn núi cách đó 70km. Nửa triệu người đã phải bỏ mạng khi xây dựng Angkor Wat trong suốt 40 năm ròng. Angkor Wat hiện là di tích còn khá nguyên vẹn trong quần thể. "Kinh đô của chùa" có chu vi 5,6km, với 5 ngọn tháp khổng lồ, trong đó ngọn tháp chính, cao 65m. Để lên được tới ngọn tháp chính du khách phải vượt qua 37 bậc thang tượng trưng cho sự gian nan thử thách để tới được thiên đàng. Ngày nay, chiều cao của Angkor Wat được chọn làm chiều cao khống chế. Tất cả các công trình xây dựng tại Siem Reap không được cao hơn Angkor Wat!
Các đoàn khách du lịch thường được sắp xếp đến thăm Angkor Wat vào buổi chiều, khi mặt trời đã chếch về phía tây, dát lên đền tháp Angkor Wat lớp nhũ vàng khiến nó đẹp hơn và trở nên huyền ảo hơn. Song một buổi chiều mưa bên Angkor Wat cũng cho ta điều thú vị riêng: Cảm giác "kinh đô của chùa" u mặc hơn, hoang vắng và xa xôi hơn... Cái cảm giác này cứ tự nhiên ngấm vào người để ngay lúc đó ta có thể tự nhủ rằng nếu có dịp sẽ còn quay trở lại.
Angkor Thom còn được gọi là Angkor lớn, được xây dựng vào cuối thế kỷ 12 thời Vua Jayavarman VII. Điển hình về kiến trúc trong Angkor Thom là đền Bayon. Ngôi đền này có 54 ngọn tháp với tổng cộng 256 gương mặt đá nhìn về 4 hướng. Mỗi gương mặt đá mang một tâm trạng vương vấn lòng du khách. Có giả thiết cho rằng đó là gương mặt Phật. Song cũng có ý kiến bảo rằng đó là gương mặt của Vua Jayavarman VII - vị vua đã đưa văn hoá Angkor phát triển rực rỡ với việc góp phần xây dựng đến 1/5 số đền tháp thời Angkor. Một trong số đó là đền Ta Prohm lãng mạn mà vị vua này cho xây để tưởng niệm mẹ mình. Hơn 8 thế kỷ sau, khu lăng mộ Ta Prohm đã được Hollywood làm sống dậy khi chọn làm bối cảnh trong bộ phim "Bí mật ngôi mộ cổ", với vai chính là nữ minh tinh Angelina Jolie có con nuôi Pax Thien người VN.
Ăn chơi, mua sắm ở xứ Chùa Tháp...
Mùa này, du khách đến CPC đa phần là người Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc... Anh Chu - hướng dẫn viên của Cty du lịch Unite (CPC) cho biết: "Du khách Châu AÁ đã có sự chuyển hướng đến Angkor thay vì Thái Lan". Trong xu hướng này, khách Việt đổ về Angkor ngày càng nhiều. Một ngày tham quan Angkor, tôi đã bắt gặp ít nhất 4 đoàn khách VN.
Buổi chiều leo lên núi Bakheng ngắm hoàng hôn xuống trên đỉnh Angkor, tôi đã tình cờ gặp một người quen tên Thu Thảo, hiện là lập trình viên tại một Cty phần mềm ở TPHCM. "Cty của em đưa ra 2 sự lựa chọn: Thái Lan hoặc CPC. Nhưng cuối cùng mọi người đã chọn CPC vì an ninh hơn, và cũng được dịp ngắm nhìn kỳ quan Angkor Wat" - cô nói.
Du lịch Angkor nhộn nhịp hẳn lên trong 2-3 năm trở lại đây cho nên hạ tầng phục vụ du lịch chưa theo kịp. Ở Siem Reap có một số nhà hàng ăn tự chọn đủ chỗ cho vài ba trăm người ngồi cùng một lúc, và cũng sẵn sàng nhiều món ăn Việt. Các nhà hàng còn lại khách du lịch thường lui tới đa phần bán các món ăn Tàu (ở VN ít thấy những nhà hàng to rộng và ngăn nắp như thế). Du khách có thể vừa ăn vừa thưởng thức múa cung đình Apsara. Nhưng sau bữa ăn đi đâu là cả một vấn đề đối với du khách. Những đường phố Siem Reap tối hun hút vì thiếu điện...
Suốt một chuyến đi, chốn ăn chơi gây được bất ngờ nhất chính là vòm trời xanh mây trắng nhân tạo thay cho mái che thông thường trong sòng bạc Naga, tạo cảm giác gần gũi thiên nhiên dễ chịu. Hầu hết các đoàn khách vào đây đều không bị buộc trình hộ chiếu chứng minh là người ngoại quốc. Có lắm con bạc "khát nước" nhưng cũng không ít du khách "chơi cho biết". Một đồng nghiệp của tôi mỗi lần chơi chỉ đặt cược có hai phỉnh loại 1USD khiến cô hồ lỳ ở bàn rulex phải miễn cưỡng phục vụ.
Tình trạng hét giá trên trời tại các cửa hàng và chợ ở CPC chẳng thua gì ở Trung Quốc. Giá một lon bia Heineken mua trong các siêu thị nhỏ ở Siem Reap là 1USD. Thế nhưng cách đó không xa, trong những nhà hàng không quá sang trọng, giá bị nâng lên từ 2,5-3USD. Các siêu thị nhỏ bày đầy hàng thực phẩm VN. Đến tối vào chợ trung tâm Siem Reap, lại có cảm giác như đang đứng ở một ngôi chợ nào đó tại TPHCM vì xung quanh tràn ngập hàng tiêu dùng VN.
Có khác chăng là giá quá đắt đỏ. Một đôi xăngđan Biti's loại thường, trả giá sát sạt vẫn phải mua với giá 12USD, đắt hơn ở VN ít nhất 4USD. Theo anh Minh, 40% hàng hoá trên thị trường CPC nhập từ VN, 40% nhập từ Trung Quốc, còn lại là hàng Thái Lan và một số nước khác. Hàng VN đã đắt thế, nhưng các sản phẩm sản xuất tại CPC cũng đắt không kém.
Tại thủ phủ du lịch Siem Reap giá các sản phẩm lưu niệm làm bằng đất nung khá đắt, nhưng đồ đẹp và trông sắc sảo. Chứ mua ở Phnom Penh, cũng chẳng rẻ hơn, mà trông cứ nhàn nhạt. Theo anh Tiến-một "thổ địa" người Việt sống tại Phnom Penh, đường thốt nốt ngon nhất nên mua ở Siem Reap. Về đến Phnom Penh, đặc sản của vùng miền nào cũng có, nhưng đã bị pha chế không còn nguyên chất. Nhiều du khách không mua được gì nên quay sang mua... côn trùng.
Chợ bán côn trùng ở trên đường từ Siem Reap đến Phnom Penh, còn được gọi là "chợ nhền nhện". Mỗi con dế cơm rán giá 500 "ria" (riel) (tương đương 2.000 đồng VN), nhện rán mỗi con 1.000 riel. Một số người mua đến hàng trăm con nhện rừng sống đen thui thủi để ngâm rượu. Nếu uống được ngay, chắc cũng giúp trị được sự đau mỏi trên quãng đường về quá dằn xóc...
