Địa bàn biên phòng của tỉnh gồm 28 xã, phường biên giới, hải đảo. Đây là khu vực có vị trí đặc biệt quan trọng trong phòng thủ bảo vệ Tổ quốc, đồng thời là cửa ngõ thông thương với nhiều nước trong khu vực.
Biên giới đất liền của tỉnh có địa hình phức tạp, nhiều sông, suối, đồi núi dốc chia cắt, đất đai canh tác bạc màu; các đảo thì nằm xa đất liền, giao thông đi lại cách trở. Cư trú trên địa bàn biên phòng của tỉnh gồm 7 dân tộc anh em cùng sinh sống ở 197 thôn, bản, khu phố, trong đó có 109 thôn, bản, khu phố nằm giáp biên giới, giáp biển. Hơn chục năm trước, do điều kiện về vị trí địa lý, cộng với trình độ văn hoá, dân trí còn thấp, tập quán sản xuất, canh tác lạc hậu, dẫn đến kinh tế - xã hội ở các xã, phường biên giới, hải đảo của tỉnh phát triển chậm, đa số xếp vào diện nghèo, thu nhập bình quân của của nhân dân thấp hơn nhiều so với trung bình toàn tỉnh; tình trạng thiếu đói, trẻ em bỏ học vẫn còn, nhiều hủ tục chưa được loại trừ. ở một số xã, phường, trình độ của cán bộ còn rất hạn chế, hoạt động của các tổ chức chính trị - xã hội rất yếu, kém hiệu quả... Trong khi đó, tình trạng hoạt động của các loại tội phạm diễn biết rất phức tạp với nhiều âm mưu, thủ đoạn ngày càng tinh vi, nhất là tình trạng xuất nhập cảnh trái phép, buôn lậu, vận chuyển vũ khí, ma tuý, tiền giả và buôn bán phụ nữ, trẻ em qua biên giới còn diễn ra phổ biến. Trước thực trạng đó, với vai trò là lực lượng nòng cốt bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia, đồng thời tham gia củng cố cơ sở chính trị, phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn biên giới, hải đảo, từ năm 1999, thực hiện kế hoạch của Đảng uỷ, Bộ Tư lệnh BĐBP và của tỉnh về tăng cường cán bộ biên phòng cho các xã, phường biên giới, hải đảo của tỉnh, BĐBP tỉnh đã có nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của đội ngũ cán bộ tăng cường. Đảng uỷ, Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh xác định, việc tăng cường cán bộ xuống cơ sở là một chủ trương đúng đắn, chiến lược lâu dài nhằm xây dựng các xã phường biên giới, hải đảo vững mạnh, làm nền tảng cho nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia.
Nhằm thực hiện tốt nhiệm vụ này, ngày 18-5-1999, BĐBP tỉnh đã tham mưu cho Tỉnh uỷ ban hành Công văn số 37 “Về việc phối hợp lãnh đạo, quản lý cán bộ BĐBP tăng cường cơ sở”; Tỉnh uỷ, UBND tỉnh cũng đã chỉ đạo 5 huyện, thị xã biên giới, hải đảo ký quy chế phối hợp với BĐB tỉnh nhằm tăng cường trao đổi thông tin, lãnh đạo thực hiện tốt nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biên giới quốc gia và phối hợp quản lý đội ngũ cán bộ tăng cường. Ngày 16-5-1999, Đảng uỷ BĐBP tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 16/NQ-ĐU “Về lãnh đạo việc tăng cường cán bộ xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội các xã, phường biên giới, hải đảo”. Tiếp đến, ngày 20-8-1999, Bộ Chỉ huy đã triển khai kế hoạch 1355 đưa 26 cán bộ tăng cường cho các địa phương biên phòng. Để đội ngũ cán bộ tăng cường thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ phát huy tốt; tham mưu, đề xuất, giúp địa phương củng cố cơ sở chính trị, phát triển kinh tế, văn hoá - xã hội và các lĩnh vực khác, trước khi triển khai cán bộ tăng cường, BĐBP tỉnh đã tổ chức tập huấn, bồi dưỡng một số kiến thức cơ bản về xây dựng chính quyền cơ sở, quản lý Nhà nước và quốc phòng - an ninh, những quy định của Bộ Tư lệnh về chức năng, nhiệm vụ, mối quan hệ của cán bộ tăng cường với cấp uỷ, chính quyền địa phương. BĐBP tỉnh đã chỉ đạo các đơn vị trực thuộc có cán bộ tăng cường quán triệt và thực hiện nghiêm túc quy định của các cấp về lãnh đạo, chỉ đạo và quản lý cán bộ tăng cường; phối hợp chặt chẽ với cấp uỷ, chính quyền các xã, phường nắm chắc chất lượng công tác, phẩm chất, năng lực và mối quan hệ của đội ngũ cán bộ tăng cường, để có biện pháp quản lý, giáo dục, rèn luyện thích hợp... Từ năm 1999 đến nay, thực hiện chương trình này, BĐBP tỉnh đã cử 37 lượt cán bộ (trong đó có 30 sỹ quan, 7 quân nhân chuyên nghiệp) tăng cường cho các xã, phường biên giới, hải đảo; trong đó có 1 đồng chí giữ chức bí thư đảng uỷ xã, 1 đồng chí là phó bí thư đảng uỷ xã, 1 đồng chí là phó chủ tịch UBBD xã, 6 đồng chí là đại biểu HĐND xã, phường, nhiều đồng chí là bí thư chi bộ ở thôn, bản. Ngay từ khi được tăng cường, đội ngũ cán bộ BP đã thường xuyên sâu sát nắm chắc tình hình ở cơ sở, kịp thời đề xuất cho chỉ huy các đồn BP có biện pháp tham mưu cho địa phương từng bước củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động của cấp uỷ, chính quyền và các tổ chức đoàn thể; khảo sát tình hình kinh tế - xã hội để tham mưu cho cấp trên đề nghị tỉnh ra chủ trương, chính sách xây dựng cơ sở hạ tầng, hình thành các vùng sản xuất chuyên canh theo hướng hàng hoá... Đội ngũ cán bộ tăng cường đã chủ động, trực tiếp làm tốt công tác vận động, hướng dẫn nhân dân phương thức làm ăn mới, như chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi, nâng cao thu nhập; chủ động phối hợp với các đội nghiệp vụ của đơn vị tăng cường tuyên truyền về vệ sinh, phòng bệnh, xoá bỏ tập tục sinh hoạt lạc hậu. Nhờ đó, đến nay, diện mạo vùng địa bàn biên phòng ngày càng đổi thay, đời sống của đồng bào các dân tộc nơi biên giới, hải đảo được nâng lên, thiết thực xây dựng thế trận biên phòng toàn dân ngày càng vững chắc. Đến nay, tại một số xã, phường đã vững mạnh, BĐBP tỉnh đã rút cán bộ tăng cường tại 12 xã, phường, chỉ còn 14 xã, phường còn cán bộ biên phòng, chủ yếu là những xã vùng sâu, vùng xa đặc biệt khó khăn, trình độ cán bộ còn nhiều hạn chế...
Trước yêu cầu nhiệm vụ công tác biên phòng có nhiều khó khăn, thuận lợi đan xen như hiện nay, với phương châm lãnh đạo “3 xây, 3 giữ” (xây dựng về chính trị - tư tưởng, tổ chức cán bộ, xây về nội bộ, xây về nền nếp chính quy; giữ đất, giữ dân, giữ mối quan hệ), BĐBP tỉnh có chủ trương tiếp tục rà soát, lựa chọn bố trí sắp xếp đội ngũ cán bộ tăng cường xã, đảm bảo vừa giỏi về kiến thức quốc phòng - an ninh, vừa am hiểu về nghiệp vụ xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền, tham mưu, lãnh đạo phát triển kinh tế - văn hoá - xã hội, nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp, xây dựng biên giới, hải đảo ổn định về chính trị, giàu về kinh tế, mạnh về QP-AN, vững về quan hệ đối ngoại, bảo vệ vững chắc chủ quyền an ninh biên giới vùng Đông Bắc của Tổ quốc trong mọi tình huống.
