Sau ổ dịch cúm gia cầm đầu tiên bùng phát tại thôn Nà Cáng, xã Quảng An (Đầm Hà), đến nay các loại dịch bệnh đã bùng phát trên đàn gia súc và gia cầm tại một số địa phương trong tỉnh. Trong điều kiện thời tiết thuận lợi như hiện nay, nếu các địa phương và mỗi người dân không tích cực chủ động thực hiện các biện pháp phòng chống dịch bệnh, chắc chắn nguy cơ dịch bùng phát trên diện rộng là khó tránh khỏi.
* Sau gà là lợn và trâu bò
Khi ổ dịch cúm gia cầm đầu tiên được phát hiện tại thôn Nà Cáng, cơ quan chuyên môn đã nhận định rất có khả năng dịch sẽ còn xảy ra ở các địa phương khác. Bởi với điều kiện thời tiết tương đối thuận lợi không chỉ ở những nơi đã có ổ dịch cũ mà ngay cả những nơi dịch chưa bao giờ xuất hiện nhưng nếu chủ quan trong công tác phòng chống thì nguy cơ dịch lây lan là rất dễ xảy ra. Đúng như vậy, nửa tháng sau, ngày 16-2 ổ dịch cúm gia cầm thứ 2 đã xuất hiện tại phường Hà Khánh (TP Hạ Long), tiếp đó ngày 20-2, ổ dịch thứ 3 được phát hiện tại thôn Xóm Giáo, xã Đầm Hà (Đầm Hà). Hàng ngàn con gia cầm đã bị chết và tiêu huỷ. Điều đặc biệt nghiêm trọng là 1 người dân bị nhiễm vi rút cúm A/H5N1 do ăn thịt gia cầm ốm chết cũng đã tử vong.
Chăn nuôi gia cầm tập trung giảm được nguy cơ lây nhiễm vi rút cúm A/H5N1.
Cùng với cúm gia cầm, hiện nay dịch bệnh đã xuất hiện trên đàn gia súc. Tại xóm 2, thôn Hải Yến xã Yên Hải (Yên Hưng) đã xuất hiện dịch tai xanh trên đàn lợn của 22 hộ dân, trong đó 22 con lợn nái và 53 con lợn bột bị mắc bệnh. Tại xã Quảng Đức (Hải Hà) bệnh lở mồm long móng đã xuất hiện làm 29 con trâu của 8 hộ gia đình ở 2 bản Mả Thàu Phố và Kháu Phầu bị nhiễm bệnh. Tiếp đó là dịch tả trên đàn lợn ở xã Nguyễn Huệ (Đông Triều), và xã Quảng Chính (Hải Hà). Thực tế các loại dịch bệnh đã xuất hiện trên địa bàn tỉnh thời gian vừa qua không phải là loại bệnh mới mà năm nào dịch bệnh này cũng xảy ra chỉ có điều năm nay dịch diễn ra cùng một thời điểm trên cả đàn gia súc và gia cầm, lại diễn biến trong tình thế rất khó lường, xuất hiện chủ yếu ở những địa bàn tưởng như an toàn dịch, nơi mà người dân rất chủ quan trong công tác phòng tránh.
Đồng chí Trần Xuân Đông, Trưởng Phòng Kỹ thuật, Chi cục Thú y tỉnh cho biết: Năm nay điều kiện thời tiết nóng ẩm nên khá thuận lợi cho các loại dịch bệnh phát triển. ở tỉnh ta vốn đã lưu cữu đầy đủ các loại mầm bệnh này rồi nên khi có cơ hội là dịch bệnh phát tán rất nhanh. Như huyện Yên Hưng mấy năm gần đây năm nào cũng xuất hiện dịch tai xanh trên đàn lợn, còn các xã vùng cao của huyện Hải Hà năm nào cũng có tình trạng trâu, bò bị nhiễm bệnh lở mồm long móng. Điều làm cơ quan chuyên môn, chính quyền địa phương không thể ngờ là ổ dịch cúm gia cầm đầu tiên không xuất hiện ở nơi đã từng có mầm bệnh mà lại xuất hiện ở một thôn vùng cao, nơi gần như biệt lập hoàn toàn với bên ngoài, vùng tưởng như an toàn dịch nhất, không chỉ thiệt hại về kinh tế mà đã có người dân bị chết do ăn thịt gia cầm bị nhiễm bệnh cúm A H5N1.
* Đã có bài học nhưng vẫn chủ quan
Những tưởng bài học rút ra từ những đợt xảy ra dịch bệnh những năm trước sẽ làm người chăn nuôi chủ động hơn trong công tác phòng chống dịch bệnh cho đàn gia súc, gia cầm của gia đình mình nhưng qua diễn biến dịch bệnh thời gian qua thấy rằng công tác phòng chống dịch bệnh của người dân vẫn còn quá chủ quan. ở thôn Nà Cáng, xã Quảng An trước khi báo cho chính quyền địa phương người dân vô tư ăn gà ốm chết, thậm chí còn thịt gà ốm chết để tẩm bổ cho người bị bệnh. Tại hộ anh Nguyễn Mạnh Dân, thôn Xóm Giáo, xã Đầm Hà, có đàn gà bị ốm chết hơn 10 ngày nhưng vẫn không báo chính quyền địa phương, mặc dù biết trên địa bàn huyện thời điểm này đang có dịch cúm gia cầm và có người đang phải nằm viện điều trị do nhiễm vi rút cúm A/H5N1, tính mạng đang hết sức nguy kịch. Một hộ dân ở phường Hà Khánh (TP Hạ Long) mua gà từ tỉnh khác đem về thịt ăn cũng chẳng cần biết gà có bị nhiễm bệnh hay không, ngày hôm sau khi cả đàn gà của gia đình đang khoẻ mạnh bỗng lăn đùng ra ốm chết mới đoán chắc do mua gà từ nơi khác về làm lây bệnh sang đàn gà của gia đình. ở xóm 2, thôn Hải Yến, xã Yên Hải xuất hiện tình trạng lợn bị ốm từ ngày 10-2 nhưng không hề báo cán bộ thú y đến thăm khám, cả 22 hộ dân đều tự ý mua thuốc về chữa trị cho đàn lợn. Mà đây lại là một địa phương đã từng có dịch tai xanh xảy ra trên đàn lợn những năm trước. Năm nào cũng vậy sau khi dịch xảy ra kiểm tra lại chẳng hộ chăn nuôi nào chịu tuân thủ đầy đủ quy trình tiêm phòng bệnh cho đàn gia súc, gia cầm của gia đình mình. Cơ quan chức năng đã đưa ra biện pháp mạnh hộ chăn nuôi nào không chứng minh được đàn gia súc, gia cầm của gia đình mình đã được tiêm phòng đầy đủ sẽ không được hỗ trợ khi có dịch bệnh xảy ra phải tiêu huỷ. Nhưng xem ra chẳng mấy người dân quan tâm.
Ngay sau khi dịch bệnh xảy ra các biện pháp khoanh vùng, dập dịch, tuyên truyền để người dân trong vùng dịch hiểu và nâng cao tính chủ động phòng chống đã được triển khai thực hiện quyết liệt, triệt để nhưng đây chỉ là giải pháp tình thế mà thôi. Điều các cơ quan chuyên môn lo lắng nhất hiện nay là dịch bệnh đã xuất hiện trên cả vật nuôi và con người nhưng tính chủ động trong phòng chống dịch bệnh của người dân vẫn còn quá chủ quan. Khi cơ quan chức năng, chính quyền địa phương ban hành lệnh cấm buôn bán gia cầm chưa qua chế biến, gia cầm không rõ nguồn gốc trên địa bàn thì các hộ kinh doanh buôn bán gia cầm lông bèn chuyển sang hoạt động lén lút. Rồi vẫn tìm mọi cách để đưa gia súc, gia cầm chưa qua kiểm dịch, gia cầm lậu vào địa bàn. Với diễn biến dịch như hiện nay chỉ mỗi cơ quan chức năng, chính quyền vào cuộc thì sẽ không thể khống chế được dịch bệnh lây lan rộng, vấn đề là mỗi người dân cần nâng cao tính chủ động của mình, hãy tự lập một hàng rào phòng vệ cho chính mình và cộng đồng.
