Sau nhiều ngày theo dõi diễn biến giá dầu thế giới, ngày 6/3 Liên bộ Tài chính và Thương mại đã quyết định tăng giá bán lẻ xăng dầu và giảm thuế nhập khẩu. Với quyết định này, Liên bộ đã cùng lúc giải quyết hài hòa lợi ích ba bên: Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng. Tuy nhiên, sự điều chỉnh giá dầu diễn ra quá chậm so với diễn biến trên thế giới. Nhiều câu hỏi đặt ra, tại sao giá xăng đã tăng tới 900 đồng/1 lít, lại còn giảm 5% thuế nhập khẩu?
Bắt đầu từ 15h chiều 6/3, giá xăng tăng 900 đồng/lít, đồng thời từ ngày 7/3, giảm thuế nhập khẩu xăng từ 15% xuống 10%. Lý do mà Bộ Thương mại và Tài chính đưa ra là do, giá dầu quốc tế tăng cao ở mức trên 61 USD/thùng, giá xăng 74,6 USD/thùng.
Theo tính toán, các doanh nghiệp xăng dầu bị lỗ dầu hỏa, diezel từ 300-4.600 đồng/lít, xăng lỗ 1.500 đồng/lít. Sau lần điều chỉnh này, các doanh nghiệp vẫn lỗ trên dưới 200 đồng/lít, vì mỗi lít xăng về tới Việt Nam, doanh nghiệp còn phải chịu nhiều loại thuế và nhiều khoản thu ngân sách.
Hơn nữa, trong điều kiện hội nhập nền kinh tế thế giới, giá xăng dầu không thể tách biệt với các nước khác. Tại Campuchia, giá xăng hiện cao hơn Việt Nam là 4.800 đồng/1 lít. Giá thấp hơn dẫn đến tình trạng buôn lậu xăng dầu qua biên giới Campuchia tăng mạnh.
Theo ông Trương Chí Trung, Thứ trưởng Bộ Tài chính: "Năm 2007, Quốc hội đã thông qua ngân sách, trong đó xăng dầu luôn chiếm tỷ lệ rất lớn, việc quyết định giảm thuế trong điều kiện xăng dầu quốc tế lên cao là chia sẻ lợi ích giữa các bên. Đây có thể nói là rất khó khăn, mặc dù giá xăng dầu thế giới lên cao, nhưng đến nay mới quyết định được, vì phải tính toán rất nhiều…"
Về vấn đề này, Thứ trưởng Bộ thương mại Lê Danh Vĩnh khẳng định, doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu bị lỗ là do cơ chế điều hành xăng dầu. Dự kiến năm 2007, Ngân sách Nhà nước phải bù lỗ kinh doanh xăng dầu khoảng 3.000 tỷ đồng. Theo tính toán, với giá dầu thế giới hiện nay mà không thu thuế nhập khẩu, không bù lỗ thì giá xăng sẽ là 1.600 đồng/lít, chứ không phải 11.000/lít như hiện nay.
Cũng theo ông Trương Chí Trung, chủ trương của Chính phủ là không bù lỗ giá xăng, đẩy nhanh tiến trình giảm bù lỗ cho dầu thì chúng ta sẽ chuyển sang cơ chế thị trường. Bộ Thương mại chủ trì sửa đổi nghị định 187 trình chính phủ phê duyệt. Khi Nghị định được ban hành, Bộ Tài chính và Thương mại sẽ phối hợp để ban hành mức thuế tương ứng với giá xăng dầu thế giới và phân rõ từng barem, sau đó công bố để tất cả các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu nắm được.
Để tránh tác động đến đầu vào của nền kinh tế, Liên bộ đã không tăng giá dầu và vẫn bù lỗ. Còn tăng giá xăng, tất nhiên sẽ có ảnh hưởng đến tiêu dùng. Đây là điều không thể tránh khỏi, vì vậy người dân cần phải tiết kiệm trong tiêu dùng. Việc điều chỉnh lần này là cùng chia sẻ trách nhiệm, đảm bảo lợi ích hài hòa, đồng thời tạo cho các doanh nghiệp sử dụng nhiều xăng dầu thích ứng dần và chủ động hội nhập kinh tế thế giới.
