Quảng Ninh là một trong những tỉnh, thành sử dụng năng lượng khá lớn, tuy nhiên trên thực tế, nhiều ngành sản xuất trên địa bàn thay thế, cải tiến trang thiết bị có thể giúp tiết kiệm năng lượng rất lớn, khoảng 20-30%, thậm chí có một số nơi có thể tới 50%.
Kết quả khảo sát của lực lượng liên ngành trong năm 2010 ở 10 doanh nghiệp thuộc nhóm ngành chủ lực như xi măng, may mặc, da - giày, cơ khí cho thấy, nếu áp dụng các biện pháp tiết kiệm năng lượng thì hàng năm sẽ tiết kiệm tới hơn 3 triệu KWh điện. Thế nhưng, dường như việc đổi mới, cải tiến trang thiết bị có khá nhiều trở ngại bởi doanh nghiệp đang hoạt động ổn định mà phải thay đổi thói quen, quy trình, đổi ca, đổi giờ làm việc, rất dễ ảnh hưởng đến sản xuất. Không ít doanh nghiệp còn e ngại, khi ứng dụng giải pháp tiết kiệm năng lượng sẽ phải “khai báo” với đơn vị kiểm toán năng lượng về quy trình sản xuất, thông tin kỹ thuật, lượng và chất nhiên liệu, doanh nghiệp sợ lộ bí mật công nghệ. Ngoài ra, còn kể đến các “rào cản” khác như nhận thức của lãnh đạo doanh nghiệp, đội ngũ tư vấn và quan trọng hơn cả là vốn đầu tư...
Nhiều hộ dân đã thực hiện tiết giảm điện năng bằng cách tắt các thiết bị không cần thiết trong gia đình.
Ảnh: Đỗ Giang
Để thực hiện mục tiêu trong chương trình tiết kiệm điện năm 2011 trên địa bàn tỉnh và mục tiêu đặt ra của Chính phủ đến năm 2015 thay thế 20% thiết bị dây chuyền sản xuất đã lạc hậu hiện nay rõ ràng rất cần hoạch định những giải pháp đồng bộ. Theo Công ty Điện lực Quảng Ninh, bên cạnh các hoạt động tuyên truyền nâng cao nhận thức tiến tới thay đổi hành vi sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả trong cộng đồng, Công ty đang tiếp tục thực hiện một số chương trình, dự án lớn để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp tiết kiệm điện theo tinh thần chỉ đạo chung của EVN. Điển hình là chương trình đèn compact được thực hiện từ năm 2002; chương trình 1 triệu bóng đèn compact, giai đoạn 2008-2010; chương trình quảng bá đèn tuýp gầy T8 và chấn lưu điện tử; chương trình quảng bá, thúc đẩy sử dụng bình đun nước nóng bằng năng lượng mặt trời… Đây là một trong những giải pháp đã góp phần cải thiện hiệu suất của các thiết bị điện gia dụng lên 2-3 lần. Tuy nhiên, với đặc thù phụ tải điện trên địa bàn tỉnh phần lớn được tập trung nhiều trong hoạt động sản xuất công nghiệp - xây dựng (khoảng 5.000 doanh nghiệp). Trong khi đó, hầu hết các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực này công nghệ, trang thiết bị lạc hậu và chưa có các giải pháp, mô hình tiết kiệm năng lượng điện nên hiệu suất sử dụng năng lượng không cao. Do vậy, giải quyết vấn đề tiết kiệm năng lượng điện cũng cần quan tâm tới các giải pháp và xây dựng mô hình hỗ trợ doanh nghiệp sử dụng hiệu quả như: Áp dụng các tiến bộ kỹ thuật, công nghệ; tuyên truyền giáo dục ý thức tiết kiệm điện cho cán bộ, công nhân viên; quy định về trách nhiệm sử dụng điện đối với từng cá nhân và bộ phận; đổi mới công nghệ như thay bóng đèn tiết kiệm điện, lắp cảm ứng, lắp biến tần, lắp tụ bù... Mặt khác, cần có một thể chế về vấn đề tiết kiệm năng lượng với những đề án dài hạn, ngắn hạn để lập cơ sở dữ liệu theo ngành và triển khai xuống các doanh nghiệp như một quy định. Đối với chương trình tiết kiệm năng lượng trong hoạt động sản xuất công nghiệp, khi thực hiện cần có sự cam kết giữa 3 bên: Cơ quan quản lý - nhà cung cấp và doanh nghiệp. Nếu các giải pháp nêu trên được thực hiện một cách bài bản, cuộc cách mạng về thực hiện chương trình tiết kiệm điện trên địa bàn tỉnh chắc chắn sẽ có nhiều khả quan hơn. Và khi đó vừa đảm bảo được mục tiêu tiết kiệm năng lượng chung vừa bảo đảm cho sự tin cậy từ phía doanh nghiệp cũng như người tiêu dùng.
