Môi trường làm việc của người lao động trong ngành Than là rất khó khăn, gian khổ, do vậy công tác chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho người lao động là yếu tố hết sức quan trọng đối với hoạt động của tổ chức công đoàn.
Để giúp người lao động yên tâm gắn bó với công việc của mình, Công đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam đã tập trung tuyên truyền cho CNVC-LĐ hiểu về cơ hội và những thách thức trong sản xuất kinh doanh của đơn vị cũng như việc phổ biến những chính sách, pháp luật mới của Nhà nước liên quan đến người lao động; cổ phần hoá doanh nghiệp... dưới nhiều hình thức phong phú, đa dạng phù hợp và có hiệu quả thiết thực. Nhiều công đoàn cơ sở còn tổ chức các cuộc đối thoại giữa người lao động và lãnh đạo công ty như: Công ty cổ phần Than Hà Lầm - TKV, Công ty Tuyển than Cửa Ông - TKV, Công ty Than Vàng Danh - TKV. Qua đối thoại lãnh đạo đơn vị nắm bắt, tìm hiểu tâm tư nguyện vọng chính đáng của người lao động, đồng thời nhờ đó mà tổ chức công đoàn có thể tham gia góp phần ổn định tư tưởng và nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh. Ngoài đẩy mạnh công tác tuyên truyền về chế độ chính sách, Công đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam và các công đoàn bộ phận thường xuyên quan tâm chăm lo cải thiện điều kiện làm việc, môi trường lao động cho người lao động. Hệ thống vận chuyển người, vật liệu bằng cáp vô tận qua giếng phụ thuộc dự án đầu tư khai thác mỏ than Khe Chàm III - Công ty Than Khe Chàm - TKV. ảnh: PV
Công nhân đi làm có xe ca đưa đón và trang bị đầy đủ dụng cụ bảo hộ, các khu vực sản xuất trên khai trường thường xuyên được tưới nước, phun sương dập bụi. Các đơn vị khai thác hầm lò đều đã xây nhà tắm nước nóng và giặt sấy quần áo BHLĐ, ủng đi lò; từ đầu năm đến nay một số đơn vị hầm lò còn đầu tư, đưa vào vận hành hệ thống vận chuyển người và thiết bị xuống lò bằng cáp vô tận (Công ty Than Khe Chàm - TKV) và monoray (Công ty cổ phần Than Hà Lầm - TKV) để rút ngắn thời gian di chuyển đầu ca và cuối ca giảm bớt nỗi vất vả của người thợ khi phải đi bộ vào nơi làm việc. Nhiều Công ty còn tổ chức đưa cơm công nghiệp tới tận nơi sản xuất hoặc tổ chức ăn tự chọn với chất lượng cao, góp phần cải thiện rõ rệt điều kiện ăn, ở của người lao động. Các nhà ăn đều được đầu tư mở rộng khang trang, sạch đẹp, sử dụng hệ thống đun nấu bằng bếp ga, nồi hơi, lắp đặt hệ thống nước uống tinh lọc và tự chế biến nước đậu nành... phục vụ công nhân, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Hầu hết các đơn vị đều đã có sân vận động, nhà thi đấu, nhà sinh hoạt văn hoá thể thao, văn hoá công nhân cùng hệ thống các câu lạc bộ, thư viện phục vụ người lao động. Tại hầu hết các cơ sở, tổ chức công đoàn luôn chủ động xây dựng kế hoạch, chương trình hoạt động văn hoá, thể thao cho từng thời kỳ cụ thể, gắn với các ngày kỷ niệm hay sự kiện chính trị lớn của Đảng, Nhà nước. Nhờ đó, các hoạt động này luôn thu hút được đông đảo không chỉ CNLĐ mà còn cả nhân dân trên địa bàn đơn vị đứng chân tham gia. Đời sống văn hoá tinh thần được chăm lo, hàng năm có hàng ngàn tổ xe máy, công trường, phân xưởng đăng ký phấn đấu đạt năng suất kỷ lục của TKV và hoàn thành kế hoạch năm trước ngày Truyền thống Công nhân mỏ - Truyền thống ngành Than 12-11. Không chỉ động viên người lao động hoàn thành nhiệm vụ chuyên môn giao, Công đoàn các cấp trong TKV còn tích cực tuyên truyền, giáo dục cho công nhân lao động hiểu, thực hiện nghiêm các quy trình, quy phạm kỹ thuật an toàn, sử dụng các trang thiết bị bảo hộ lao động và chỉ đạo việc soạn thảo xây dựng hồ sơ quản lý về AT-BHLĐ để hướng dẫn CBCN làm việc như nội dung, quy trình các sơ đồ bản vẽ, biện pháp thi công... phù hợp với ngành nghề, thiết bị được đặt ở vị trí thích hợp có tác dụng thiết thực và thuận lợi sản xuất.
Đi đôi với việc chăm lo đời sống, cải thiện môi trường làm việc cho người lao động, Công đoàn các cấp trong TKV còn xây dựng quỹ tương trợ để giúp đỡ những gia đình có người thân bị tai nạn lao động đang gặp nhiều khó khăn, tạo điều kiện cho con em họ đi học nghề tại các trường do Tập đoàn mở và khi tốt nghiệp được ưu tiên nhận vào làm việc. Nhân kỷ niệm 80 năm thành lập Công đoàn Việt Nam, Công đoàn Than -Khoáng sản Việt Nam đã khảo sát và hỗ trợ 1.155 triệu đồng để xây mới 24 nhà và sửa chữa 20 nhà cho 44 công nhân từ quỹ “Mái ấm công đoàn”, thăm hỏi tặng quà 597 gia đình công nhân diện chính sách và công nhân lao động tiêu biểu, các đơn vị đã tích cực triển khai giúp đỡ xây mới và sửa chữa nhà cho công nhân tại đơn vị trị giá hàng trăm triệu đồng. Ngoài ra Công đoàn và Tổng Giám đốc Tập đoàn còn phối hợp triển khai hỗ trợ 10 tỷ đồng giúp đỡ huyện Ba Bể (Bắc Cạn), huyện Đam Rông (Lâm Đồng), huyện Mèo Vạc (Hà Giang) theo nghị quyết 30a của Chính phủ; vận động CNLĐ toàn ngành đóng góp 3,5 tỷ đồng để ủng hộ các tỉnh miền Trung, Tây Nguyên chịu ảnh hưởng nặng nề do cơn bão số 9 gây ra. Bên cạnh giúp đỡ các gia đình công nhân lao động gặp khó khăn về nhà ở, công đoàn còn phối hợp cùng chuyên môn để xây dựng các khu nhà ở tập thể, nhà giá thấp cho người lao động, điển hình là khu nhà tập thể 11 tầng tại phường Hà Lầm (Hạ Long) của Công ty cổ phần Than Hà Lầm - TKV. Khu nhà này được bố trí 2 cầu thang máy và 2 cầu thang bộ cùng các phòng chức năng như thư viện, phòng sinh hoạt chung, phòng dịch vụ... Cũng tại Công ty cổ phần Than Hà Lầm - TKV công đoàn và chuyên môn còn xây dựng một trạm xá 20 giường bệnh với trang thiết bị hiện đại như: Máy siêu âm, máy chụp X.Quang, phân tích xét nghiệm máu... để chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người lao động.
Với sự quan tâm sâu sát của chuyên môn và tổ chức công đoàn đã thực sự tạo cho người lao động một điểm tựa tinh thần vững chắc để họ yên tâm công tác, gắn bó lâu dài với đơn vị.