Điện tăng giá: Nước sạch, vé máy bay, xe buýt cũng “đòi” tăng

20/02/2009 08:51

Có lẽ đúng như các chuyên gia kinh tế dự đoán, việc tăng giá điện tất yếu dẫn theo hàng loạt hệ quả. Chủ yếu nhất là các mặt hàng nhạy cảm khác cũng bắt đầu có tình trạng rục rịch tăng giá theo giá điện?

Giá nước sạch sẽ tăng từ 3 – 4%

Điện chưa tăng giá, nhưng giá nước sạch đã “rục rịch” đòi tăng. Ông Nguyễn Tôn, Chủ tịch Hội Cấp Thoát nước Việt Nam cho biết, việc giá điện được điều chỉnh tăng từ 1/3 với mức bình quân 948,5 đồng/kWh sẽ kéo theo tăng giá đầu vào đối với việc sản xuất nước ở các địa phương vào khoảng 3 - 4%.

Điện chiếm gần 30% giá thành trong sản xuất nước sạch

Được biết, hiện giá nước sạch do UBND các tỉnh, TP quyết định và mức giá bán nước sạch tại nhiều địa phương đang thấp hơn giá tính đúng, tính đủ trong sản xuất nước khiến các đơn vị kinh doanh bị thiệt thòi. Trong chi phí vận hành để sản xuất nước sạch hiện chi phí điện chiếm khoảng trên 30%, gần bằng chi phí nhân công (khoảng 34%).

“Giá điện tăng thì tất yếu cái gì cũng phải tăng theo do đầu vào tăng và khiến giá thành sản phẩm sẽ tăng thêm khoảng 3-4% tùy vào từng công ty sử dụng thiết bị bơm nhiều hay ít. Nếu dùng nước sông thì chi phí bơm nước sẽ nhiều lên còn lấy từ nguồn nước ngầm thì sẽ đỡ hơn một chút”- Ông Tôn cho biết.

Theo tính toán, chi phí nước sinh hoạt chiếm xấp xỉ 3% thu nhập thực tế của người dân. Đại diện Hội Cấp Thoát nước Việt Nam cho rằng, cách tính giá nước ở thời điểm hiện tại quá thấp so với chi phí của các DN SXKD nước sạch. Như vậy, tăng giá nước trong hoàn cảnh này là chấp nhận được. Vả lại, mức đề nghị tăng cũng không nhiều nên không gây ảnh hưởng lớn đến dân.

Cũng theo ông Tôn, từ 1/2009 đến nay, có sáu địa phương trên cả nước được duyệt tăng giá bán nước sạch là Tuyên Quang, Bình Định, Quảng Trị, TT-Huế, Bình Dương và BR- VT với mức tăng so với giá cũ khoảng 9%.

Cũng theo đại diện Hội Cấp Thoát nước Việt Nam, hiện ba Bộ: Tài chính, NN- PTNT và Xây dựng sẽ ban hành thông tư thay thế Thông tư 104 quy định về giá nước sạch khoảng tháng 3/2009. Điểm mới của thông tư này là giá nước sẽ được tính đúng, tính đủ theo giá thị trường với mức giá trần và giá sàn của nước sinh hoạt. Giá nước vẫn do UBND các tỉnh, thành phố quyết định với mức giá sàn 3.000 đồng/m3 nước ở các đô thị và giá trần là 12.000 đồng/m3 ở các đô thị lớn và 10.000 đồng/m3 ở các đô thị nhỏ. Hàng không, xe buýt cũng xin tăng giá

Hãng hàng không giá rẻ đầu tiên của Việt Nam - Jetstar Pacific Airlines vừa đề xuất tăng giá vé máy bay lên mức cao nhất 4 triệu đồng, nhưng vẫn duy trì các loại vé giá rẻ với mức thấp nhất 15.000 đồng.

Theo biểu giá mới mà Jetstar Pacific trình Cục Hàng không, Bộ Tài chính, giá vé máy bay năm 2009 của hãng sẽ đồng loạt được điều chỉnh theo hướng có mức tăng, mức giảm. Ngoài Jetstar Pacific Airlines, các hãng hàng không khác như Vietnam Airlines, Indochina và tới đây là Vietjet Air cũng sẽ lần lượt điều chỉnh giá vé.

Dự kiến trong tuần này, Hãng hàng không Quốc gia VN - Vietnam Airlines sẽ trình phương án giá mới. Indochina Airlines cũng đang cân nhắc thời điểm và các mức tăng cho phù hợp.

Tại TPHCM, phương tiện vận tải hành khách công cộng phổ biến nhất là xe buýt cũng đang đòi tăng giá. Được biết, mức tăng sẽ lên đến 4.000 đồng/lượt, thay vì 3.000 đồng như hiện nay.

Tăng giá điện sẽ “hút” khỏi nền kinh tế 4.800 tỷ đồng tiêu dùng

TS Nguyễn Đức Thành- GĐ Trung tâm Nghiên cứu kinh tế- chính sách- CEPR cho rằng, theo tính toán sơ bộ, nhờ việc tăng giá theo Quyết định 21/2009/QĐ-TTg, thì lợi nhuận của EVN sẽ đạt khoảng 4.500 tỷ trong năm 2009, trong đó khoảng 550 tỷ đến từ sự tăng giá. Đồng thời, doanh số của EVN sẽ tăng khoảng 16.000 tỷ, trong đó 4.800 tỷ đến từ sự tăng giá.

“Những tính toán này cho phép chúng ta lồng ghép ảnh hưởng của việc tăng giá điện vào bức tranh kinh tế vĩ mô lúc này”, ông Thành phân tích. Ảnh hưởng đáng kể nhất là tăng giá điện sẽ hút khỏi nền kinh tế khoảng 4.800 tỷ đồng cho tiêu dùng. Vì như trên đã tính toán, việc tăng giá điện khiến nền kinh tế (cả hộ gia đình và cơ sở sản xuất) phải tăng chi tiêu thêm khoảng 4.800 tỷ cho ngành điện. Điều ấy tương đương làm giảm cơ hội chi tiêu cho các sản phẩm khác một khoản tương ứng. Tuy nhiên, do giá điện tăng, một khoản tiền nhiều hơn như vậy (4.800 tỷ) sẽ phải chi trả cho ngành điện, do đó, hoàn toàn trung hoà ảnh hưởng của chính sách kích cầu nêu trên.

“Ảnh hưởng thứ hai là việc tăng giá điện sẽ tác động đến chi phí sản xuất. Mặc dù theo quyết định 21, mức tăng giá đối với điện sản xuất có thấp hơn mức điện tiêu dùng, nhưng như một tính toán trước đây của chúng tôi đã chỉ ra, điều này cũng làm giảm GDP một lượng nhất định”, ông Thành nhận định.