Huyện Cô Tô có vị trí quan trọng trong khu vực phòng thủ tuyến biển vùng Đông Bắc của Tổ quốc. Trong những năm qua, được sự quan tâm đầu tư của cấp trên, kinh tế - xã hội của huyện có sự vươn lên, quốc phòng an ninh được củng cố. Trong đó, xây dựng và phát triển lực lượng DQTV biển là một trong những thành công lớn đối với nhiệm vụ xây dựng nền quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân, giữ vững ANTT địa bàn biên phòng của Cô Tô.
Để thực hiện tốt nhiệm vụ này, cùng với công tác giáo dục, tuyên truyền, huyện chỉ đạo, quan tâm xây dựng lực lượng vũ trang, nhất là phát triển lực lượng DQTV biển mạnh về biên chế, tổ chức, vững về khả năng tác chiến, đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong mọi tình huống. Đây được coi là một trong những nhiệm vụ then chốt để xây dựng thế trận QPTD trên địa bàn huyện. Từ đặc thù huyện biên giới, hải đảo, dân cư ít, sinh sống không tập trung, trên cơ sở rà soát, thống kê, huyện đã chỉ đạo xây dựng 1 tiểu đội DQTV biển tại thị trấn Cô Tô, tiếp đến triển khai ra các địa phương khác trong toàn huyện. Đến nay, Cô Tô có 4 đơn vị DQTV biển, chiếm 18% tổng quân số của DQTV trên đảo, được bố trí trên những cặp tàu thường xuyên đánh bắt hải sản ngoài khơi. Huyện cũng tổ chức rà soát lại toàn bộ các phương tiện đánh bắt thuỷ - hải sản của ngư dân địa phương để xây dựng kế hoạch động viên phương tiện khi cần thiết. Riêng lực lượng tự vệ trong các cơ quan, doanh nghiệp, do không thường xuyên hoạt động trên biển, nên huyện chủ trương không tổ chức biên chế, mà kết hợp hoạt động giữa trên bộ và ven bờ...
Song song với việc kiện toàn tổ chức biên chế lực lượng DQTV biển, công tác huấn luyện cho lực lượng này đã được Ban CHQS huyện Cô Tô hướng dẫn, triển khai rất bài bản. Nội dung huấn luyện tập trung vào kiến thức pháp luật liên quan đến biên giới biển, Hiệp định Phân định Vịnh Bắc Bộ và Hợp tác Nghề cá giữa Việt Nam và Trung Quốc; nhận biết tín hiệu và xử lý các tình huống về ANTT, các phương án tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn trên biển... Qua mỗi kỳ huấn luyện, Ban CHQS huyện đều tổ chức kiểm tra, đánh giá chất lượng, từ đó kịp thời bổ sung những biện pháp mới, sát thực với tình hình. Đến nay, lực lượng DQTV biển của huyện không chỉ có lập trường chính trị, tư tưởng vững vàng, sử dụng thông thạo nhiều loại vũ khí quân dụng, mà còn có khả năng phát hiện, xử lý tốt các tình huống xảy ra trên biển. Chỉ tính từ năm 2004 đến nay, lực lượng DQTV biển của huyện đã chủ động phối hợp với Công an huyện, BĐBP, Cảnh sát biển tổ chức xua đuổi trên 500 lượt phương tiện tàu, thuyền nước ngoài vi phạm vùng biển đánh bắt trộm hải sản, tham gia bắt và xử lý 35 vụ buôn lậu, trốn thuế; phối hợp cứu 30 lượt phương tiện với 90 lượt ngư dân bị nạn trên biển... Lực lượng DQTV biển của huyện còn tích cực tuyên truyền, vận động ngư dân chấp hành tốt các chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước về an ninh biên giới quốc gia, góp phần quan trọng phát triển kinh tế - xã hội, củng cố QPAN trên địa bàn.
